* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍ថា ការអនុវត្តន៍កាតព្វកិច្ចយោធា គឺជាការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ពោលដាំក្នុងសាលាយោធា ហើយផ្លែផ្កាក្នុងសង្គម។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍ថា ការបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធាជាការវិនិយោគមួយរបស់រដ្ឋ ក្នុងការអប់រំឥរិយាបថ និងវិន័យ។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍ថា ថ្ងៃដំបូងនៃការទទួលពាក្យបំពេញកាតព្វកិច្ចយោធា ទទួលបានអ្នកចុះឈ្មោះជិត៣ពាន់នាក់
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍ថា ការសិក្សាអប់រំត្រូវប្រើបច្ចេកវិទ្យា តែមិនត្រូវពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើបច្ចេកវិទ្យានោះទេ ជាពិសេសការប្រើប្រាស់ AI។ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍ថា រាជរដ្ឋាភិបាលគ្មានគោលការណ៍រារាំងប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត AI នោះឡើយ តែត្រូវមានច្បាប់ និងគោលការណ៍ច្បាប់លាស់លើការគ្រប់គ្រង AI។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានចែករំលែកទស្សនៈថា «AI មិនមែនមកជំនួសមនុស្សទេ ប៉ុន្តែមនុស្សចេះប្រើ AI មានប្រៀបជាងមនុស្សដែលមិនចេះប្រើ»
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍ថា បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ដូចជាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត, វិទ្យាសាស្ត្រទិន្នន័យ, ការវិភាគទិន្នន័យធំ, ក្លើដកុំព្យូធីង និងអ៊ីនធឺរណិតនៃវត្ថុកំពុងក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសេដ្ឋកិច្ចសកល។ ជាក់ស្ដែងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) បាននិងកំពុងផ្លាស់ប្ដូររបៀបធ្វើការ, របៀបបង្រៀន, របៀបរៀន និងរបៀបរស់នៅរបស់មនុស្សជាតិ
* សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ ថវិកាជាតិឆ្នាំ២០២៧ ក្នុងវិស័យអប់រំ កើនប្រមាណ ៤.៧ភាគរយ បើធៀបឆ្នាំ២០២៦ វិស័យសុខាភិបាលកើន ១.៥ភាគរយ ! សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា ថវិកាឆ្នាំ២០២៧ បើទោះបង្កើនលើវិស័យការពារជាតិ តែមិនបានកាត់ថវិកាសម្រាប់វិស័យអប់រំ និងសុខាភិបាលនោះឡើយ។
* ទូរទស្សន៍ព័ត៌មាន Fresh News ផ្សាយផ្ទាល់៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អញ្ជើញប្រគល់សញ្ញាបត្រដល់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ី អឺរ៉ុប ២.៥៧៣អង្គ/នាក់ នាព្រឹកថ្ងៃទី០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អញ្ជើញប្រគល់សញ្ញាបត្រដល់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ី អឺរ៉ុប ២.៥៧៣អង្គ/នាក់
* អាមេរិក ព្រមានបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ ឱ្យបញ្ចេញប្រេងម៉ាស៊ូតបម្រុង បើមិនចង់ប្រឈមបម្រាមនាំចេញពីវ៉ាស៊ីនតោន
* គ្រោះទឹកជំនន់ប៉ះពាល់ ១០ខេត្តក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គ្រួសាររងគ្រោះកើនឡើងដល់ជាង ៨ ម៉ឺនគ្រួសារ ខណៈជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ត្រូវបានចាត់ចែងជាបន្តបន្ទាប់
* រដ្ឋាភិបាលទម្លាក់ថវិកា ១០៨លានដុល្លារ សម្រាប់អន្តរាគមន៍គាំពារសង្គម ឆ្លើយតបបន្ទាន់ចំពោះសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច ការកើនឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងវិបត្តិនានា
* ឥឡូវនេះ CoolApp បានបន្តអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនជាកម្មវិធីផ្ញើសារផង (Chat & Call) និងជាបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម (Channel & Reel) ! CoolApp ជាបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមលើកដំបូងរបស់កម្ពុជា !

វិចារណកថា៖ គ្រាប់ពូជត្រូវការដំណើរ

02-10-2026 09:00

(ភ្នំពេញ)៖ «គ្រាប់ពូជមួយ ផ្ទុកការចាប់ផ្តើមនៃជីវិត ប៉ុន្តែការធ្វើដំណើរ ជួយឱ្យវារកឃើញទីកន្លែងសម្រាប់ចាក់ឫស»។ ប្រសិនបើគ្រាប់ពូជទាំងអស់ធ្លាក់នៅត្រង់ក្រោមដើមមេរបស់វា កូនរុក្ខជាតិនឹងត្រូវប្រកួតប្រជែងគ្នាយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីទទួលបានពន្លឺ ទឹក សារធាតុចិញ្ចឹម និងទីធ្លាសម្រាប់លូតលាស់។

ហេតុនេះហើយ រុក្ខជាតិជាច្រើនពឹងផ្អែកលើការសាយភាយគ្រាប់ពូជ ដើម្បីនាំគ្រាប់របស់វាចេញឆ្ងាយពីដើមមេ ទៅស្វែងរកកន្លែងថ្មីសម្រាប់ជីវិត។

ខ្យល់នាំគ្រាប់ពូជដែលស្រាល ឬមានស្លាប ឱ្យហោះទៅឆ្ងាយ។ ទឹកនាំគ្រាប់ពូជដែលអាចអណ្តែតបាន ឱ្យធ្វើដំណើរតាមទន្លេ និងឆ្នេរសមុទ្រ។ ផ្លែឈើខ្លះមានផ្នែកដែលអាចតោងជាប់រោមសត្វ ឬសម្លៀកបំពាក់មនុស្ស។

ផ្លែខ្លះទៀតត្រូវសត្វស៊ី ហើយគ្រាប់ពូជរបស់វាត្រូវបានបញ្ចេញនៅពេលក្រោយ ឬធ្លាក់នៅតាមទីកន្លែងផ្សេងៗ។ ស្រមោច សត្វកកេរ បក្សី ប្រចៀវ ត្រី និងសត្វជាច្រើនប្រភេទទៀត សុទ្ធតែអាចក្លាយជា អ្នកដឹកនាំគ្រាប់ពូជឱ្យធ្វើដំណើរ។

រុក្ខជាតិខ្លះក៏អាចបញ្ជូនគ្រាប់ពូជដោយខ្លួនឯង។ សំបកផ្លែខ្លះអាចបែកភ្លាមៗ ហើយបាញ់គ្រាប់ចេញទៅឆ្ងាយ។ ទំនាញផែនដីអាចធ្វើឱ្យផ្លែធ្ងន់ៗធ្លាក់ និងរមៀលចុះតាមជម្រាល។ ចំណែកមនុស្សវិញ យើងដឹកជញ្ជូនគ្រាប់ពូជដំណាំ រុក្ខជាតិសួន និងពូជឈើព្រៃដោយចេតនា ប៉ុន្តែពេលខ្លះ យើងក៏អាចនាំប្រភេទរុក្ខជាតិដែលមិនចង់បានទៅកាន់ទីកន្លែងថ្មីដោយអចេតនាផងដែរ។

ប៉ុន្តែ ការធ្វើដំណើរទៅដល់ទីកន្លែងថ្មី មិនមានន័យថា គ្រាប់ពូជនោះនឹងរស់រានមានជីវិតជានិច្ចទេ។ វាត្រូវទៅដល់កន្លែងដែលមានសីតុណ្ហភាព ដី សំណើម ពន្លឺ កម្រិតនៃការរំខាន និងការប្រកួតប្រជែងសមស្រប ទើបអាចដុះពន្លក និងលូតលាស់បាន។ គ្រាប់ពូជភាគច្រើនមិនអាចលូតលាស់រហូតក្លាយជារុក្ខជាតិពេញវ័យឡើយ។ ការបង្កើតគ្រាប់ពូជជាច្រើន គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយរបស់ធម្មជាតិ ដើម្បីប្រឈមនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជានេះ។

ការសាយភាយគ្រាប់ពូជ ភ្ជាប់ការការពារសត្វព្រៃទៅនឹងការស្តារព្រៃឈើឡើងវិញ។ ប្រសិនបើសត្វធំៗដែលស៊ីផ្លែឈើថយចុះ រុក្ខជាតិដែលមានគ្រាប់ធំៗក៏អាចបាត់បង់អ្នកដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់របស់វា។ ព្រៃមួយអាចនៅតែមើលទៅបៃតងស្រស់ ប៉ុន្តែសមាសភាពនៃព្រៃនាពេលអនាគត អាចកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់រួចទៅហើយ។

ទីជម្រកដែលត្រូវបានបំបែកជាបំណែកៗ បង្កើតជារបាំងចំពោះការធ្វើដំណើររបស់សត្វ។ បក្សីមួយអាចហោះឆ្លងកាត់វាលទំនេរបាន ប៉ុន្តែសត្វតូចៗដែលរស់នៅលើដី ប្រហែលជាមិនអាចឆ្លងកាត់បានទេ។ ការស្តាររបៀងអេកូឡូស៊ី ឬបង្កើតទីជម្រកតូចៗជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជាថ្មឈានឆ្លងផ្លូវ អាចជួយឱ្យសត្វធ្វើដំណើរបាន ហើយនៅពេលពួកវាធ្វើដំណើរ វាក៏នាំគ្រាប់ពូជ និងអនាគតរបស់រុក្ខជាតិទៅជាមួយផងដែរ។

មនុស្សត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវនៅពេលដឹកជញ្ជូនគ្រាប់ពូជ។ រុក្ខជាតិមួយដែលមានសម្រស់ស្រស់ស្អាត បើត្រូវបាននាំចេញក្រៅតំបន់ដើមរបស់វា អាចរីករាលដាល និងប្រជែងជំនួសប្រភេទរុក្ខជាតិមូលដ្ឋាន។ ការសម្អាតឧបករណ៍ ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មដោយប្រុងប្រយ័ត្ន វិធានការចត្តាឡីស័ក និងការដាំដុះដោយមានចំណេះដឹង អាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យពីប្រភេទរាតត្បាត។

គ្រាប់ពូជក៏ផ្ទុកនូវភាពចម្រុះហ្សែនផងដែរ។ ការផ្លាស់ទីរវាងក្រុមរុក្ខជាតិពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ អាចជួយឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរហ្សែនរវាងប្រជាកររុក្ខជាតិ ទោះបីផលរបស់វាអាស្រ័យលើប្រភេទរុក្ខជាតិ និងបរិបទក៏ដោយ។ ប្រជាកររុក្ខជាតិដែលរស់នៅដាច់ដោយឡែកពីគេយូរពេក អាចកាន់តែងាយរងគ្រោះទៅតាមពេលវេលា។

សូមកាន់គ្រាប់ពូជមួយដែលបានធ្លាក់ពីដើម ហើយស្រមៃអំពីផ្លូវជាច្រើនដែលវាអាចធ្វើដំណើរ។ នៅក្នុងគ្រាប់តូចមួយនោះ មានទាំងថាមពលបម្រុង ព័ត៌មានហ្សែន និងឱកាសមួយ ប៉ុន្តែមិនមែនជាការធានាមួយទេ។ អនាគតរបស់វាពឹងផ្អែកលើការធ្វើដំណើរ និងទីកន្លែងដែលវាទៅដល់។

យើងតែងសរសើរឫស ដែលចេះឈររឹងមាំនៅកន្លែងរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ក៏ត្រូវការដំណើរផងដែរ។ ជីវិតបន្តទៅមុខបាន ទាំងដោយការចាក់ឫសជាប់នឹងទីកន្លែងមួយ និងដោយសេចក្តីក្លាហានក្នុងការធ្វើដំណើរទៅរកទីកន្លែងថ្មី។

ដំណើររបស់គ្រាប់ពូជ អាចមានរយៈពេលយូរជាងសត្វ ឬខ្យល់ដែលបាននាំវាទៅទៀត។ គ្រាប់ពូជមួយអាចស្ថិតក្នុងភាពស្ងប់ស្ងាត់ អស់រយៈពេលមួយ រង់ចាំរហូតដល់ភ្លៀង ភ្លើង ពន្លឺ ឬសីតុណ្ហភាព បង្កើតលក្ខខណ្ឌសមស្របសម្រាប់ការដុះពន្លក។ ការធ្វើដំណើរ និងការរង់ចាំសុទ្ធតែជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ជីវិត ដែលរំឭកយើងថា ការចាប់ផ្តើមមិនចាំបាច់កើតឡើងតាមពេលវេលាតែមួយនោះទេ។

ឃ្លាំងគ្រាប់ពូជដែលស្ថិតនៅក្នុងដី អាចជួយឱ្យរុក្ខជាតិស្តារខ្លួនឡើងវិញ បន្ទាប់ពីមានការរំខាន។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើគ្រាប់ពូជរបស់ប្រភេទរាតត្បាតមានច្រើនលើសលប់ ឬប្រភពគ្រាប់ពូជរុក្ខជាតិមូលដ្ឋានត្រូវបានបាត់បង់ ការស្តារឡើងវិញអាចដើរទៅតាមផ្លូវមួយផ្សេងទៀត។ អ្វីដែលកំពុងរង់ចាំយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់នៅក្រោមដី អាចជាអ្នកកំណត់រូបរាងនៃអនាគតដែលយើងនឹងមើលឃើញនៅលើផ្ទៃដី។

ការពិចារណាតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា ហេតុមួយ ត្រូវការបច្ច័យសមស្រប ទើបសក្តានុពលអាចក្លាយជាការពិត។ គ្រាប់ពូជមួយផ្ទុកនូវលទ្ធភាពនៃជីវិត ប៉ុន្តែដី ទឹក ពេលវេលា និងទីកន្លែង ជាអ្នកកំណត់ថា លទ្ធភាពនោះនឹងរីកចម្រើនទៅជាអ្វី។ សក្តានុពលរបស់មនុស្សក៏ដូចគ្នាវាត្រូវការបរិយាកាសដែលគាំទ្រ ឱកាសសមស្រប និងការណែនាំប្រកបដោយបញ្ញា ទើបអាចរីកលូតលាស់បានពេញលេញ។

ការពិចារណាសម្រាប់ថ្ងៃនេះ តើសត្វណាមួយ ឬកម្លាំងធម្មជាតិអ្វីខ្លះ ដែលជួយនាំគ្រាប់ពូជរបស់រុក្ខជាតិក្នុងតំបន់របស់យើងឱ្យធ្វើដំណើរ?

សកម្មភាពសម្រាប់ថ្ងៃនេះ នៅកន្លែងដែលមានការអនុញ្ញាត សូមប្រមូលតែគ្រាប់ពូជដែលបានធ្លាក់ពីដើមរួចហើយ ហើយបែងចែកវាតាមវិធីដែលអ្នកគិតថា វាអាចសាយភាយ ដូចជា តាមខ្យល់ ទឹក ឬសត្វ។ កុំយកគ្រាប់ពូជទាំងនោះទៅដាំ ឬផ្លាស់ទីទៅកន្លែងផ្សេង។

ការប្តេជ្ញាចិត្តសម្រាប់ថ្ងៃនេះ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងគោរព និងថែរក្សាដំណើរទាំងឡាយ ដែលជួយឱ្យរុក្ខជាតិអាចស្វែងរកទីកន្លែងសម្រាប់អនាគតរបស់វា។ នៅពេលយើងការពារធម្មជាតិ យើងក៏កំពុងការពារជីវិតទាំងអស់រួមទាំងជីវិតរបស់យើងផ្ទាល់ផងដែរ៕