បទវិភាគ៖ គំនិតផ្តួចផ្តើម «ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ» បានឈានចូលទស្សវត្សរ៍មាសថ្មី, កំណើន ភាពបៃតង និងឈ្នះ-ឈ្នះ

27-08-2025 16:51

(ប៉េកាំង)៖ ចាប់ពីការលើកឡើងរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ គំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" បានឆ្លងកាត់ដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍ ១២ ឆ្នាំហើយ ។ ក្នុងរយៈពេល ១២ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ"បានប្រែក្លាយពីគំនិតទៅជាសកម្មភាព ពីទស្សនទានក្លាយទៅជាការពិតជាក់ស្តែង ហើយបានកសាង ស្ពានដ៏រឹងមាំសម្រាប់ការប្រាស្រ័យទាក់ទងផែ្នកគោលនយោបាយ ការតភ្ជាប់គ្នានៃហេដ្ឋារចនាសម័្ពន្ធ ភាពរលូនខាងពាណិជ្ជកម្ម ការរួមបញ្ចូលគ្នាខាងមូលធននិងការតភ្ជាប់ដួងចិត្តរបស់ប្រជាជន ដែលបានក្លាយជាផលិតផលសាធារណៈអន្តរជាតិ ដែលទទួលប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង និងជាវេទិកាសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដែលប្រកបដោយបរិយាប័ន្នបំផុត។

នាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ របាយការណ៍សិក្សាស្រាវជ្រាវមួយ ដែលរួមគ្នាចេញផ្សាយដោយសាកលវិទ្យាល័យ Fudan របស់ចិននិងសាកលវិទ្យាល័យ Griffith របស់អូស្ត្រាលីបានបង្ហាញថា នៅឆមាសទីមួយឆ្នាំ ២០២៥ ទំហំទឹកប្រាក់នៃគម្រោង ស្តីពីគំនិតផ្តួចផ្តើម "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" របស់ចិនបានឈានដល់ ១២៤ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិកដែលបានលើសពី ទំហំទឹកប្រាក់សរុបនៃគម្រោងពេញមួយឆ្នាំនៃឆ្នាំ ២០២៤ ហើយបានបង្កើតកំណត់ត្រាខ្ពស់បំផុតនៃទំហំទឹកប្រាក់សរុប នៃគម្រោងក្នុងរយៈពេលកន្លះឆ្នាំ។

កាសែត «Financial Times» របស់អង់គ្លេសបាននិយាយត្រង់ៗថា ទង្វើរបស់ចិនដែលពង្រីកទីផ្សារក្រៅប្រទេស និងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយ បណ្តាប្រទេសតាមបណ្តោយ"ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" ក្រោមក្របខ័ណ្ឌគំនិតផ្តួចផ្តើម "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" បានបង្កើតជា "ការប្រៀបធៀបយ៉ាងច្បាស់លាស់" ជាមួយទង្វើរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលគំរាមកំហែងថា នឹងដំឡើងពន្ធគយខ្ពស់ចំពោះដៃគូពាណិជ្ជកម្ម។ លោក Christoph Nedopil ប្រធានវិទ្យាស្ថានអាស៊ីនៃសាកលវិទ្យាល័យ Griffith របស់អូស្ត្រាលីបានថ្លែងថា ប្រទេសជាច្រើនចាត់ទុកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" ជាឱកាសមួយដើម្បីធ្វើឱ្យស៊ីជម្រៅ នូវទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសចិន ។

វេបសាយនៃកាសែត «Financial Times» របស់អង់គ្លេសបានផ្សាយដំណឹងនាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះឱ្យដឹងថា ការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយបានរកឃើញថា ទំហំទឹកប្រាក់តាមកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការវិនិយោគ និងការសាងសង់ថ្មីដែលបានចុះហត្ថលេខា ដោយសហគ្រាសចិននៅក្នុងប្រទេសដែលចូលរួម កិច្ចកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" បានបំបែកកំណត់ត្រាខ្ពស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅឆ្នាំនេះ។ យោងតាមសៀវភៅ «សម្រង់វិនិយោគនៅបរទេសរបស់ចិន ប្រចាំឆមាសទីមួយឆ្នាំ ២០២៥» ដែលចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារគណនេយ្យអន្តរជាតិ Ernst&Young នាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះបង្ហាញថា នៅឆមាសទីមួយឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសចិនសម្រេចបាន នូវទំហំទឹកប្រាក់អាជីវកម្មចំនួន ៦៤,៨ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសនិងតំបន់ ដែលចូលរួមកិច្ចកសាង"ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" ដែលកើនឡើង ៧,៥ ភាគរយបើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ ២០២៤។

ពីកំពង់ផែដល់រោងចក្រផលិតអគ្គិសនី ពីផ្លូវដែកដល់គម្រោងថាមពល PV ប្រទេសចិនបាននិងកំពុងពន្លឿន ការវិនិយោគនៅបរទេសក្រោមក្របខ័ណ្ឌ នៃគំនិតផ្តួចផ្តើម "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" ។ អ្នកជំនាញសម្គាល់ឃើញថា ខណៈពេលឈានចូលទស្សវត្សរ៍មាសថ្មី គំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" កំពុងតភ្ជាប់នឹងតម្រូវការ អភិវឌ្ឍន៍សកលដោយចំគោលដៅ ដែលបានបង្ហាញពីកម្លាំងចលករយ៉ាងខ្លាំងក្លាលើវិស័យ ដូចជាពាណិជ្ជកម្ម ការបណ្តាក់ទុន ការធ្វើបរិវត្តកម្មបៃតងនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។

តាមទិន្នន័យដែលក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន ប្រកាសនាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះបានបង្ហាញថា នៅឆមាសទីមួយឆ្នាំ ២០២៥ ការវិនិយោគដោយផ្ទាល់លើវិស័យមិនមែនហិរញ្ញវត្ថុរបស់ចិន នៅប្រទេសដែលបានចូលរួមកិច្ចកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" បានឈានដល់ ១៨,៩ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិកដែលកើនឡើង ២០,៧ ភាគរយបើប្រៀបធៀបនឹង រយៈពេលដូចគ្នានៃឆ្នាំ២០២៤ ។ បើមើលពីរយៈពេលកាន់តែវែងអាចឃើញថា ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២១ ដល់ឆមាសទីមួយឆ្នាំ ២០២៥ ទំហំវិនិយោគទៅវិញទៅមក រវាងចិននិងប្រទេសដែលចូលរួមកិច្ចកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" មានចំនួនលើសពី ២៤០ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងនោះ ការវិនិយោគនៅក្រៅប្រទេសរបស់ចិនមានចំនួនលើសពី ១៦០ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក ចំណែកឯការវិនិយោគនៅប្រទេសចិន របស់ប្រទេសដែលចូលរួមកិច្ចកសាង"ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ"មានចំនួនលើសពី ៨០ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិកដែលធ្វើឱ្យ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកវិនិយោគ មានភាពកាន់តែស៊ីជម្រៅពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ។ គ្រឹះស្ថានអន្តរជាតិជាច្រើនដូចជា អង្គការមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ និងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ចំពោះសមិទ្ធផលគួឱ្យកត់សម្គាល់ របស់ប្រទេសចិននិងការវិនិយោគខាងការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ"

ហេតុអ្វីបានជាការវិនិយោគអំពីការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" អាចរក្សាសន្ទុះកំណើនដ៏ខ្លាំងក្លា ? អ្នកវិភាគបានលើកឡើងថា ប្រការនេះមិនត្រឹមតែបានពឹងផ្អែកលើកត្តាប្រពៃណី ដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងរយៈពេលជាយូរមកហើយ ដូចជាគោលនយោបាយ ប្រភពធនធាននិងទីផ្សារជាដើមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក៏ត្រូវបានជំរុញដោយកត្តាជំរុញថ្មី ដូចជាការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវយុទ្ធសាស្ត្រសកលភាវូបនីយកម្មនៃសហគ្រាសផងដែរ។ និយាយជារួម ការវិនិយោគអំពីការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" បានលេចចេញនិម្មាបនកម្មដែលទទួលបាន ការវិវឌ្ឍរីកចម្រើនប្រកបដោយភាពនឹងនរ និងការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងប្រពៃណីនិងការច្នៃប្រឌិតថ្មី។

យោងតាមស្ថិតិនៃ «របាយការណ៍អំពីការវិនិយោគស្តីពី "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" របស់ចិនប្រចាំឆមាសទីមួយឆ្នាំ ២០២៥ »ដែលចេញផ្សាយដោយមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាស្រាវជ្រាវហិរញ្ញវត្ថុបៃតងនៃសាកលវិទ្យាល័យ Fudan របស់ចិននាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះបង្ហាញឱ្យឃើញថា ការវិនិយោគលើវិស័យថាមពលរបស់ប្រទេសចិន ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបតិ្តការស្តីពី ការរួមគ្នាកសាង"ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ"នៅឆ្នាំនេះបានបំបែកកំណត់ត្រាខ្ពស់ថ្មីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ ដោយឡែកកិច្ចសហប្រតិបតិ្តការ ផ្នែកថាមពលបៃតងក៏បានបង្កើតកំណត់ត្រាថ្មីដូចគ្នាដែរ ទំហំទឹកប្រាក់នៃគម្រោងផលិតអគ្គិសនី ដើរដោយថាមពលខ្យល់ និងពន្លឺព្រះអាទិត្យមានចំនួន ៩,៧ ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក ហើយចំណុះដំឡើងម៉ាស៊ីនថ្មីមានចំនួនប្រហែល ១១,៩ ជីហ្គាវ៉ាត់ ។ "ផលិតផលថ្មីទាំងបី"ដែលយករថយន្តដើរដោយថាមពលថ្មី ថ្មលីចូមនិងផលិតផលប្រព័ន្ធ PV ជាតំណាងបានងើបឡើង យ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងទីផ្សារនៃប្រទេស ដែលចូលរួមកិច្ចកសាង"ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ"។

ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Sputnik រុស្ស៊ីបានដកស្រង់ការវិភាគរបស់អ្នកជំនាញថា កិច្ចសហប្រតិបតិ្តការផ្នែក ថាមពលបៃតងរបស់ចិនមិនត្រឹមតែបានលំនឹង ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកលប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក៏បានផ្តល់ការគាំទ្រ ផ្នែកផលិតកម្មនិងបច្ចេកវិទ្យាប្រកបដោយស្ថិរភាព និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ដល់ប្រទេស ដែលចូលរួមកិច្ចកសាង"ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ"ផងដែរ ។

យោងតាមការព្យាករណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាស្រាវជ្រាវ អំពីសេដ្ឋកិច្ចនិងពាណិជ្ជកម្មក្រុងឡុងដ៍របស់អង់គ្លេសបានឱ្យដឹងថា តាមការប៉ាន់ប្រមាណ ដល់ឆ្នាំ ២០៤០ គំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" នឹងជំរុញឱ្យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ទូទាំងពិភពលោកកើនឡើង ៧,១ ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្នុងនោះ ផលចំណេញភាគីច្រើន គឺបានមកពីការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការជំរុញភាពរលូននៃពាណិជ្ជកម្មសកល។

នាពេលថ្មីៗកន្លងទៅនេះ វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបានដកស្រង់ របាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារថាមពល អាចកកើតឡើងវិញអន្តរជាតិថា តម្រូវការចំពោះផលិតកម្មថាមពលបៃតងសកល បានរក្សានិន្នាការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាពិសេសគឺ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន មានតម្រូវការយ៉ាងខ្លាំងចំពោះផលិតផលថាមពលថ្មី។

ពេលថ្មីៗនេះ កាសែត «Pakistan Observer» បានចុះផ្សាយអត្ថបទថា ក្នុងបរិបទដែលសេដ្ឋកិច្ចសកល ប្រឈមមុខនឹងភាពមិនប្រាកដប្រជា ប្រទេសចិនបាននិងកំពុងជំរុញប្រទេស ដែលចូលរួមកិច្ចកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" ឈានចូលគន្លងល្បឿនលឿននៃការអភិវឌ្ឍ តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបតិ្តការស្តីពីការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" ដើម្បីរួមគ្នាឆ្ពោះទៅរកអនាគត ដែលមានលក្ខណៈកំណើននិងប្រកបដោយនិរន្តរភាព។

បច្ចុប្បន្ននេះ ការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" បានឈានចូលដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ថ្មី ប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ ។ ពីតំបន់អឺរ៉ាស៊ីដល់ទ្វីបអាហ្រ្វិក និងអាមេរិកឡាទីន ពីការតភ្ជាប់រឹងដល់ការតភ្ជាប់ទន់ និងការតភ្ជាប់ដួងចិត្តប្រជាជន សមិទ្ធិផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបានផ្តល់ ផលប្រយោជន៍ជូនដល់ប្រជាជននៃប្រទេសជាង ១៥០ ។ ឆ្លងតាមរយៈការអភិវឌ្ឍ អស់រយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំ លើមូលដ្ឋាននៃការជំរុញការតភ្ជាប់គ្នាទៅវិញទៅមក ការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" ត្រូវបានត្រួសត្រាយទៅជា វេទិកាសហប្រតិបត្តិការខាងពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មដែលជំរុញឱ្យប្រទេសកាន់តែច្រើន រួមបញ្ចូលទៅក្នុងខ្សែសង្វាក់ឧស្សាហកម្មអន្តរជាតិ ដើម្បីរួមគ្នាគាំពារស្ថិរភាពនិងភាពរឹងមាំ នៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល។

នៅរយៈពេល ១០ឆ្នាំមាសបន្ទាប់ ការរួមគ្នាកសាង "ខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ" ប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់នឹង បំពេញបន្ថែមនូវកម្លាំងចលករថ្មី សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ក៏ដូចជានាំមកនូវកាលានុវត្តនភាពថ្មី សម្រាប់បណ្តាប្រទេសនានា ក្នុងការរួមគ្នាសម្រេចបាននូវការធ្វើទំនើបកម្ម ដើម្បីរួមគ្នាជំរុញការកសាងសហគមន៍រួមវាសនារបស់មនុស្សជាតិ៕

វិទ្យុមិត្តភាពកម្ពុជាចិន