ជីវប្រវត្តិ​​​ប្រធានព្រឹទ្ធសភាសាប៉ាគីស្ថាន​ លោក Syed Yusuf Raza Gilani ដែលនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា (Video inside)

01-02-2026 22:03

(ភ្នំពេញ)៖ លោក ស៊ីយ៉េដ យូសាហ្វ រ៉ាសា ហ្គីឡានី (Syed Yusuf Raza Gillani) ប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃសាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាមប៉ាគីស្ថាន និងជាប្រធានស្ថាបនិកនៃសន្និសីទប្រធានសភានៃអន្តរសភា (ISC) នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូព្រឹទ្ធសភាប៉ាគីស្ថាន អញ្ជើញមកបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។

១. ប្រវត្តិគ្រួសារ និងការសិក្សា
លោក Syed Yusuf Raza Gilani កើតនៅថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥២ នៅទីក្រុងការ៉ាជី ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ លោកមានដើមកំណើតមកពីគ្រួសារម្ចាស់ដីដ៏មានកិត្យានុភាពមួយនៅក្នុងខេត្ត Punjab ដែលគ្រួសារនេះមានប្រវត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយជាយូរមកហើយ រួមទាំងឪពុករបស់លោកដែលធ្លាប់បម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីខេត្តក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០។ ចំពោះការសិក្សា លោកបានបញ្ចប់កម្រិតបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ (M.A.) នៅសាកលវិទ្យាល័យ Punjab ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦។

២. ជំហានដំបូងក្នុងនយោបាយ និងការផ្លាស់ប្តូរគណបក្ស
ដំណើរជីវិតនយោបាយរបស់លោកចាប់ផ្តើមនៅពេលលោកចូលរួមជាមួយ គណបក្សសម្ព័ន្ធមូស្លីមប៉ាគីស្ថាន (PML) នៅឆ្នាំ ១៩៧៨ ហើយត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសចូលសភាសហព័ន្ធនៅឆ្នាំ ១៩៨៥។ លោកទទួលបានតំណែងក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Mohammad Khan Junejo ប៉ុន្តែដោយសារមានជម្លោះជាមួយលោក Junejo លោកត្រូវបានជំនួសតំណែងវិញនៅឆ្នាំ ១៩៨៦ ដែលធ្វើឱ្យលោកត្រូវបានគេមើលរំលងនៅក្នុងបក្ស PML។

ចំណុចរបត់នយោបាយរបស់លោកបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨៨ នៅពេលដែលលោកបានចាកចេញពី PML ទៅចូលរួមជាមួយ គណបក្សប្រជាជនប៉ាគីស្ថាន (PPP) បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី Mohammad Zia-ul-Haq បានរំលាយរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Junejo។

៣. ការឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានរដ្ឋសភា និងការជាប់ពន្ធនាគារ
នៅក្នុងអាណត្តិទីពីររបស់លោកស្រី Benazir Bhutto ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក Gilani បានបម្រើការងារជាប្រធានរដ្ឋសភា ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៧។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រោយពីគណបក្ស PPP បរាជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៧ លោកបានបាត់បង់អាសនៈសភា។

នៅឆ្នាំ ២០០១ លោកត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយជាប់ចោទពីបទផ្តល់ការតែងតាំងខុសច្បាប់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលក្នុងអំឡុងពេលលោកធ្វើជាប្រធានរដ្ឋសភា។ លោកបានជាប់ពន្ធនាគារជាង ៤ ឆ្នាំ ទោះបីជាលោកអះអាងថាលោកគ្មានកំហុសក៏ដោយ។ ក្នុងអំឡុងពេលជាប់ឃុំ លោកបានសរសេរសៀវភៅអនុស្សាវរីយ៍មួយក្បាលឈ្មោះថា "Cāh-i Yūsuf se ṣadā" (Reflections from Yusuf’s Well) ដែលបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ២០០៦ ដោយបរិយាយអំពីប្រវត្តិនយោបាយប៉ាគីស្ថាន។

៤. ការកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី (២០០៨-២០១២)
បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់លោកស្រី Benazir Bhutto ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ គណបក្ស PPP បានឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៨ ហើយលោក Gilani បានឈ្នះអាសនៈពីមណ្ឌល Multan។ នៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០០៨ គណបក្ស PPP បានជ្រើសរើសលោកធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ដោយសារតែមេដឹកនាំបក្សគឺលោក Asif Ali Zardari មិនមានសិទ្ធិធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅពេលនោះ (ព្រោះមិនបានជាប់ឆ្នោតជាសមាជិកសភា)។

៥. ការដកហូតតំណែងដោយតុលាការកំពូល
អាណត្តិជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោកត្រូវបានបញ្ចប់ដោយបញ្ហាផ្លូវច្បាប់។ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១២ តុលាការកំពូលបានចោទប្រកាន់លោកពីបទមិនគោរពតុលាការ ដោយសារលោកបរាជ័យក្នុងការបើកការស៊ើបអង្កេតករណីលាងលុយកខ្វក់ប្រឆាំងនឹងលោកប្រធានាធិបតី Zardari។ លោកត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសនៅខែមេសា ឆ្នាំ ២០១២ ហើយនៅខែមិថុនា ឆ្នាំដដែល តុលាការកំពូលបានសម្រេចថា ការកាត់ទោសនេះធ្វើឱ្យលោកបាត់បង់សិទ្ធិធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។

៦. តួនាទីបច្ចុប្បន្ន
ទោះបីជាមានឧបសគ្គកាលពីអតីតកាលក៏ដោយ លោកនៅតែបន្តមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងនយោបាយ។ បច្ចុប្បន្ន​​ លោកគឺជាប្រធានព្រឹទ្ធសភានៃប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដោយបានចូលកាន់តំណែងនៅថ្ងៃទី ៩ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៤។