(ស្ដុកខុល)៖ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសន្តិភាពអន្តរជាតិស្ដុកខុល ឬហៅកាត់ថា SIPRI បានឱ្យដឹងថាការចំណាយខាងយោធានៅលើពិភពលោកបានកើនឡើង ២,៩ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បើទោះជា ការចំណាយយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្លាក់ចុះអស់ ៧,៥ភាគរយ ដោយសារតែលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ឈប់ការផ្ដល់ជំនួយយោធាថ្មីទៅឱ្យអ៊ុយក្រែនក៏ដោយ។ នេះបើតាមការដកស្រង់ចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។

នៅក្នុងរបាយការណ៍មួយចេញផ្សាយនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ SIPRI បានឱ្យដឹងទៀតថាការចំណាយខាងយោធានៅទូទាំងពិភពលោកបានកើនឡើងដល់ ២,៨៩ទ្រីលានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ពោលគឺកើនឡើង ១១ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ឬស្មើ២,៥ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប GDP របស់ពិភពលោក ដែលនេះជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតមួយចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៩មក។ SIPRI បានគូសបញ្ជាក់ថា «ដោយសារតែវិបត្តិជាច្រើនក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន រួមទាំងការកំណត់គោលដៅបង្កើនការចំណាយខាងយោធារយៈពេលវែងរបស់បណ្ដាប្រទេសជាច្រើន ការចំណាយខាងយោធានៅលើ ពិភពលោកនឹងបន្តកើនឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២៦ និងប៉ុន្មានឆ្នាំទៅមុខទៀត»។

តាមរបាយការណ៍របស់ SIPRI ប្រទេសដែលចំណាយខាងយោធាច្រើនជាងគេ គឺសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងរុស្ស៉ី ដោយកញ្ចប់ថវិកាយោធាប្រទេសទាំង៣នេះរួមបញ្ចូលគ្នាស្មើនឹង ១,៤៨ទ្រីលានដុល្លារ ឬស្មើនឹង ៥១ភាគរយនៃការចំណាយខាងយោធារបស់ពិភពលោកទាំងមូល។ របាយការណ៍នេះក៏បានបញ្ជាក់ដែរថាការចំណាយយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹម ៩៥៤ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ជាពិសេសដោយសារតែមិនមានកញ្ចប់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុយោធាថ្មីសម្រាប់អ៊ុយក្រែនត្រូវបានអនុម័ត។ ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងទៅ ជំនួយយោធាអាមេរិកសម្រាប់អ៊ុយក្រែនមានសរុបដល់ទៅ ១២៧ពាន់លានដុល្លារ។

តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ SIPRI ជឿថាការធ្លាក់ចុះនៃការចំណាយយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ទំនងជាមានរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ។ ដ្បិតការចំណាយខាងយោធាអនុម័តដោយ សភាអាមេរិកសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ បានកើនឡើងលើស ១ទ្រីលានដុល្លារ ជាការកើនឡើងដ៏សំខាន់ធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២៥ ហើយអាចនឹងបន្តកើនដល់ ១,៥ទ្រីលានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៧។

គួរបញ្ជាក់ថា បើតាមរបាយការណ៍ SIPRI អ្នកដែលចូលរួមចំណែកចម្បងក្នុងការកើនឡើងការចំណាយខាងយោធានៅលើពិភពលោក នោះគឺអឺរ៉ុបដោយការចំណាយខាងយោធាកើនឡើង ១៤ភាគរយ ឬស្មើ ៨៦៤ពាន់លានដុល្លារ។ ចំណែក ការចំណាយយោធារបស់អ៉ីស្រាអែលមានទំហំ ៤៨,៣ពាន់លានដុល្លារដោយធ្លាក់ចុះអស់ ៤,៩ភាគរយ ដោយសារបទឈប់បាញ់នៅហ្កាហ្សាក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ខណៈការចំណាយយោធារបស់អ៉ីរ៉ង់មានទំហំ ៧,៤ពាន់លានដុល្លារ ដោយធ្លាក់ចុះអស់ ៥,៦ភាគរយ៕