បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ គំរាមកំហែងដល់ជីវិត និងភាពរីកលូតលាស់នៃរុក្ខជាតិ នៅជុំវិញពិភពលោក (Video inside)

25-05-2026 14:15

(Reuters)៖ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តបានឱ្យដឹងថា រុក្ខជាតិប៉ុន្មានប្រភេទដែលបង្កើតជាទេសភាព មិនអាចរស់បានដល់ចុងបញ្ចប់នៃសតវត្សនេះទេ ដោយសារកត្តាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ បានក្លាយជាបញ្ហាជំរុញដ៏ចម្បង ព្រមទាំងការប្រែប្រួលទ្រង់ទ្រាយ ក៏ដូចជាការបាត់បង់ជម្រកដែលរុក្ខជាតិត្រូវការដើម្បីរស់។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters នាថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ បានវាស់ស្ទង់លើគំរូនៃរុក្ខជាតិដែលមានផ្លែផ្កាជាច្រើនប្រភេទ ដែលតំណាងឱ្យរុក្ខជាតិស្ទើរតែទាំងអស់លើពិភពលោក ពោលគឺរុក្ខជាតិដែលស្រូបយកទឹក និងមានជាលិកាផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹម។ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តមើលលើរុក្ខជាតិជាង ៦៧ ០០០ប្រភេទ ពោលគឺប្រហែល ១៨ភាគរយនៃរុក្ខជាតិដែលមានផ្លែផ្កា ដែលគេស្គាល់នៅលើពិភពលោក។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តរកឃើញថាពី ៧ភាគរយ ទៅ ១៦ភាគរយអាចបាត់បង់ច្រើនជាង ៩០ភាគរយនៃសមត្ថភាពលូតលាស់ ដោយធ្វើឱ្យពួកវាមានហានិភ័យខ្ពស់នៃការផុតពូជ។ ឧទាហរណ៏ ដើមឈើ Catalina ironwood ឬ island ironwood ដែលជាប្រភេទរុក្ខជាតិដ៏កម្រនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក មានអាយុកាលជាង ៤០០លានឆ្នាំ។

អ្នកស្រាវជ្រាវបានឈានដល់ការប៉ាន់ស្មានរបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីបានពិនិត្យមើលកំណត់ត្រារាប់លាន លើទីតាំងរុក្ខជាតិ ក៏ដូចជាសេណារីយ៉ូនៃការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ សម្រាប់ចាប់ពីឆ្នាំ ២០៨១ ដល់ឆ្នាំ២១០០។ ទីជម្រករបស់រុក្ខជាតិមិនគ្រាន់តែជាសណ្ឋាននៅលើផែនទីប៉ុណ្ណោះនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាលក្ខខណ្ឌនៃតម្រូវការសីតុណ្ហភាព ទឹកភ្លៀង ដី ការប្រើប្រាស់ដី និងលក្ខណៈទេសភាព ដូចជាម្លប់ ជាដើម។

នៅកន្លែងជាច្រើន ការសិក្សាបង្ហាញថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងកាត់បន្ថយការរួមផ្សំទាំងនេះ ដោយបន្សល់ទុកតំបន់ដែលមានលក្ខខណ្ឌត្រូវការសម្រាប់រុក្ខជាតិ តិចជាងមុន។ ចំពោះរុក្ខជាតិ ចលនា ឬការបែកខ្ចាត់ខ្ចាយ ជាធម្មតាកើតឡើងនៅគ្រប់ជំនាន់ តាមរយៈគ្រាប់ពូជ ឬ spores ដែលនាំមកដោយខ្យល់ ទឹក សត្វ ឬទំនាញផែនដី។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកស្រាវជ្រាវ ប្រៀបធៀបចលនាជាក់ស្តែងជាមួយសេណារីយ៉ូដែលរុក្ខជាតិ អាចទៅដល់ទីជម្រកដែលសមស្របណាមួយ អត្រានៃការផុតពូជគឺប្រហាក់ប្រហែលគ្នាខ្លាំងណាស់៕