(ភ្នំពេញ)៖ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសកម្ពុជា និង ចិន គឺជាទំនាក់ទំនងមិត្តភាពប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលមានការវិវត្តយ៉ាងស៊ីជម្រៅ និងទូលំទូលាយ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ប្រទេសទាំងពីរបានពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជាច្រើន រួមមាន នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការពារជាតិ អប់រំ និងវប្បធម៌។ ទំនាក់ទំនងនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជា “ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ” ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។ នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា អញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចមិត្តភាពផ្លូវការនៅប្រទេសចិន ដែលជាទស្សនកិច្ចមិត្តភាពផ្លូវការបញ្ជាក់អំពីការប្តេជ្ញាចិត្តឥតងាករេរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងការបន្តរឹតចំណង និង លើកកម្ពស់មិត្តភាពដែកថែប ព្រមទាំងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ សំដៅកសាងសហគមន៍វាសនារួមកម្ពុជា-ចិនគ្រប់រដូវកាលក្នុងយុគសម័យថ្មីលើវិស័យជាច្រើន។

ចំពោះវិស័យនយោបាយ ប្រទេសទាំងពីរបានរក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ និងមានការគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកនៅលើវេទិកាតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរតែងតែមានទស្សនកិច្ចផ្លូវការជាបន្តបន្ទាប់ ដែលជួយពង្រឹងការជឿទុកចិត្ត និងការយោគយល់គ្នាកាន់តែប្រសើរ។ រីឯវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មវិញ ចិនបានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងជាប្រភពវិនិយោគដ៏សំខាន់មួយរបស់កម្ពុជា។ ការវិនិយោគរបស់ចិនបានចូលរួម ក្នុងការអភិវឌ្ឍតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស រោងចក្រ ឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម និងវិស័យសេវាកម្ម។ ជាពិសេស គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ ដូចជា ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន ព្រលានយន្តហោះ និងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនផ្សេងៗ បានរួមចំណែកជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការតភ្ជាប់ក្នុងប្រទេស។ វិស័យសេដ្ឋកិច្ចគឺជាចំណុចលេចធ្លោបំផុតមួយនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–ចិន។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ចិនបានក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុត និងជាប្រភពវិនិយោគបរទេសដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា។ ការវិនិយោគរបស់ចិនបានហូរចូលក្នុងវិស័យជាច្រើនដូចជា ឧស្សាហកម្មផលិតកម្ម កសិកម្ម អចលនទ្រព្យ ថាមពល ទេសចរណ៍ និងសេវាកម្ម។ គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗជាច្រើនដែលមានការគាំទ្រពីចិន បានជួយកែលម្អប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងការតភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា។ ផ្លូវជាតិ ស្ពាន ព្រលានយន្តហោះ កំពង់ផែ និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស បានរួមចំណែកក្នុងការទាក់ទាញវិនិយោគបន្ថែម និងបង្កើនការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។ លើសពីនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា–ចិន បានបង្កើតឱកាសថ្មីសម្រាប់ការនាំចេញផលិតផលកម្ពុជា ដូចជា អង្ករ ចេក ស្វាយ ម្រេច និងផលិតផលកសិកម្មផ្សេងៗ ទៅកាន់ទីផ្សារចិនដ៏ធំ។

ចំពោះវិស័យសង្គម និងវប្បធម៌ ភាគីទាំងពីរបានពង្រីកការផ្លាស់ប្តូរនិស្សិត អាហារូបករណ៍ ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស និងសកម្មភាពវប្បធម៌ជាច្រើន។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទាំងនេះបានជួយបង្កើនការយល់ដឹង និងមិត្តភាពរវាងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។ ក្នុងវិស័យសង្គម ប្រទេសទាំងពីរបានបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការអប់រំ សុខាភិបាល ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។ ក្នុងអំឡុងពេលជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ចិនបានផ្តល់ជំនួយវេជ្ជសាស្ត្រ វ៉ាក់សាំង និងសម្ភារៈសុខាភិបាលជាច្រើនដល់កម្ពុជា ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់ការរាតត្បាត និងការស្តារសេដ្ឋកិច្ចសង្គមឡើងវិញ។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសង្គមទាំងនេះបានជួយលើកកម្ពស់ គុណភាពជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងបង្កើនការយល់ដឹងរវាងសង្គម នៃប្រទេសទាំងពីរ។ វិស័យវប្បធម៌គឺជាស្ពានភ្ជាប់ដ៏សំខាន់ក្នុងការពង្រឹងមិត្តភាពរវាងប្រជាជនកម្ពុជា និងចិន។ ប្រទេសទាំងពីរបានរៀបចំសកម្មភាពផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា ការតាំងពិព័រណ៍សិល្បៈ ការសម្តែងសិល្បៈប្រពៃណី ការបង្រៀនភាសា និងការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ផ្នែកវប្បធម៌។ ការសិក្សាភាសាចិននៅកម្ពុជាមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ខណៈដែលប្រជាជនចិនក៏មានការចាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំងលើវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបេតិកភណ្ឌរបស់កម្ពុជា ជាពិសេស Angkor Wat ដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដ៏ល្បីល្បាញ។ ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ទាំងនេះបានជួយពង្រឹងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងបង្កើនការយល់ដឹងអំពីអត្តសញ្ញាណជាតិ និងតម្លៃវប្បធម៌របស់ប្រទេសទាំងពីរ។ រីឯទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន (People-to-People Exchange) គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងយូរអង្វែងរវាងកម្ពុជា និងចិន។

នាពេលអនាគត ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–ចិនត្រូវបានរំពឹងថានឹងបន្តពង្រីកពីវិស័យប្រពៃណី ទៅកាន់វិស័យថ្មីៗ ដូចជា សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ថាមពលបៃតង ការអប់រំទំនើប និងការច្នៃប្រឌិត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជននឹងកាន់តែមានសារៈសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងមូលដ្ឋានសង្គមសម្រាប់ទំនាក់ទំនង​ទ្វេភាគី។ ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–ចិនត្រូវបានរំពឹងថានឹងបន្តរីកចម្រើនកាន់តែខ្លាំងឡើង​។​ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុង វិស័យឌីជីថល បច្ចេកវិទ្យា ថាមពលស្អាត កសិកម្មទំនើប និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស នឹងក្លាយជាវិស័យអាទិភាពថ្មីៗ។ ជាមួយគ្នានេះ ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងកម្ពុជា និងចិន នឹងជួយបង្កើនការនាំចេញទំនិញកម្ពុជា និងបង្កើតឱកាសថ្មីសម្រាប់វិស័យឯកជន។

សរុបមក ការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–ចិនក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សង្គម វប្បធម៌ និងប្រជាជន បានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងដល់ប្រទេសទាំងពីរ។ ភាគីទាំងពីរបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដោយផ្អែកលើការគោរព ផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តរភាព ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–ចិននឹងបន្តរីកចម្រើន និងរឹងមាំថែមទៀត ក្នុងអនាគត។ ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនក៏ដោយ ក៏ទំនាក់ទំនងនេះនៅតែមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនាពេលអនាគត៕

ដោយ បណ្ឌិត គី សេរីវឌ្ឍន៍
ប្រធាន​វិទ្យាស្ថាន​សិក្សា​ចិន​ ​​នៃ​​រាជបណ្ឌិត្យ​​សភា​កម្ពុជា