(ប៉េកាំង)៖ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយសម័យទំនើប មានបក្សនយោបាយតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលអាចរក្សាតួនាទីដឹកនាំជាតិ បានយ៉ាងបន្តបន្ទាប់អស់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សរ៍ និងក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះអាចដឹកនាំប្រទេសមួយឱ្យផ្លាស់ប្តូរ ពី«ភាពក្រីក្រ ភាពអន់ថយ និង ភាពឯកោ» ទៅជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ពិភពលោក។ រយៈពេល១០៥ឆ្នាំ (១ កក្កដា ១៩២១–២០២៦) នៃការអភិវឌ្ឍរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តចិន មិនត្រឹមតែជាប្រវត្តិនៃ ការរីកចម្រើនរបស់បក្សនយោបាយមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាដំណើរផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំធេងរបស់ប្រទេស ដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលើពិភពលោក។ ពីប្រទេសដែលធ្លាប់រងការឈ្លានពាននិងសង្គ្រាមស៊ីវិល ប្រទេសចិនបានក្លាយជាសេដ្ឋកិច្ចធំលំដាប់ទី២របស់ពិភពលោក និងជាប្រទេសនាំមុខក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បច្ចេកវិទ្យា និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។

ក្រោយការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន នាថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៩ ប្រទេសចិនក្រោមការដឹកនាំ របស់បក្សកុម្មុយនិស្តចិនដោយផ្តើមពីលោក Mao Zedong បានចាប់ផ្តើមកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិ ហើយជាពិសេស ក្រោយគោលនយោបាយកែទម្រង់និងបើកទូលាយដែលដឹកនាំដោយលោក Deng Xiaoping នៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ សេដ្ឋកិច្ចចិនបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ GDPរបស់ចិនបានកើនពីប្រមាណ ១៥០ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក នៅចុងទសវត្សរ៍១៩៧០ ទៅ១៩,៦ទ្រីលានដុល្លារនៅចុងឆ្នាំ២០២៥។ ប្រទេសចិន បានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក និងជាកម្លាំងសំខាន់ក្នុងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចសកល។ សមិទ្ធផលដែលទទួលបានការទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយបំផុត គឺការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ដោយក្នុងរយៈពេលជាង៤០ឆ្នាំ ប្រទេសចិនបានជួយប្រជាជនជាង៨០០លាននាក់ឱ្យរួចផុតពីភាពក្រីក្រ ដែល តំណាងឱ្យប្រហែល៧០%នៃការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា។ សមិទ្ធផលនេះ កើតចេញពីការរៀបចំ ផែនការរយៈពេលវែង ការអភិវឌ្ឍជនបទ ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការបង្កើតឱកាសសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។ បទពិសោធន៍នេះបានបង្ហាញថា ការអភិវឌ្ឍមានន័យពិតប្រាកដនៅពេល ដែលប្រជាជនជាអ្នកទទួលផលផ្ទាល់ពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។

ក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ប្រទេសចិនបានសាងសង់បណ្តាញផ្លូវល្បឿនលឿន ផ្លូវដែកល្បឿនលឿន កំពង់ផែ និងអាកាសយានដ្ឋានក្នុងទំហំដែលពិភពលោកកម្របានឃើញ។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសចិនមានបណ្តាញផ្លូវដែកល្បឿនលឿន ប្រមាណ៥០,០០០គីឡូម៉ែត្រ ដែលជា​បណ្តាញធំបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងនេះ បានជួយពង្រឹងការតភ្ជាប់រវាងទីក្រុង និងជនបទ ជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ លើសពីនេះ ប្រទេសចិនក៏បានផ្លាស់ប្តូរពីប្រទេសដែលផ្អែកលើកម្លាំងពលកម្មច្រើន ទៅជាប្រទេសដែលផ្អែកលើនវានុវត្តន៍ និងបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់។ ការរីកចម្រើនក្នុងវិស័យបញ្ញាសិប្បនិម្មិត យានអគ្គិសនី រ៉ូបូត បច្ចេកវិទ្យាទំនាក់ទំនងជំនាន់ថ្មី និងអវកាស បានធ្វើឱ្យប្រទេសចិនក្លាយជាតួអង្គសំខាន់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងបច្ចេកវិទ្យាសកល ជាក់ស្តែងស្ថានីយអាវកាសTiangong និងកម្មវិធីរុករកភពព្រះចន្ទ គឺជានិមិត្តរូបនៃការផ្លាស់ប្តូរពីអ្នកទទួលបច្ចេកវិទ្យា ទៅជាអ្នកបង្កើត និងជាអ្នកផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យបទពិសោធន៍របស់បក្សកុម្មុយនិស្តចិនទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីបក្សនយោបាយ និងក្រុមបញ្ញាញាណជាន់ខ្ពស់ នៅជុំវិញពិភពលោក គឺការរួមបញ្ចូលយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះរវាងអភិបាលកិច្ចរដ្ឋ ការរៀបចំផែនការ យុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែង និងការប្រើប្រាស់យន្តការទីផ្សារដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍ។ បទពិសោធន៍នេះត្រូវបានអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិប្រសិទ្ធនាមថា «គំរូអភិវឌ្ឍន៍តាមបែបផែនចិន» ដែលបានក្លាយជាប្រធានបទសម្រាប់ការសិក្សា និងការដកស្រង់មេរៀននៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។

លើឆាកអន្តរជាតិ ប្រទេសចិនដែលមានលោក Xi Jinping ជាប្រមុខដឹកនាំ បានពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ កាន់តែជិតស្និទ្ធនិងផ្តល់ផលប្រយោជន៍កាន់តែច្រើនដល់ពិភពលោកតាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវដែលមានវ័យ១៣ឆ្នាំនេះបានភ្ជាប់ប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ី អាហ្វ្រិក អឺរ៉ុប និងអាមេរិកឡាទីន ហើយគំនិតផ្តួចផ្តើមនេះបាននាំពិភពលោក ឈានទៅកាន់កិច្ចកសាងសហគមន៍វាសនារួមនៃមនុស្សជាតិ ដោយមានគំនិតផ្តួចផ្តើមសកលចំនួន៤បន្ថែមទៀតជាសសរស្តម្ភដ៏រឹងមាំ ព្រមទាំងគាំទ្រដល់ចរន្តពហុភាគីនិយមក្រោមទម្រនៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងរួមគ្នាដើម្បីថែរក្សាភពផែនដី ដែលជាផ្ទះរួមរបស់យើងទាំងអស់គ្នាតាមរយៈការផ្តល់គុណតម្លៃ​កាន់តែសកម្មដល់អរិយធម៌អេកូឡូស៊ី ដែលមានប្រទេសចិនជាគំរូ។

ជារួម រយៈពេល១០៥ឆ្នាំនៃការអភិវឌ្ឍរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តចិន បានបង្ហាញពីសមត្ថភាពក្នុងការដឹកនាំ ការផ្លាស់ប្តូរជាតិដ៏ធំធេងមួយ។ ពីប្រទេសក្រីក្រនិងអន់ថយ ប្រទេសចិនដែលបាននិងកំពុងកាន់តែតំណែង ជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច បច្ចេកវិទ្យា និងពាណិជ្ជកម្មដ៏មានឥទ្ធិពលលើពិភពលោក ផ្តល់មេរៀនសំខាន់ដែលអាចដកស្រង់បាន គឺការមានចក្ខុវិស័យរយៈពេលវែង ការកែទម្រង់ជាបន្តបន្ទាប់ ការផ្តោតលើប្រជាជន និងការវិនិយោគលើវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ទោះបីជាបទពិសោធន៍របស់ចិនមិនមែនជារូបមន្តតែមួយសម្រាប់គ្រប់ប្រទេសក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាប្រភពមេរៀនដ៏មានតម្លៃសម្រាប់បក្សនយោបាយ និងប្រទេសនានាក្នុងការស្វែងរកផ្លូវអភិវឌ្ឍ ដែលអាចបន្ស៊ីស្របនឹងស្ថានភាពតថភាពជាក់ស្តែងនៃប្រទេសរបស់ខ្លួនផងដែរ៕

ដោយបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិ
ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិន