(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ បានដាក់លក្ខខណ្ឌលើ កិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិលជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ដោយតម្រូវឲ្យទីក្រុងរីយ៉ាដ ធ្វើប្រក្រតីកម្មទំនាក់ទំនងជាមួយអ៉ីស្រាអែល ខណៈវាជាសកម្មភាពមួយ ដែលព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប់មួយនេះ បានបដិសេធមិនព្រមធ្វើរហូតមកដល់ពេលនេះ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។

លោក ត្រាំ បាននិយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងអាចចូលជាធរមានទៅបាន លុះត្រាតែអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងអាប្រាហាំ (Abraham Accords) ដែលសម្របសម្រួលដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងដែលនៅក្រោមនោះ ក្រុមប្រទេសអារ៉ាប់មួយចំនួន បានបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយអ៊ីស្រាអែល។ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានបដិសេធជាយូរមកហើយ ក្នុងការចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ដែលមិនរួមមានផ្លូវឆ្ពោះទៅរកការបង្កើតរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន។

អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន លោកស្រី Karoline Leavitt បានថ្លែងថា លោក ត្រាំ បានពិភាក្សាជាមួយក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តតំបន់ឈូងសមុទ្រ និងអារ៉ាប់ជាច្រើនលើក អំពីការភ្ជាប់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ទៅនឹងកិច្ចព្រមព្រៀង Abraham ហើយប្រសិនបើអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមិនចូលរួមទេ កិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការនុយក្លេអ៊ែរស៉ីវិល នឹងត្រូវលុបចោលវិញ។

សហរដ្ឋអាមេរិក និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានប្រកាសកិច្ចព្រមព្រៀងកាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍នេះ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យទីក្រុងរីយ៉ាដ ចម្រាញ់អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម និងសាងសង់រ៉េអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរ ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក និងដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យភ្លាមៗ ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលដូចដែលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនធ្លាប់បានទាមទារចំពោះអ៉ីរ៉ង់។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម និងបារ៉ែន បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង Abraham កាលពីអំឡុងអាណត្តិទីមួយរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដោយបោះបង់ចោលបម្រាមដ៏យូរអង្វែងមួយ ក្លាយជារដ្ឋអារ៉ាប់ដំបូងគេ ដែលទទួលស្គាល់អ៉ីស្រាអែល គិតក្នុងរយៈពេលប្រមាណ២៥ឆ្នាំចុងក្រោយ។ បន្ទាប់មកទៀត ប្រទេសម៉ារ៉ុក និងស៊ូដង់ ក៏បានធ្វើតាមដូចគ្នា។ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ អ៉ីស្រាអែលដែលភ័យខ្លាចថា កិច្ចព្រមព្រៀងអាមេរិក-អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត អាចបង្កឲ្យមានការប្រណាំងសព្វាវុធនៅមជ្ឈិមបូព៌ា បានចេញមុខស្វាគមន៍ការដាក់លក្ខខណ្ឌរបស់អាមេរិក៕