(យ៉ាមេណា)៖ កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសឆាដនៅតំបន់អាហ្រ្វិកកណ្តាល បានក្លាយជាប្រទេសចុងក្រោយគេ ដែលប្រកាសពីផែនការដកខ្លួនចេញពី តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ដោយត្អូញត្អែរថា ប្រសិទ្ធភាពរបស់តុលាការនេះ គឺមានកម្រិតនិងមានភាពមិនស្មើគ្នា ហើយសកម្មភាពផ្តោតតែមកលើទ្វីបអាហ្វ្រិក។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។

ការសម្រេចចិត្តខាងលើ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានសម្ពាធពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលក្នុងខែនេះបានប្រកាសយុទ្ធនាការប្រឆាំងនឹង ICC ដោយគំរាមដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែម និងចោទប្រកាន់ថា ICC បង្កការគំរាមកំហែងដែលមិនអាចអត់ឱនបាន ចំពោះអធិបតេយ្យក៏ដូចជាពលរដ្ឋរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ក្នុងខែកក្កដានេះ ប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា រួមជាមួយរបបយោធានៅបណ្តាប្រទេសអាហ្រ្វិក ដូចជា បួគីណាហ្វាសូ ម៉ាលី និងនីហ្សេរីយ៉ា ក៏បានចាប់ផ្តើមដំណើរការចាកចេញពី ICC ផងដែរ។ តុលាការដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡាអេនៃប្រទេសហូឡង់មួយនេះ មានតួនាទីកាត់ទោសបុគ្គលទាំងឡាយ សម្រាប់ការប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម និងឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ។ ប្រទេសដទៃដូចជា ប៊ូរុនឌី និងហ្វីលីពីន បានដកខ្លួនចេញរួចស្រេចហើយ។

រដ្ឋាភិបាលឆាដបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា សេចក្តីប្រកាសរដកខ្លួននេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី «ការពិនិត្យស៊ីជម្រៅ លើដំណើរការរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ តាំងពីចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការកាលពីឆ្នាំ២០០២ និងកំណត់ត្រារបស់តុលាការ ដែលប្រសិទ្ធភាពនៅតែមានកម្រិត និងមិនស្មើគ្នា» ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ថែមទាំងបានចោទប្រកាន់ ICC ថា ផ្តោតសំខាន់តែលើប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក។

រដ្ឋាភិបាលឆាដបានគូសរំលេចថា ក្នុងចំណោមការស៊ើបអង្កេតចំនួន១៣ ដែលបានចាប់ផ្តើមដោយតុលាការ ចាប់តាំងចូលជាធរមានមក គឺ៩ករណីទាក់ទងនឹងរដ្ឋនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ហើយមានត្រឹម ៤ករណីប៉ុណ្ណោះ ដែលស្ថិតនៅតំបន់ផ្សេងទៀតនៃពិភពលោក។ ឆាដបានបន្ថែមថា ៦នាក់ក្នុងចំណោមបុគ្គលត្រឹម៧នាក់ ដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការឃុំឃាំងរបស់តុលាការ គឺកំពុងត្រូវបានកាត់ទោសសម្រាប់ការប្រព្រឹត្តទៅបទឧក្រិដ្ឋនៅប្រទេសអាហ្រ្វិក។

គួរបញ្ជាក់ថា ទំព័រ Facebook ផ្លូវការរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឆាដ បានបង្ហោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍កាលពីសប្តាហ៍មុន ដោយនិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានដាក់ជំរុញរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងយ៉ាមេណា ឱ្យពិចារណាឡើងវិញនូវសមាជិកភាព ICC របស់ខ្លួន។ ការសម្រេចចិត្តរបស់ឆាដ ក្នុងការចាកចេញពី ICC ក្រោយរយៈពេល២០ឆ្នាំ គឺកើតឡើងចំពេលមានការចោទប្រកាន់ដោយអង្គការជាតិនិងអន្តរជាតិ អំពីការជាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់ទីក្រុងយ៉ាមេណា ក្នុងសង្គ្រាមស៉ីវិលនៅប្រទេសជិតខាងគឺស៊ូដង់ រវាងខាងកងទ័ព និងខាងកងកម្លាំងយោធាប៉ារ៉ា៕