* បណ្ឌិត សុខ ទូច៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ជាវីរជនបង្កើតឱ្យមានចំណងមិត្តភាពរវាងកម្ពុជា-កូរ៉េខាងត្បូងឡើងវិញ ដែលបើកទំព័រថ្មីសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី
* អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ស្ទាក់ចាប់មីស៉ីលសំដៅមកអាកាសយានដ្ឋានទីក្រុងរីយ៉ាដ ក្រោយទើបបើកដំណើរការឡើងវិញ
* ខួបមួយឆ្នាំ នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ, រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក បញ្ជាក់ថា អាមេរិក បន្តធ្វើការជាមួយកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីគាំទ្រការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀង និងជួយធ្វើឱ្យការសន្យាស្វែងរកសន្តិភាពយូរអង្វែងក្លាយជាការពិត
* ខួប១ឆ្នាំ នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ, សម្តេចមហាបវរធិបតី បញ្ជាក់ថា កម្ពុជានៅតែប្តេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី
* រឿងទ័ពថៃ សង់របងព្រំដែន និងអំណះអំណាង
* រដ្ឋមន្ត្រី នេត្រ ភក្ត្រា៖ ក្រមសីលធម៌ គឺជាអាវក្រោះ តែអាវក្រោះមិនមែនជាអភ័យឯកសិទ្ធិ, ក្រមសីលធម៌ជួយការពារអ្នកសារព័ត៌មាន នៅពេលអ្នកធ្វើការងារត្រឹមត្រូវ
* វេទិកា និងពិព័រណ៍កសិកម្មកម្ពុជា(CAFE26) បិទបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ ខណៈអ្នកចូលរួមទស្សនារហូតដល់ទៅជាង ៣៥,០០០នាក់
* អ្នកជំនាញអារ្យធម៌ខ្មែរ៖ ភ្នែកទិព្វផ្កាយរណប UNESCO មើលធ្លុះការបាញ់បំផ្លាញ និងកលល្បិចភូតភរថៃលើប្រាសាទព្រះវិហារ
* អាល់បានី៖ ប៉ូលិសប្រើឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក ខណៈការតវ៉ារបស់ក្រុមបាតុករផ្ទុះទៅជាអំពើហិង្សា
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ចុះពិនិត្យគម្រោងផ្តល់ដី និងផ្ទះជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ
* ការប៉ះទង្គិចគ្នាអង្រួនបារាំងសាជាថ្មី ខណៈមនុស្សជិត ១០០០នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនអំឡុងបាតុកម្ម
* វិភាគអន្តរជាតិ៖ ការបោះឆ្នោតរបស់អ៉ីស្រាអែល, ៤សេណារីយ៉ូអាចទៅរួច
* ចលនាបាតុកម្មនៅបារាំងចាប់ផ្តើមឡើងវិញ ចំពោះមុខលក្ខខណ្ឌការពារសន្តិសុខតឹងរ៉ឹង
* Youtuber ជនជាតិអាមេរិកម្នាក់ ត្រូវគេវាយទាត់ធាក់និងប្លន់ នៅទីក្រុង Pattaya ប្រទេសថៃ
* កងទ័ពថៃ ឈូសឆាយសង់ផ្លូវបំពានលើដីកម្ពុជា នៅតំបន់តាទុំ, កម្ពុជា បន្តតវ៉ា និងមិនទទួលស្គាល់ទង្វើបំពានច្បាប់នេះដាច់ខាត
* ⁨CoolApp របស់កម្ពុជាមានមុខងារ «Reel» ថ្មី ផ្តល់បទពិសោធន៍ថ្មីចុចអូសមើលវីដេអូខ្លីៗដូចបណ្តាញសង្គម TikTok

គ្មាន Starlink សមរភូមិអាចដួលរលំ? អ៊ុយក្រែនប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធអ៊ីនធឺណិតផ្កាយរណប

26-10-2026 10:28

(កៀវ)៖ សង្គ្រាមទំនើបនៅលើសមរភូមិអ៊ុយក្រែនបាននិងកំពុងបង្ហាញថា អាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមិនមែនមានតែរថក្រោះ ឬកាំភ្លើងធំឡើយ ប៉ុន្តែគឺ «ថាមពលនៃការភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតល្បឿនលឿនក្នុងពេលជាក់ស្តែង»។ យ៉ាងណាមិញ ភាពរអាក់រអួលនៃសេវាកម្មផ្កាយរណប Starlink របស់ក្រុមហ៊ុន SpaceX កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រតិបត្តិការយោធារបស់ក្រុងកៀវ និងបានលាតត្រដាងនូវភាពងាយរងគ្រោះបំផុតមួយ៖ អ៊ុយក្រែនកំពុងពឹងផ្អែកស្ទើរទាំងស្រុងលើប្រព័ន្ធផ្កាយរណបដែលខ្លួនមិនបានគ្រប់គ្រង។

១. វិបត្តិល្បឿនលើសមរភូមិ៖ ហេតុអ្វី Starlink ជារបស់ខ្វះមិនបាន?
នៅលើសមរភូមិជួរមុខ ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងទ័ពរុស្ស៊ីទាមទារការបញ្ជាការកម្រិតមីលីវិនាទី។ កងទ័ពអ៊ុយក្រែនបានប្រើប្រាស់បណ្តាញ Starshield ដែលជាសេវាកម្ម Starlink កម្រិតយោធារបស់ SpaceX ដើម្បី៖
- បញ្ជាដ្រូនវាយប្រហារ៖ ដេញតាមកម្ទេចដ្រូន ឬមីស៊ីលរុស្ស៊ីក្នុងល្បឿនលឿន។
- បញ្ជូនកូអរដោនេផ្លោងស៊ីប៖ ផ្ញើទិន្នន័យរូបភាពពីដ្រូនទៅកាន់ប្រព័ន្ធកាំភ្លើងធំភ្លាមៗ។
- ទំនាក់ទំនងបញ្ជាការជួរមុខ៖ រក្សាការទាក់ទងរវាងមេបញ្ជាការ និងកងទ័ពក្នុងលេណដ្ឋាន។

ទោះជាយ៉ាងណា ការកម្រិតល្បឿនសេវា ឬទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់ Starlink លើល្បឿនហោះហើរលើសពី ១៦០ គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង បានធ្វើឱ្យដ្រូនដេញចាប់របស់អ៊ុយក្រែនបាត់បង់ការភ្ជាប់សញ្ញា និងអសមត្ថភាពក្នុងការស្ទាក់កម្ទេចដ្រូន Shahed របស់រុស្ស៊ី។ លោក Elon Musk បានព្រមានយ៉ាងច្បាស់នៅលើបណ្តាញសង្គម X ថា «ប្រសិនបើ Starlink ត្រូវបិទ នោះខ្សែត្រៀមជួរមុខរបស់អ៊ុយក្រែននឹងដួលរលំភ្លាមៗ»។

២. សម្ពាធភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និង «អធិបតេយ្យភាពឌីជីថល»
បញ្ហានេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីហានិភ័យនៃការប្រើប្រាស់អាវុធដែលកម្មសិទ្ធិជារបស់អ្នកប្រើ ប៉ុន្តែការបើក ឬបិទជារបស់អ្នកផ្គត់ផ្គង់។ ភាពមិនប្រាកដប្រជានៃគោលនយោបាយអាមេរិក រួមជាមួយជម្លោះពាក្យសម្តីរវាងលោក Elon Musk និងមេដឹកនាំអឺរ៉ុប បានបង្ខំឱ្យសហភាពអឺរ៉ុប (EU) អន្ទះសាររកច្រកចេញដើម្បីជួយអ៊ុយក្រែន និងការពារសន្តិសុខអវកាសរបស់ខ្លួន។

អ្នកវិភាគសន្តិសុខអវកាស Kari Bingen មកពីមជ្ឈមណ្ឌល CSIS បានគូសបញ្ជាក់ថា នេះជាសមត្ថភាពយោធាដ៏សំខាន់បំផុតដែលអ៊ុយក្រែនត្រូវពឹងផ្អែក ប៉ុន្តែអ៊ុយក្រែនគ្មានសិទ្ធិបញ្ជា ឬគ្រប់គ្រងវាឡើយ។

៣. ជម្រើសជំនួសរបស់អឺរ៉ុប៖ តើអាចទប់ទល់បានកម្រិតណា?
សហភាពអឺរ៉ុបកំពុងខិតខំស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើ Starlink ប៉ុន្តែប្រឈមនឹងឧបសគ្គផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងពេលវេលា៖
- កង្វះខាតផ្កាយរណប និងសមត្ថភាពហាតវែរ៖ ប្រព័ន្ធ Eutelsat (OneWeb) របស់បារាំង ដែលជាជម្រើសចម្បងតែមួយគត់នាពេលបច្ចុប្បន្ន មានផ្កាយរណបដំណើរការតែប្រមាណ ៦០០ គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ ធៀបនឹង Starlink ដែលមានរហូតដល់ជាង ១០,០០០ គ្រឿង។ លើសពីនេះ ឧបករណ៍ទទួលសញ្ញា (Terminals) របស់ Eutelsat មានទំហំធំ និងមានតម្លៃថ្លៃជាង Starlink រហូតដល់ ៥ដង ដោយមិនអាចបំពាក់លើដ្រូនតូចៗបានឡើយ។
- Govsatcom (ដំណោះស្រាយចំពោះមុខ)៖ ជាប្រព័ន្ធចែករំលែកផ្កាយរណបរដ្ឋាភិបាល EU ដែលកំពុងចរចាឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រើប្រាស់។ ប៉ុន្តែវាមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងប្រតិបត្តិការសង្គ្រាមផ្ទាល់ (ដូចជាការបាញ់ដ្រូន) នោះឡើយ ដោយសារលក្ខខណ្ឌច្បាប់ និងកម្រិតបច្ចេកវិទ្យា។
- គម្រោង IRIS² (ដំណោះស្រាយយុទ្ធសាស្ត្រ)៖ ជាបណ្តាញផ្កាយរណបការពារជាតិអឺរ៉ុប ដែលមានផ្កាយរណបចំនួន ៣៤៨ គ្រឿង។ អ៊ុយក្រែនត្រូវបានធានានូវសិទ្ធិប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធនេះនឹងមិនអាចដាក់ឱ្យដំណើរការពេញលេញបានឡើយរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៩។

សម្រាប់ពេលនេះ អ៊ុយក្រែនគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីបន្តប្រើប្រាស់ Starlink នោះទេ ខណៈអឺរ៉ុបកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់បញ្ចូលប្រព័ន្ធផ្កាយរណបពាណិជ្ជកម្មចូលទៅក្នុង Govsatcom នៅដើមឆ្នាំ២០២៧ ដើម្បីបង្កើតជាប្រព័ន្ធគាំទ្របម្រុង (Back-up System)។ នៅក្នុងសង្គ្រាមទំនើប ការបាត់បង់សេវាអ៊ីនធឺណិតត្រឹមតែ ២ ទៅ ៣ វិនាទី អាចផ្លាស់ប្តូរជោគវាសនានៃការប្រយុទ្ធទាំងមូលបាន—ហើយនេះគឺជាសម្ពាធដ៏ធំបំផុតដែលកងទ័ពអ៊ុយក្រែនកំពុងជួបប្រទះនៅលើសមរភូមិ៕