(វ៉ាទីកង់)៖ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សម្តេចប៉ាប Leo ទី១៤ បានព្រមានមិនឱ្យផ្តល់សិទ្ធិ ឬឋានៈជាបុគ្គលតាមផ្លូវច្បាប់ ដល់ភ្នាក់ងារបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ ព្រះអង្គមានបន្ទូលថា ទំនួលខុសត្រូវចំពោះសកម្មភាពរបស់ AI ត្រូវតែស្ថិតនៅលើមនុស្សដែលបង្កើតវា។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP។

ព្រះអង្គមានបន្ទូលបែបនេះ ក្នុងសុន្ទរកថាទៅកាន់អ្នកជំនាញ AI អន្តរជាតិឈានមុខ ដែលបានជួបជុំគ្នានៅវ៉ាទីកង់ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីអនាគតនៃបច្ចេកវិទ្យានេះ។ ព្រះអង្គបញ្ជាក់ថា «ម៉ាស៊ីនគឺជាឧបករណ៍ មិនមែនជាមនុស្សទេ» ព្រោះ AI គ្មានបទពិសោធន៍ គ្មានរូបកាយ មិនចេះសប្បាយ ឬឈឺចាប់ ហើយមិនយល់ដឹងពីខាងក្នុងពីអត្ថន័យនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ ការងារ មិត្តភាព ឬទំនួលខុសត្រូវឡើយ។ សម្តេចប៉ាបក៏ព្រមានដែរថា ការផ្តល់សិទ្ធិ ឬឋានៈជាបុគ្គលតាមផ្លូវច្បាប់ដល់ប្រព័ន្ធទាំងនេះ អាចធ្វើឱ្យទំនួលខុសត្រូវរបស់មនុស្សមិនច្បាស់លាស់។ ព្រះអង្គមានបន្ទូលថា ការធ្វើបែបនេះក៏អាចធ្វើឱ្យជនរងគ្រោះ ត្រូវប្រឈមមុខនឹងអង្គភាពមួយដែលគ្មានមុខមាត់ផងដែរ។

ព្រះអង្គមានបន្ទូលបន្តថា អនាគតនៃ AI មិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ទុកជាមុនទេ ហើយមនុស្សមានទំនួលខុសត្រូវក្នុងការដឹកនាំ កែប្រែ និងបដិសេធការប្រើប្រាស់វានៅពេលចាំបាច់។ ព្រះអង្គបញ្ជាក់ថា ការសម្រេចចិត្តដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវិតមនុស្ស សេរីភាព និងការប្រើកម្លាំង ត្រូវតែស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់មនុស្សជានិច្ច។ ព្រះអង្គក៏បានអំពាវនាវម្តងទៀត ឱ្យហាមឃាត់អាវុធស្វ័យប្រវត្តិដែលអាចសម្លាប់មនុស្ស។ ក្រៅពីនេះ ព្រះអង្គអំពាវនាវឱ្យមានស្តង់ដាររួម ការត្រួតពិនិត្យឯករាជ្យ និងយន្តការទទួលខុសត្រូវច្បាស់លាស់ជាបន្ទាន់។

គួររំលឹកថា ការជជែកដេញដោលអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃ AI បានកាន់តែខ្លាំងឡើងក្នុងប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ។ មូលហេតុគឺមានករណីជាច្រើន ដែលប្រព័ន្ធ AI ធ្វើសកម្មភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ហើយអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យនេះក៏បានព្រមានពីគ្រោះមហន្តរាយដែរ។ សម្តេចប៉ាប Leo ព្រះជន្ម៧១ព្រះវស្សា បានព្រមានជាច្រើនលើកហើយ ឱ្យប្រើ AI ប្រកបដោយក្រមសីលធម៌។ លិខិតសារាចរដំបូងរបស់ព្រះអង្គ ដែលចេញផ្សាយកាលពីខែឧសភា ក៏បានអំពាវនាវឱ្យប្រើបច្ចេកវិទ្យានេះ ដើម្បីបម្រើសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សដែរ៕