វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើល្បែងពន្ធគយរបស់លោក ត្រាំ នឹងបង្ខំឱ្យឥណ្ឌាចាប់ដៃចិន ឬ?

07-08-2025 20:35

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបោះទុននយោបាយយ៉ាងធំសម្បើម ដើម្បីក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលអាចបិទបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន ដោយថែមទាំងហ៊ានសន្យាថាលោកនឹងបញ្ចប់សង្រ្គាមក្នុងពេល២៤ម៉ោងទៀតផង។ តែដោយមិនទាន់សម្រេចបានគោលដៅនេះ លោក ត្រាំ កាលពីថ្ងៃពុធ ទី៦ ខែសីហា បានសន្យាថានឹងដាក់ទណ្ឌកម្មលើឥណ្ឌាជាមួយការដំឡើងការយកពន្ធគយ ៥០ភាគរយ ដោយសារតែទីក្រុងញូវដែលីនៅតែបន្តទិញប្រេងពីរុស្ស៉ី។

អ្វីដែលកំពុងស្ថិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់ នោះគឺទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងឥណ្ឌាដែលជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី។ ឥណ្ឌាដែលជា ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក និងសហរដ្ឋអាមេរិកជាមហាអំណាចលេខ១ នៅលើពិភពលោក មានទំនាក់ទំនងមិនធម្មតានឹងគ្នា។ ប្រទេសទាំង២ជាមិត្តនឹងគ្នា តែមិនមែនជាមិត្តស្និទ្ធស្នាលនោះទេ ហើយពួកគេអាចខិតជិតគ្នាបានដោយសារតែមានផលប្រយោជន៍រួម គឺទប់ទល់ការកើនឡើងឥទ្ធិពលចិន ក្នុងពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ។

កាលពីថ្ងៃពុធ លោក ត្រាំ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាហាក់ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីបោះបង់ចោលទំនាក់ទំនងជាមួយឥណ្ឌា។ លោកបានសម្រេចចិត្តដំឡើងការយកពន្ធគយ ៥០ភាគរយលើទំនិញដែលឥណ្ឌានាំចូលទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ដ្បិតញូវដែលី ចចេស​មិនបញ្ឈប់ការទិញប្រេងពីរុស្ស៉ី ខណៈរូបលោកកំពុងប្រឹងប្រែងបង្កើនការដាក់សម្ពាធ ឱ្យរុស្ស៉ីបញ្ចប់សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន។ លោក ត្រាំ បានចោទប្រកាន់ឥណ្ឌាថាបានផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុដល់រុស្ស៉ីបន្តធ្វើសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន តាមរយៈការបន្តទិញប្រេងពីមូស្គូ។ ឥណ្ឌា បាននិយាយខ្លួនទិញប្រេងពីរុស្ស៉ីក្រោមការលក់បញ្ចុះតម្លៃដើម្បីបំពេញតម្រូវការថាមពល ដែលចាំបាច់សម្រាប់បំប៉នកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងលឿនរហ័សរបស់ខ្លួន។

ឥណ្ឌាបានហៅការដំឡើងពន្ធគយរបស់លោក ត្រាំ ជារឿងមិនត្រឹមត្រូវ អយុត្តិធម៌ និងគ្មានហេតុផល ដោយសំអាងថាខ្លួនរងការដាក់ទណ្ឌកម្មដោយសារតែទិញប្រេងក្នុងតម្លៃ ថោកពីរុស្ស៉ី ខណៈប្រទេសដទៃទៀតក៏បាន និងកំពុងបន្តទិញប្រេងពីរុស្ស៉ីដែរដោយមិនរងទណ្ឌកម្មទៅវិញ។ ឥណ្ឌាមិនបានលើកចំឈ្មោះប្រទេសដែលទិញប្រេងពីរុស្ស៉ីនោះទេ តែគេដឹងច្បាស់ថាចិនក៏ជាម៉ូយដ៏ធំមួយរបស់រុស្ស៉ី ហើយតួកគីបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងខាងវិស័យថាមពលរបស់ខ្លួនជាមួយរុស្ស៉ីឱ្យកាន់ស៊ីជម្រៅ ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមអ៊ុយក្រែន ផ្ទុះឡើងពីដំបូងម្ល៉េះ ដោយមិនរងទណ្ឌកម្មដូចឥណ្ឌាឡើយ។ ក្រុមអ្នកវិភាគបាននិយាយថាតាក់ទិកដាក់សម្ពាធរបស់លោក ត្រាំ អាចធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ទំនាក់ទំនងយូរអង្វែង រវាងឥណ្ឌា និងសហរដ្ឋអាមេរិក។

ជាការពិតណាស់ គេពិបាកវាស់ស្ទង់ថាតើសហរដ្ឋអាមេរិកអាចនឹងខាតបង់កម្រិតណា ប្រសិនបើទំនាក់ទំនងជាមួយឥណ្ឌាជាប់គាំង។ ឥណ្ឌាជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃមួយ សម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងការទប់ស្កាត់ការកើនឡើងឥទ្ធិពលចិន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ឥណ្ឌាក៏មានសារៈសំខាន់ចំពោះក្រុមហ៊ុនអាមេរិកធំៗដូចជា Apple​ ជាដើមដែលបានរើ រោងចក្រផលិតមួយចំនួនរបស់ខ្លួនពីចិន ទៅដាក់នៅឥណ្ឌា។ លោក Ajay Srivastava ជាអតីតមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មម្នាក់មកពី Global Trade Research Initiative ជាវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវមួយក្នុងទីក្រុងញូវដែលី បាននិយាយថាសកម្មភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបង្ខំឱ្យឥណ្ឌាពិចារណាឡើងវិញលើយុទ្ធសាស្ត្រសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន ដោយអាចនឹងងាកទៅពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៉ី ចិន និងបណ្ដាប្រទេសផ្សេងទៀត។

ឥណ្ឌា និងសហរដ្ឋអាមេរិក រួមទាំងជប៉ុន និងអូស្ត្រាលីជាសមាជិកនៃក្រុមប្រទេស Quad​ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីទប់ទល់នឹងការកើនឡើងឥទ្ធិពលចិន នៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ ឥណ្ឌាមានគម្រោងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូល Quad នៅក្នុងឆ្នាំនេះ ហើយលោក ត្រាំ ក៏ត្រូវបានរំពឹងថានឹងចូលរួមដែរ បើទោះជាឥលូវមិនច្បាស់ថាតើ លោកមានបំណងចូលរួម ឬក៏យ៉ាងណាក៏ដោយ។ សម្រាប់ឥណ្ឌា ការខាតបង់បង្កឡើងដោយការខូចខាតទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក គឺមានទំហំធំ ក្នុងបរិបទដែល សកម្មភាពរបស់លោក ត្រាំ បានធ្វើឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមួយដ៏ពិបាក។ ម្ខាងរុស្ស៉ីគឺជាប្រភព ៤៥ភាគរយនៃប្រេងនាំចូលសរុប របស់ឥណ្ឌា។ ប្រសិនបើឥណ្ឌាបញ្ឈប់ការទិញប្រេងពីរុស្ស៉ី ដោយសុខចិត្តឱ្យប្រេងនៅក្នុងស្រុកឡើងថ្លៃប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រជាជនឥណ្ឌា និងរោងចក្រនៅក្នុងស្រុក នោះរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Modi នឹងជួបបញ្ហាធំ។ តែប្រសិនបើលោកមិនអើពើនឹងការគំរាមពីលោក ត្រាំទេ ហើយបន្តទិញប្រេងពីរុស្ស៉ី នោះសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌាអាចនឹងប្រឈម ការខាតបង់ធ្ងន់ធ្ងរ។ ពីព្រោះពន្ធគយកម្រិតខ្ពស់អាចនឹងធ្វើឱ្យការនាំចេញរបស់ឥណ្ឌាទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលមានទំហំជាង ៨៦ពាន់លានដុល្លារ ធ្លាក់ចុះអស់ពាក់កណ្ដាល។ នេះបើតាមការវាយតម្លៃរបស់ Global Trade Research Initiative។

សហរដ្ឋអាមេរិកជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់របស់ឥណ្ឌា ដោយការនាំចេញទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិករ៉ាប់រងជិត ២០ភាគរយនៃសេដ្ឋកិច្ចឥណ្ឌា។ ឥណ្ឌាជាប់លេខ១០ ក្នុងនាមជា ដៃគូពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយព្រមពេលជាមួយគ្នា ឥណ្ឌាក៏ត្រូវការការគំាទ្រពីសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរដើម្បីឱ្យពិភពលោកទទួលស្គាល់ថាខ្លួនជាមហាអំណាចមួយ នៅលើពិភពលោក។ លោក Modi ធ្លាប់បានសរសើរទំនាក់ទំនងរបស់លោកជាមួយលោក ត្រាំ ថាជា «មិត្តពិតប្រាកដម្នាក់»។ ក៏ប៉ុន្តែ ពាក្យថាមិត្តពិតប្រាកដនេះ ដូចដែលគេបាន ឃើញ គឺមិនមានន័យអ្វីធំដុំសម្រាប់លោក ត្រាំនោះទេ ជាពិសេសនៅពេលនិយាយដល់ផលប្រយោជន៍។ កាលពីប៉ុន្មានសប្ដាហ៍មុននេះ លោក ត្រាំ បានប្រកាសថាលោកនឹងចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងសហភាពអឺរ៉ុប តែមិនមានឈ្មោះឥណ្ឌាទេ។ ឥណ្ឌាមានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការផ្ដល់សម្បទានធំៗឱ្យលោក ត្រាំ តួយ៉ាងដូចជាផលិតផលធ្វើពីទឹកដោះគោ និងវិស័យកសិកម្ម។ ឥណ្ឌាថែមបានប្រកែកជាសាធារណៈទៀតផងចំពោះការលើកឡើងម្ដងហើយម្ដងទៀតរបស់លោក ត្រំាដែលថារូបលោក ជាអ្នកសម្របសម្រួលឱ្យមានបទឈប់បាញ់រវាងឥណ្ឌា និងប៉ាគីស្ថាន។ ឥណ្ឌាអះអាងថាបទឈប់បាញ់ធ្វើឡើងដោយកិច្ចចរចាទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំង២តែប៉ុណ្ណោះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ គេមិនទាន់ច្បាស់ថាតើទណ្ឌកម្មដំឡើងពន្ធគយរបស់លោក ត្រាំ នឹងចូលជាធរមានពិតមែន ឬក៏អត់នោះទេ។ នៅក្នុងបទបញ្ជាប្រតិបតិ្តមួយដែលលោក ត្រាំ ចេញកាលពីថ្ងៃពុធ លោកបាននិយាយថាពន្ធគយនឹងត្រូវបានអនុវត្តក្នុងរយៈពេលមួយខែ ប៉ុន្តែលោកអាចនឹងកែប្រែនៅពេលកាលៈទេសៈផ្លាស់ប្ដូរ។ បទបញ្ជានេះមានរួមបញ្ចូលទាំងចំណុចមួយដែលថាសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងសម្លឹងទៅកាន់ប្រទេសផ្សេងទៀតដែលបន្តទិញប្រេងពីរុស្ស៉ី។ មកទល់នឹងពេលនេះ មិនមានសញ្ញាបញ្ជាក់ថាលោក ត្រាំ មានបំណង ដាក់ចេញវិធានការប្រឆាំងចិន ជុំវិញការទិញប្រេងពីរុស្ស៉ីនោះឡើយ ខណៈក្រុមមន្ត្រីអាមេរិក និងចិនកំពុងស្ថិតនៅពាក់កណ្ដាលផ្លូវនៃកិច្ចចរចាពាណិជ្ជកម្ម។ ដោយដំឡើងពន្ធគយលើឥណ្ឌា លោក ត្រាំ សុខចិត្តបន្តតាមមើលគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ធំមួយ គឺកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន និងរក្សាការដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៉ី មុននឹងអាចមានកិច្ចប្រជុំកំពូលរបស់លោកជាមួយមេដឹកនាំរុស្ស៉ី និងអ៊ុយក្រែនដែលលោកបានបង្ហើបឱ្យដឹងកាលពីថ្ងៃពុធ។

ឥណ្ឌាមានសេដ្ឋកិច្ចកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងលឿនរហ័សនៅក្នុងពិភពលោក។ ប៉ុន្តែតំណែងរបស់ឥណ្ឌានៅក្នុងបញ្ជីអាទិភាពរបស់លោក ត្រាំ ប្រហែលជាអាចនឹងមិនសូវមានភាពជាក់លាក់៕