វិភាគអន្តរជាតិ៖ ហេតុអ្វីចិនពង្រីកឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ?

22-08-2025 20:39

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ ចិនមិនមែនកំពុងអភិវឌ្ឍអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទុកសម្រាប់កំញើញសត្រូវតែមួយប៉ុណ្ណោះទេ ពោលឥលូវ ចិនកំពុងប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីជំរុញមហិច្ឆតារបស់ខ្លួនចង់ក្លាយជាមហាអំណាចលេខ១ នៅអាស៊ី បំភ័យសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ដូចជាបន្សាបឥទ្ធិពលអាមេរិកនៅទូទាំងតំបន់អាស៊ី។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ចេញផ្សាយដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

នៅក្នុងរបាយការណ៍ថ្មីមួយចេញផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ វិទ្យាស្ថាន Hudson Institute បានព្រមានថានៅមុនពាក់កណ្ដាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០៣០ ចិនត្រូវបានរំពឹងថានឹងក្លាយជាគូប្រជែងនុយក្លេអ៊ែររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ទាំងខាងគុណភាព និងបរិមាណ ទំនើបកម្ម ភាពធន់ ហើយអាចនឹងមានក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរជាង ១០០០គ្រាប់។ ចិនមានសមត្ថភាពបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរលើមីស៊ីលបាលិស្ទីគអន្តរទ្វីប និងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតាក់ទិក។ តែទោះជាបែបនេះក្ដី របាយការណ៍ខាងលើបានអះអាងថាគោលដៅរបស់ចិនមិនមែនដើម្បីឈ្នះក្នុងសង្រ្គាមនុយក្លេអ៊ែរនោះទេ ដោយចិនប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីបំផ្លាញទំនុកចិត្តរបស់សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ជាពិសេសសម្ព័ន្ធមិត្ត ក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើឆត្រនុយក្លេអ៊ែរអាមេរិក។

តាមរយៈការធ្វើឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកសង្ស័យលើការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការការពារពួកគេ ក្នុងករណីមានជម្លោះផ្ទុះឡើង ចិនសង្ឃឹមថាអាចនឹងដាក់សម្ពាធឱ្យប្រទេសដូចជាជប៉ុន ហ្វីលីពីន និងកូរ៉េខាងត្បូងជ្រើសរើសយក ការនៅស្ងៀមមិនធ្វើសកម្មភាព ដើម្បីទុកឱ្យប៉េកាំងធ្វើសកម្មភាពដោយមិនមានការព្រួយបារម្ភថាពួកគេនឹងចូលរួម ឬជួយសហរដ្ឋអាមេរិកពេញទំហឹង ក្នុងករណីសង្រ្គាមនៅតៃវ៉ាន់ផ្ទុះឡើង។ យុទ្ធសាស្ត្រយោធារបស់ចិនក្នុងនោះរួមមាន បញ្ចូលទាំងការធ្វើទំនើបកម្ម និងការពង្រីកឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរយ៉ាងលឿនរហ័សជាមួយការធ្វើសង្រ្គាមចិត្តសាស្ត្រ និងសង្រ្គាមព័ត៌មាន។ ក្រៅពីនេះ ចិនកំពុងផ្តោតយ៉ាងខ្លាំងលើការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពវាយប្រហារនុយក្លេអ៊ែរដែលមិនឱ្យសត្រូវអាចត្រៀមខ្លួនទាន់ពេល មីស៊ីលល្បឿនលឿនជាងសំឡេង ខណៈចិនអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរលើមីស៊ីលបាញ់ចេញពីមូលដ្ឋានក្រោមដី នាវាមុជទឹក ប្រព័ន្ធបាញ់មីស៊ីលចល័ត និងយន្ដហោះចម្បាំង។

លោក Anthony Cotton ដែលជាមេបញ្ជាការនៃបញ្ជាការដ្ឋានយុទ្ធសាស្រ្តរបស់យោធាអាមេរិក កន្លងមកបាននិយាយថា ការដាក់គោលដៅរបស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៉ី ជីនពីង ឱ្យយោធាចិនមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីវាយយកកោះតៃវ៉ាន់ នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២៧ បាននិងកំពុងតែជំរុញនូវការពង្រីកសមត្ថភាពសព្វាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដែលអាចបាញ់ចេញទាំងពីផ្ទៃដី ផ្ទៃអាកាស និងផ្ទៃទឹក។

ដោយឡែក បើតាមការវាយតម្លៃរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកសន្តិសុខ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅអាមេរិក ចិនកំពុងពង្រីកនិងធ្វើទំនើបកម្មអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ លឿនជាងមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរដទៃទៀត ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ មានក្បាលគ្រាប់យ៉ាងហោចប្រហែល៦០០គ្រាប់។ យោងតាមប្រភពដដែល ចិនកំពុងសាងសង់ទីតាំងថ្មីៗ ប្រមាណ៣៥០កន្លែង សម្រាប់បាញ់មីស៉ីលចេញពីក្រោមដី រួមជាមួយមូលដ្ឋានថ្មីៗប៉ុន្មានកន្លែងទៀត សម្រាប់ប្រព័ន្ធបាញ់មីស៉ីលចល័ត។ បើតាមការប៉ាន់ស្មាន យោធាចិនមានប្រព័ន្ធបាញ់មីស៉ីលប្រហែលជាង៧០០គ្រឿង ប៉ុន្តែមិនមែនទាំងអស់ទេ ត្រូវបានកំណត់ឱ្យបំពាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ក្នុងចំណោមនោះ ៤៦២គ្រឿង អាចបំពាក់មីស៉ីលដែលអាចបាញ់ដល់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ខាងក្រោមនេះគឺករណីសិក្សានៅក្នុងរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថាន Hudson លើសម្ព័ន្ធមិត្តសំខាន់ៗទាំង៣របស់សហរដ្ឋអាមេរិក រួមមានហ្វីលីពីន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង និងថាតើចិនអាចនឹងប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដើម្បីជំរុញ ផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួនយ៉ាងដូចម្ដេច?

* ហ្វីលីពីន
ខណៈហ្វីលីពីនមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះ «យុទ្ធសាស្ត្រតំបន់ពណ៌ប្រផេះ» ឬការបង្ហាញសាច់ដុំយោធារបស់ចិននៅក្នុងតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ចិនប្រហែលជាអាចនឹងបង្កើនការសម្លុតគំរាមប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីបំបាក់ ស្មារតីហ្វីលីពីនកុំឱ្យទទួលយកការដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធខែលប្រឆាំងមីស៊ីលអាមេរិកនៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន ដូចជា Typhon ដែលអាចវាយប្រហារលើគោលដៅស្ថិតនៅជ្រៅក្នុងទឹកដីចិន។ ចិនក៏បានចាប់ផ្ដើមរួចទៅហើយដែរនូវ ការបញ្ជូនសារតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិន ជាមួយការព្រមានថាប៉េកាំងអាចនឹងកំណត់គោលដៅវាយប្រហារលើបិរក្ខារយោធាដែលមានលើទឹកដីហ្វីលីពីន។

* ជប៉ុន
ជប៉ុនពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើឆត្រនុយក្លេអ៊ែររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ប៉ុន្តែដោយសារតែគំនិតប្រឆាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងចំណោមប្រជាជនជប៉ុន ទីក្រុងតូក្យូអាចនឹងប្រឈមមុខនឹងសង្រ្គាមព័ត៌មានរបស់ចិនដែលមានគោលដៅបង្កឱ្យ មានការសង្ស័យចំពោះការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ចិនអាចនឹងអនុវត្តសម្ពាធខាងចិត្តសាស្ត្រដើម្បីរារាំងកុំឱ្យជប៉ុនធ្វើអន្តរាគមន៍ជួយតៃវ៉ាន់ ក្នុងករណីសង្រ្គាមផ្ទុះឡើង។

* កូរ៉េខាងត្បូង
ជាការពិតណាស់ កូរ៉េខាងត្បូងនៅតែបន្តផ្តោតលើការគំរាមកំហែងនុយក្លេអ៊ែរពីកូរ៉េខាងជើង មិនមែនពីចិននោះទេ។ ណាមួយ កូរ៉េខាងត្បូងក៏មានការស្ទាក់ស្ទើរផងដែរក្នុងការចូលរួមយ៉ាងពេញទំហឹងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីកំញើញ ចិន។ ដូច្នេះវាមិនច្បាស់ថាតើសេអ៊ូលអាចនឹងអនុញ្ញាតឱ្យកងទ័ពអាមេរិកប្រើប្រាស់ទឹកដី ឬមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួន ក្នុងករណីសង្រ្គាមនៅតៃវ៉ាន់ផ្ទុះឡើងឬក៏យ៉ាងណានោះទេ? តាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថាន Hudson ចិនកំពុង ប្រឹងប្រែងធ្វើយ៉ាងណាឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងមានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការចូលរួមក្នុងជម្លោះណាមួយនៅអាស៊ីបូព៌ា។

គួរបញ្ជាក់ថា របាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថាន Hudson បានជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបោះបង់ចោលក្ដីសង្ឃឹមក្លែងក្លាយលើសន្ធិសញ្ញាគ្រប់គ្រងអាវុធជាមួយចិន ហើយជំនួសមកវិញ ត្រូវអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រមិនច្បាស់លាស់ដែលកំញើញ ចិនតាមរយៈអំណាចយោធា និងសកម្មភាពមិនអាចព្យាករទុកមុន ជាជាងធ្វើការរំសាយអាវុធទ្វេភាគី។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញពីចំណាប់អារម្មណ៍បើកកិច្ចចរចាស្ដីពីសន្ធិសញ្ញាគ្រប់គ្រងអាវុធជាមួយចិន និងរុស្ស៉ី។ តែក្រុមអ្នកវិភាគបាននិយាយថាប៉េកាំងមិនចាប់អារម្មណ៍លើការរឹតត្បិត ឬដាក់កំហិតលើកងកម្លាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនឡើយ៕