វិភាគអន្តរជាតិ៖ តើរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ចង់ប្រើកម្លាំងយោធាលើវ៉េណេស៊ុយអេឡា ឬ?

25-08-2025 21:20

(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងបង្កើនភាពតានតឹងយ៉ាងស្រួចស្រាល់ជាមួយវ៉េណេស៊ុយអេឡា និងប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសមួយនេះ គឺលោក Nioclas Maduro និងត្រូវបានគេមើលឃើញថាហាក់ដូចជាកំពុងបង្កើតលក្ខខណ្ឌ ឬលេសណាមួយដែលអាចនាំទៅរកការប្រឈមមុខយោធាដាក់គ្នា។ ការបង្កើនវត្តមានកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកកំពុងធ្វើឡើង នៅក្បែរដែនទឹកវ៉េណេស៊ុយអេឡា ខណៈរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ កំពុងបង្កើនវោហាសាស្ត្រសម្លុតគំរាមពីការប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀន និងបានចាត់ទុកថាលោក Maduro ជាមេកើយ របស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនមួយនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ ស្ថានការណ៍ទាំងនេះបានបង្កឱ្យមានការចោទសួរថាតើគោលដៅរបស់លោក ត្រាំ គឺគ្រាន់តែចង់បង្រ្កាបការរត់ពន្ធគ្រឿងញៀន តាមផ្លូវទឹក ចូលទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ឬក៏ចង់ផ្លាស់ប្ដូររបបដឹកនាំនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡាដោយប្រើកម្លាំងយោធា។

លោក ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីពេលថ្មីៗនេះត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាសម្ងាត់មួយកាលពីខែកក្កដាកន្លងទៅ ដោយណែនាំឱ្យមន្ទីរបញ្ចកោណប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាប្រឆាំង នឹងក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាមេរិកឡាទីនដែលត្រូវបានរដ្ឋបាលរបស់លោកចាត់ទុកជា «អង្គការភេរវកម្ម»។ ព្រមពេលជាមួយគ្នា រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានប្រកាសចាត់ទុក ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនមួយនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡាជាអង្គការភេរវកម្ម ហើយថាលោក Maduro ជាមេកើយរបស់ពួកគេ និងចាត់ទុករដ្ឋាភិបាលរបស់លោកគឺខុសច្បាប់។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក មន្ទីរបញ្ចកោណបានដាក់ពង្រាយសព្វាវុធរបស់កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក ក្នុងនោះរួមមាននាវាចម្បាំងទៅកាន់សមុទ្រ Caribbean ភាគខាងត្បូង។ ជាការឆ្លើយតប លោក Maduro បានប្រកាស កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១៨ ខែសីហាថាលោកបានដាក់ពង្រាយកងជីវពលជាង ៤.៥លាននាក់នៅជុំវិញប្រទេសរបស់លោក និងប្ដេជ្ញាការពារដែនទឹក ដែនអាកាស និងទឹកដីរបស់វ៉េណេស៊ុយអេឡា ប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពាន។

រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ មិនបាននិយាយអ្វីច្រើនទេចំពោះគោលបំណងរបស់ខ្លួន។ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៩ ខែសីហា អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន លោកស្រី Karoline Leavitt​ ត្រូវបានសាកសួរអំពី ការដាក់ពង្រាយនាវាចម្បាំង និងថាតើរដ្ឋបាលលោក ត្រាំកំពុងពិចារណាបញ្ជូនកងទ័ពថ្មើរជើងវាយលុកចូលវ៉េណេស៊ុយអេឡាឬក៏យ៉ាងណា? លោកស្រីបានឆ្លើយតបថារដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Maduro គឺខុសច្បាប់ ជាមួយការលើកឡើងពីការចោទប្រកាន់ប្រឆាំងរូបលោក អំឡុងអាណត្តិទី១របស់លោក ត្រាំ ជុំវិញការជួញដូរគ្រឿងញៀន។ តាមលោកស្រី Leavitt លោក ត្រាំ បានត្រៀម ជាស្រេចដើម្បីប្រើប្រាស់ធាតុផ្សំទាំងអស់នៃអំណាចយោធាអាមេរិក ដើម្បីបញ្ឈប់លំហូរចូលគ្រឿងញៀនទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ្នកនាំអ្នកទទួលខុសត្រូវឡើងតុលាការកាត់ទោស។ «រដ្ឋាភិបាល លោក Maduro មិនមែនជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់របស់វ៉េណេស៊ុយអេឡានោះទេ និងជាក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកស្រី Leavitt។ មន្ទីរបញ្ចកោណវិញ បានបដិសេធធ្វើអត្ថាធិប្បាយពីការដាក់ពង្រាយនាវាចម្បាំង។ តែលោក Sean Parnell ជាប្រមុខអ្នកនាំពាក្យនៃមន្ទីរបញ្ចកោណបាននិយាយថាក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកនឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ដើម្បីសម្រេចឱ្យបាននូវគោលដៅរបស់លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ ក្នុងការលុបបំបាត់សមត្ថភាពរបស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនកុំឱ្យបន្តគំរាមកំហែងដល់ទឹកដី សុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខរបស់ សហរដ្ឋអាមេរិក រួមទាំងប្រជាជនអាមេរិក។

ក្រុមមន្ត្រីអាមេរិកបានឱ្យដឹងថានាវាពិឃាដអាមេរិក២គ្រឿង គឺ USS Jason Dunham និង USS Gravely កំពុងធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់តំបន់មួយស្ថិតនៅក្បែរដែនទឹកវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ នាវាពិឃាដទាំង២នេះកាលពីពេលថ្មីៗធ្លាប់បានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការប្រឆាំងក្រុមហ៊ូទី នៅសមុទ្រក្រហម។ ចំណែក នាវាពិឃាដទី៣ គឺ USS Sampson ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក នឹងធ្វើដំណើរទៅជួបនាវាពិឃាដទាំង២ក្នុងពេលឆាប់ៗ។ នាវាពិឃាដទាំង៣គ្រឿងនេះសុទ្ធតែជាប្រភេទនាវាពិឃាដ Arleigh Burke ប្រដាប់ដោយមីស៊ីលច្រើនជាង ៩០គ្រាប់ និងមានសមត្ថភាព ដឹកនាំប្រតិបត្តិការប្រឆាំងយន្ដហោះចម្បាំង នាវាមុជទឹក និងបាញ់ទម្លាក់មីស៊ីលបាលិស្ទីគ។ លោក James Stavridis​ ជាអតីតមេបញ្ជាការអាមេរិកប្រចាំភូមិភាគខាងត្បូងបាននិយាយថាតាមរយៈ ការដាក់ពង្រាយនាវាពិឃាដ Arleigh Burke ទាំង៣គ្រឿង លោកប្រធានាធិបតី ត្រាំ កំពុងបញ្ជូនសមត្ថភាពវាយប្រហារលើដីគោកតាមរយៈមីស៊ីល Tomahawk ទៅកាន់ដែនទឹកក្បែរ វ៉េណេស៊ុយអេឡា ព្រមទាំងការប្រមូលព័ត៌មានសម្ងាត់ទំនើបៗ ឧទ្ធម្ភាគចក្រទំនើប ៦គ្រឿង នាវិករាប់ពាន់នាក់ និងទីបញ្ជាការគ្រប់គ្រងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងប្រតិបត្តិជួញដូរគ្រឿងញៀនតាមផ្លូវសមុទ្រ។ ក្រុមមន្ត្រីអាមេរិកបានឱ្យដឹងថានាវាចម្បាំងអាមេរិកនឹងកំណត់គោលដៅលើទូកដែលធ្វើប្រតិបត្តិការដោយក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀន ដើម្បីដឹកថ្នាំញៀន Fentanyl ចូលទៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ តែមិនបានបញ្ជាក់ថាតើនាវាចម្បាំងអាមេរិកនឹងកំណត់គោលដៅ ដោយរបៀបណានោះទេ?

រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ មិនបានបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ពីគោលបំណងរបស់ខ្លួននោះទេ។ ប៉ុន្តែស្ថានការណ៍វិវត្តន៍ថ្មីៗនេះត្រូវបានក្រុមអ្នកជំនាញខ្លះយកទៅប្រដូចទៅនឹងការបង្កើតលេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីអតីតកាលដើម្បីធ្វើអន្តរាគមន៍យោធា។ ជាឧទាហរណ៍៖ ឧបទ្ទវហេតុនៅឯឈូងសមុទ្រ Tonkin ជាទីដែលការធ្វើសកម្មភាពរបស់កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកនៅក្បែរដែនទឹកវៀតណាមខាងជើង នាំទៅរកការប្រឈមមុខយោធាដាក់គ្នា ហើយត្រូវបានអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Lyndon B. Johnson យកធ្វើជាសំអាងដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យសភាអាមេរិកអនុម័តដំណោះស្រាយដែល ត្រូវបានលោកយកទៅប្រើក្នុងការពង្រីកការចូលរួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសង្រ្គាមវៀតណាម។ ករណីមួយផ្សេងទៀត នោះគឺឧបទ្ទវហេតុនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៨៩ រដ្ឋបាលអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក George H.W Bush​ បានបញ្ជូនកងទ័ពអាមេរិកជាង ២០ ០០០នាក់ចូលឈ្លានពានប្រទេសប៉ាណាម៉ា និងបានចាប់ខ្លួនអតីតបុរសខ្លាំងប៉ាណាម៉ា លោក Manuel Noriega ដែលក្រោយមក ត្រូវបានចោទប្រកាន់ក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកពីបទជួញដូរគ្រឿងញៀន។ លោកត្រូវបានកាត់ទោសក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ និងបានស្លាប់នៅទីក្រុងប៉ាណាម៉ា ក្នុងឆ្នាំ២០១៧។

លោក Brian Finucane ជាអតីតមេធាវីម្នាក់នៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិក និងជាអ្នកជំនាញខាងច្បាប់សង្រ្គាម យល់ថាសហរដ្ឋអាមេរិកគួរតែស្នើសុំការអនុញ្ញាតពីសភាជាមុនសិន ប្រសិនបើខ្លួន ចង់ប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាប្រឆាំងវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Finucane ក៏បាននិយាយដែរថាគេពិបាកព្យាករស្ថានការណ៍ខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ មានគោលដៅផ្ទុយគ្នាចំពោះវ៉េណេស៊ុយអេឡា។ នៅម្ខាងសហរដ្ឋអាមេរិកចង់ប្រើកម្លាំងយោធាបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀន និងទម្លាក់លោក Maduro ពីអំណាច រីឯម្ខាងទៀតចង់បញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យ លោក Maduro ផ្ដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការទទួលយកជនអន្តោប្រវេសន៍វ៉េណេស៊ុយអេឡាក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រឡប់ទៅទឹកដីកំណើតរបស់ពួកគេវិញ។ តាមលោក Finucane ការបង្កើនវត្តមានយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទំនងអាចជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការដាក់សម្ពាធឱ្យលោក Maduro ទទួលយកជនអន្តោប្រវេសន៍វ៉េណេស៊ុយអេឡា។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅពេលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ចប់អាណត្តិជាប្រធានាធិបតីកាលពីអាណត្តិទី១ ប្រជាជនវ៉េណេស៊ុយអេឡាយ៉ាងច្រើនបានសម្រុកភៀសខ្លួនចេញទៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសឆ្ពោះទៅកាន់ សហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្នុងចំណោមជនអន្តោប្រវេសន៍ទាំងនេះ ក៏មានសមាជិកមួយចំនួននៃក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀនវ៉េណេស៊ុយអេឡាផងដែរ។ កាលពីដើមខែសីហា រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បានប្រកាសថា នឹងផ្ដល់ប្រាក់រង្វាន់ទ្វេដងដល់ ៥០លានដុល្លារ សម្រាប់ការផ្ដល់ព័ត៌មានទាំងឡាយណាដែលនាំទៅរកការចាប់ខ្លួន និងការកាត់ទោសលោក Maduro៕