(ភ្នំពេញ)៖ នៅពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មាន បានរំលោភលើក្រមសីលធម៌ ដូចជាការបោះពុម្ពផ្សាយខ្លឹមសារបរិហារកេរ្តិ៍, ការធ្វើឱ្យអាម៉ាស់មុខដល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់នរណាម្នាក់ ឬការរំលោភលើទំនុកចិត្តរបស់សាធារណជន គេតែងតែឮសំឡេងអន្តរាគមន៍ខ្លះ ពីមនុស្សមួយចំនួនដើម្បីការពារជនល្មើស។ សំឡេងទាំងនោះ បានអះអាងថា «ដោយសារការផ្សាយរបស់គាត់បានជួយប្រទេសជាតិ» ឬថា «គាត់ធ្លាប់បានលាតត្រដាងអំពើពុករលួយ» ឬថា គាត់ធ្លាប់បានបម្រើសាធារណជន»។

សេចក្តីអង្វរក្នុងអារម្មណ៍បែបនេះ បង្ហាញពីការយល់ច្រឡំដ៏គ្រោះថ្នាក់អំពីអ្វីដែលជាសារព័ត៌មានដ៏ពិតប្រាកដ។ ក្រសួងព័ត៌មាន ថ្មីៗនេះបានសម្រេចលុបចោលសុពលភាពនៃបណ្ណសម្គាល់អត្តសញ្ញាណជាអ្នកសារព័ត៌មានលើអ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់ក្នុងខេត្តស្វាយរៀង គឺលោក ខាន់ សារ័ត្ន និងបានដាក់ឈ្មោះបុរសរូបនេះ ក្នុងបញ្ជីហាមឃាត់មិនឱ្យធ្វើអាជីវកម្ម ក្នុង វិស័យសារព័ត៌មាន។ ការសម្រេចរបស់ក្រសួងបែបនេះ បន្ទាប់ពីរកឃើញថា លោក ខាន់ សារ័ត្ន បានប្រើពាក្យសម្តី និងកាយវិការមិនសមរម្យលើរូបរាងកាយស្ត្រីជនសង្ស័យម្នាក់ ដែលធ្វើសកម្មភាពរំដោះជនជាប់ឃុំ ជនជាតិវៀតណាម នៅពេលរថយន្តដឹកអ្នកទោសបើកមកក្នុងបរិវេណតុលាការខេត្តស្វាយ រៀង។ ប៉ុន្តែសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រសួងព័ត៌មានដែលជួយការពារសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន បែរជាត្រូវបានអ្នកខ្លះ បានជួយអង្វរដើម្បីរកការលើកលែងទោសក្នុងហេតុផលថាអ្នកសារព័ត៌មាននោះធ្លាប់បានជួយសង្គមតាមរយៈ ការផ្សាយព័ត៌មានរបស់គាត់។

*ទង្វើធ្លាប់ល្អពីមុន មិនអាចការពារអ្នកសារព័ត៌មានពីការទទួលខុសត្រូវបានទេ

ក្នុងនាមជាអ្នកសារព័ត៌មានជើងចាស់មួយរូប ដែលធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ក្នុងវិស័យសារព័ត៌ មានជាង៤០ឆ្នាំមកនេះ អនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំផ្តល់នូវអ្វី ដែលជាស្តង់ដារក្រមសីលធម៌ក្នុងវិស័យសារព័ត៌មាន ដែលមិនអាចចរចាបាន និងកាន់តែមិនអាចត្រូវបានបដិសេធ ដោយការអំពាវនាវលើកលែងទោសបានឡើយ ពីព្រោះក្រមសីលធម៌ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដែលការពារទាំងវិជ្ជាជីវៈ និងរក្សាសេចក្តីថ្លៃថ្នូរចំពោះសាធារណជន។

ក្នុងជំពូកក្រមសីលធម៌ មិនបានចែងអំពីការលើកលែងកំហុស នៅពេលអ្នកសារព័ត៌មាននោះ មានស្នាដៃ «ដោយសារការផ្សាយធ្លាប់បានជួយប្រទេសជាតិ» ឬថា «គាត់ធ្លាប់បានលាតត្រដាងអំពើពុករលួយ» ឬថា គាត់ធ្លាប់បានបម្រើសាធារណជន»ឡើយ។

វិស័យសារព័ត៌មាន មិនត្រូវបានការពារដោយអារម្មណ៍អាណិតអាសូរទេប៉ុន្តែត្រូវបានការពារដោយក្រមសីលធម៌ប្រកបដោយស្តង់ដារ និងវិជ្ជាជីវៈ។ ការបំពេញវិជ្ជាជីវៈ ដែលអះអាងថាបម្រើសាធារណជន មិនអាចគេចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ នៅពេលដែលការប្រព្រឹត្តរបស់ខ្លួន ប៉ះពាល់ដល់ច្បាប់, សិទ្ធិ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះសាធារណជនបានឡើយ។ ប្រសិនបើសង្គមអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកសារព័ត៌មាន គេចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ ដោយសារតែពួកគេ «បានធ្វើស្នាដៃល្អៗមកពីមុន» នោះគ្រឹះរឹងមាំទាំងមូលនៃសារព័ត៌មានដែលសាធារណជនអាចជឿទុកចិត្តបាន នឹងរងការដួលរលំជាមិនខានឡើយ។

*ទង្វើល្អ មិនមែនជាអាជ្ញាប័ណ្ណឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ទេ

វិស័យសារព័ត៌មានត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅលើភាពស្មោះត្រង់ ភាពមិនលំអៀង ភាពយុត្តិធម៌, ការគោរពគុណតម្លៃ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស។ គោលការណ៍ទាំងនេះ មិនមែនជាជម្រើសទេ ហើយក៏មិនមែនជាគោលការណ៍អនុវត្តតាមរដូវដែរ។ គោលការណ៍ទាំងនេះមិនត្រូវបានផ្អាក ដោយសារតែនរណាម្នាក់ធ្លាប់ធ្វើអ្វីមួយ ដែលគួរឱ្យកោតសរសើរនោះទេ។

ក្នុងវិជ្ជាជីវៈណាមួយក៏ដោយសូម្បីដូចជា៖

១.ទោះគ្រូបង្រៀន ដែលមានការងារបម្រើការងារច្រើនឆ្នាំ ក៏នៅតែមិនអាចរំលោភបំពានសិស្សបានទេ។
២.មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ដែលធ្លាប់ជួយសង្គម ក៏មិនអាចប្រើប្រាស់អំណាចខុសបានដែរ។
៣.វេជ្ជបណ្ឌិត ដែលធ្លាប់បានជួយសង្គ្រោះជីវិត ក៏មិនអាចរំលោភលើក្រមសីលធម៌វេជ្ជសាស្ត្របានទៀត។ ហើយអ្នកកាសែត ក៏មិនខុសគ្នាដែរ។

គុណសកម្មភាពក្នុងអតីតកាល មិនអាចជួយបោះបង់នូវការកំណត់ក្រមសីលធម៌ ឬ អាចជួយអ្នកសារព័ត៌មានដែលមានកំហុស គេចផុតពីទំនួលខុសត្រូវបានឡើយ។ វិជ្ជាជីវៈដែលអះអាងថាបម្រើសាធារណជន ត្រូវការភាពស្មោះត្រង់ និងកិត្តិយសជានិច្ច មិនមែនជាសីលធម៌ម្តងកាលទេ។

ដូចដែលបានចែងនៅក្នុងក្រមសីលធម៌សកលរបស់ IFJ International Federation of Journalists ការទទួលខុសត្រូវចំពោះសាធារណជនគឺជាអចិន្ត្រៃយ៍ និងគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ ក្រមសីលធម៌របស់សង្គមអ្នកសារព័ត៌មានវិជ្ជាជីវៈ Society of Professional Journalists ឬ SPJបានសរសេរពង្រឹងថា៖
- អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវតែ កាត់បន្ថយភាពគ្រោះថ្នាក់
- ធ្វើសកម្មភាពដោយឯករាជ្យ
- ទទួលខុសត្រូវ និងមានតម្លាភាព។

គ្មានគោលការណ៍ណាមួយ ផ្តល់ការលើកលែងសម្រាប់ស្នាដៃ ឬការបង្កើតសមិទ្ធផលកន្លងមក ឬការអំពាវនាវអ្នកសារព័ត៌មានដែលរំលោភបំពានក្រមសីលធម៌នោះទេ។
អ្នកសារព័ត៌មានដែលអះអាងថាបម្រើសាធារណជន ក៏ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវផងដែរនៅពេលធ្វើបាបសាធារណជន។ ការអនុញ្ញាត ឱ្យការរំលោភបំពានសីលធម៌ត្រូវបានលើកលែងទោសដោយផ្អែកលើទង្វើល្អពីអតីតកាល នឹងធ្វើឱ្យខូចដល់សុចរិតភាពនៃវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ធ្វើឱ្យខូចទំនុកចិត្តសាធារណៈ និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អ្នកជំនាញគ្រប់រូបដែលខិតខំអនុវត្តវិជ្ជាជីវៈដោយស្មោះត្រង់។

អ្វីទាំងនេះ ហើយគឺជាមូលហេតុ ដែលស្តង់ដារសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ ដាក់ការទទួលខុសត្រូវលើសពីការអាណិតអាសូរ។ ក្រមសីលធម៌ មិនបានការពារអ្នកសារព័ត៌មានដែលប្រព្រឹត្តខុសទេ។ ក្រមសីលធម៌ ការពារសាធារណជន ពីការរំលោភបំពាន។

*សេរីភាពសារព័ត៌មាន មិនមានន័យថា សេរីភាពក្នុងការបង្កគ្រោះថ្នាក់ទេ

សេរីភាពសារព័ត៌មាន គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់។ វាធានានូវតម្លាភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងការទទួលបានព័ត៌មាន។ ប៉ុន្តែវាមិនមែនជាសេរីភាពក្នុងការ៖

- ផ្សព្វផ្សាយការកុហក
- ធ្វើឱ្យអ្នកដទៃរងភាពអាម៉ាស់
- រៀបចំបង្កើតរឿងដើម្បីបំផ្លាញសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់នរណាម្នាក់
- រំលោភលើទំនុកចិត្តរបស់សាធារណជនឡើយ។

នៅពេលដែលមានអ្នកគាំទ្រខ្លះ ជួយការពារអំពើខុសឆ្គង ដោយនិយាយថា «អ្នកសារព័ត៌មាននោះ ធ្លាប់បានផ្សាយជួយប្រទេសជាតិកាលពីមុន»នោះ គឺពួកគេច្រឡំសេរីភាព ជាមួយនឹងនិទណ្ឌភាពហើយ។ សេរីភាពសារព័ត៌មានពិតប្រាកដ នឹងអាចលេចឡើង លុះត្រាតែប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអនុវត្តតាមគោលការណ៍នៃក្រមសីលធម៌ មិនមែននៅពេលដែលអាចគេចផុតពីការទទួលខុសត្រូវនោះទេ។

ក្នុងសេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖

កាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកកាសែត គឺស្មោះចំពោះការពិត មិនមែនអំពើអត្មារបស់ខ្លួនឡើយ។ អ្នកសារព័ត៌មាន មិនអាចជាវីរបុរសដោយសារកំហុសរបស់ខ្លួនឡើយ។ អ្នកសារព័ត៌មាន គឺជាអ្នកបម្រើនៃសេចក្តីពិត។ នៅពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មាន បានរំលោភលើស្តង់ដារនៃក្រមសីលធម៌ហើយ ពួកគេត្រូវតែទទួលខុសត្រូវ មិនមែនដើម្បីដាក់ទោសពួកគេទេ ប៉ុន្តែដើម្បីការពារភាពសុចរិតនៃវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានខ្លួនឯង។

វិជ្ជាជីវៈ ដែលមិនអាចត្រួតពិនិត្យសូម្បីតែខ្លួនឯង នឹងធ្វើឱ្យបាត់បង់ទំនុកចិត្តពីសង្គម ដែលខ្លួនឯងធ្លាប់និយាយថាដើម្បីតែបម្រើសង្គមនោះ។ សរុបជារួម ការអាណិតអាសូរមិនអាចជំនួសស្តង់ដារនៃក្រមសីលធម៌បានទេ។ ហើយវិស័យសារព័ត៌មាន នឹងមិនអាចរស់រានមានជីវិតបានឡើយ បើគ្មាន ទាំងការពិត និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវនោះ៕