(ភ្នំពេញ)៖ ប្រទេសជាច្រើនបដិសេធការនាំចូលសំណល់អេឡិចត្រូនិក និងរោងចក្រកែច្នៃ ដើម្បីការពារបរិស្ថាន សុខភាពប្រជាជន និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

ការរីកចម្រើនបច្ចេកវិទ្យាយ៉ាងឆាប់រហ័ស បានបង្កឲ្យមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៃសំណល់អេឡិចត្រូនិក ដែលគេស្គាល់ថា E-waste។ ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ភាគច្រើនផលិតសំណល់អេឡិចត្រូនិកច្រើន ខណៈដែលប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍមួយចំនួន ត្រូវបានគេកំណត់ជាគោលដៅសម្រាប់ការនាំចូលសំណល់អេឡិចត្រូនិក និងការបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រទេសជាច្រើនបានបដិសេធយ៉ាងដាច់ខាតការនាំចូលសំណល់អេឡិចត្រូនិក និងរោងចក្រកែច្នៃ ដោយសារកង្វល់ធ្ងន់ធ្ងរចំពោះបរិស្ថាន សុខភាព សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម។

១. ការការពារបរិស្ថានពីសារធាតុពុល

សំណល់អេឡិចត្រូនិកមានសារធាតុពុលដូចជា សំណ បារត កាឌមីញ៉ូម និងសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលប្រើក្នុងប្លាស្ទិក និងបន្ទះសៀគ្វី។ នៅពេលសំណល់អេឡិចត្រូនិកត្រូវបាននាំចូល និងកែច្នៃដោយគ្មានការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវ សារធាតុពុលអាចបំពុលដី ទន្លេ និងទឹកក្រោមដី បង្កការខូចខាតបរិស្ថានយ៉ាងយូរអង្វែង និងពិបាកស្ដារឡើងវិញ។

២. គ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដល់សុខភាពមនុស្ស

រោងចក្រកែច្នៃសំណល់អេឡិចត្រូនិក ជាពិសេសរោងចក្រដែលប្រើបច្ចេកវិទ្យាចាស់ ឬមានច្បាប់គ្រប់គ្រងខ្សោយ អាចប៉ះពាល់ដល់កម្មករ និងសហគមន៍នៅជុំវិញ។ វិធីកែច្នៃមិនផ្លូវការ ដូចជា ការដុតខ្សែភ្លើង ឬការប្រើសារធាតុអាស៊ីតដើម្បីយកលោហៈ អាចបញ្ចេញសារធាតុពុលទៅក្នុងខ្យល់ និងទឹក បង្កឲ្យមានជំងឺដង្ហើម ជំងឺប្រព័ន្ធប្រសាទ មហារីក និងបញ្ហាការលូតលាស់របស់កុមារ។

៣. ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលវែង

ទោះបីជាការទទួលសំណល់អេឡិចត្រូនិកអាចផ្ដល់ការងារខ្លះៗនៅពេលដំបូង ប៉ុន្តែរដ្ឋត្រូវចំណាយលុយច្រើនលើសលប់វិញ ដើម្បីព្យាបាលជំងឺប្រជាជន និងសម្អាតបរិស្ថានដែលខូចខាត។ ម្យ៉ាងទៀត ការបំពុលដី និងទឹក ក៏ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យកសិកម្មផងដែរ។ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាលយល់ឃើញថា វាមិនមែនជាការអភិវឌ្ឍដែលចំណេញនោះទេ។

៤. ការទប់ស្កាត់ការនាំចូលខុសច្បាប់

ជាញឹកញាប់ គេតែងតែលួចនាំចូលសំណល់គ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះក្រោមរូបភាពជា «ទំនិញជជុះ» ឬ «អំណោយសប្បុរសធម៌» ដើម្បីជៀសវាងការត្រួតពិនិត្យ។ នៅពេលនាំចូលរួច រដ្ឋាភិបាលអាចពិបាកក្នុងការត្រួតពិនិត្យរោងចក្រកែច្នៃ ឬទប់ស្កាត់ការបោះចោលខុសច្បាប់។ ដើម្បីមិនឲ្យប្រទេសខ្លួនក្លាយជាកន្លែងចោលសំណល់គ្រោះថ្នាក់ពីប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំង ប្រទេសជាច្រើនបានអនុម័តច្បាប់ហាមឃាត់យ៉ាងតឹងរឹង។

៥. ការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ

កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិ (ដូចជា អនុសញ្ញាបាសែល - Basel Convention) បានតម្រូវឱ្យប្រទេសនីមួយៗទទួលខុសត្រូវលើសំណល់ដែលខ្លួនផលិត។ ការបដិសេធមិនទទួលសំណល់ពីក្រៅប្រទេស គឺជាការបង្ហាញពីឆន្ទៈក្នុងការការពារយុត្តិធម៌សង្គម និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

សន្និដ្ឋានការហាមឃាត់ការនាំចូលសំណល់អេឡិចត្រូនិក គឺជាខែលការពារដ៏សំខាន់សម្រាប់សុខភាពសាធារណៈ និងធនធានធម្មជាតិ។ វាក៏ជាការជំរុញឱ្យប្រទេសដែលផលិតសំណល់ទាំងនោះ ត្រូវចេះរកវិធីចាត់ចែងសំណល់របស់ខ្លួនឱ្យមានសុវត្ថិភាពបំផុត ដោយមិនត្រូវយកមកចោលនៅប្រទេសដទៃឡើយ៕