អ័ព្ទផ្សែង និងការដុតនៅទីវាល៖ ការយល់ដឹងអំពីទំនាក់ទំនង និងការការពារសុខភាពសាធារណៈ (Video inside)

22-02-2026 10:03

(ភ្នំពេញ)៖ អ័ព្ទផ្សែង គឺជាបញ្ហាបរិស្ថានដែលកើតឡើងញឹកញាប់នៅប្រទេសជាច្រើន ជា​ពិសេស​ក្នុងរដូវប្រាំង។ វាបង្ហាញជាស្រទាប់ផ្សែង និងធូលីក្រាស់ ដែលធ្វើឱ្យការ​មើល​ឃើញ​ថយចុះ និងប៉ះពាល់ដល់គុណភាពខ្យល់។ មូលហេតុសំខាន់មួយនៃអ័ព្ទផ្សែង គឺ​ការ​ដុតនៅទីវាល ដែលជាការដុតសំណល់ សំណល់កសិកម្ម ជញ្ជ្រាំងស្រូវ ព្រៃឈើ ឬ​ស្មៅ នៅក្នុងបរិយាកាសបើកចំហ។

១៖ ឫសគល់នៃបញ្ហាអ័ព្ទផ្សែង
ការដុតនៅទីវាល បញ្ចេញផ្សែងច្រើន ភាគល្អិតធូលីតូចៗ (PM2.5) ឧស្ម័នកាបូន​ម៉ូណូ​អុក​ស៊ីត និងឧស្ម័នគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ទៅក្នុងបរិយាកាស។ ភាគល្អិតតូចៗទាំងនេះមា​ន​ទំហំ​តូចខ្លាំង អាចធ្វើដំណើរឆ្ងាយ និងស្ថិតនៅក្នុងខ្យល់បានរាប់ថ្ងៃ ឬរាប់សប្តាហ៍។ នៅ​ពេល​មានការដុតជាច្រើនកន្លែងក្នុងពេលតែមួយ ដូចជា ការដុតស្មៅកសិកម្ម ឬការរំដោះ​ដី​សម្រាប់ដាំដុះ បណ្ដុំនៃផ្សែងអាចកកើតជាអ័ព្ទផ្សែងក្រាស់គ្របដណ្តប់តំបន់ធំៗ រួម​ទាំង​ទីក្រុង និងប្រទេសជិតខាងផងដែរ។

២៖ ហានិភ័យចំពោះសុខភាពសាធារណៈ
អ័ព្ទផ្សែងមានផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព។ នៅពេលមនុស្សដកដង្ហើមខ្យល់កខ្វក់ ភាគល្អិតធូលីតូចៗអាចចូលទៅជ្រៅក្នុងសួត ហើយចូលទៅក្នុងលំហូរឈាមផងដែរ។ វាអាចបណ្តាលឲ្យក្អក រលាកបំពង់ក រលាកភ្នែក ជំងឺហឺត និងបញ្ហាផ្លូវដង្ហើមផ្សេងៗ។ ការប៉ះពាល់រយៈពេលវែងអាចបង្កើនហានិភ័យជំងឺបេះដូង ជំងឺសួតរ៉ាំរ៉ៃ និងប៉ះ​ពាល់​ដល់​សមត្ថភាពដកដង្ហើមរបស់កុមារ និងមនុស្សចាស់។ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ កម្មករធ្វើការក្រៅផ្ទះ និងអ្នកដែលមានជំងឺប្រចាំកាយ គឺងាយរងគ្រោះជាងគេ។

៣៖ ដំណោះស្រាយ និងកិច្ចសហការ
ដើម្បីកាត់បន្ថយអ័ព្ទផ្សែង ចាំបាច់ត្រូវគ្រប់គ្រងការដុតនៅទីវាល។ រដ្ឋាភិបាលអាច​អនុ​វត្ត​ច្បាប់តឹងរឹងប្រឆាំងនឹងការដុតខុសច្បាប់ និងលើកកម្ពស់ការគ្រប់​គ្រងសំណល់​ដោយ​វិធី​សាស្ត្រសុវត្ថិភាព។ កសិករអាចប្រើវិធីជំនួស ដូចជា ការធ្វើជីកំប៉ុសពីសំណល់កសិកម្ម ឬប្រើប្រាស់គ្រឿងចក្រកសិកម្មជំនួសវិញ។ សហគមន៍អាចជៀសវាងការដុតសំណល់​គ្រួ​សារ ដោយធ្វើការបែងចែក កែច្នៃ និងចោលសំណល់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

ការផ្សព្វផ្សាយអប់រំសាធារណៈក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបង្កើនការយល់ដឹងអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃការដុតនៅទីវាល។ បន្ថែមពីនេះ ការដាំដើមឈើ និងការពារព្រៃឈើ អាច​ជួយ​កែ​លម្អគុណភាពខ្យល់។ ដើមឈើអាចស្រូបយកកាបូនឌីអុកស៊ីត និងចាប់ធូលី​ក្នុងបរិយា​កាស។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងតំបន់ ឬប្រទេសជិតខាងក៏មានសារៈសំខាន់ ដោយសារ​អ័ព្ទផ្សែងមិនគោរពព្រំដែនទេ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖
ការកាត់បន្ថយអ័ព្ទផ្សែងនាំមកនូវអត្ថ​ប្រយោជន៍​ច្បាស់លាស់ដល់សុខភាព។ ការកាត់​បន្ថយ​ការដុតនៅទីវាល មិនត្រឹមតែជួយឱ្យខ្យល់ស្អាតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកាត់​បន្ថយ​ចំណាយលើការព្យាបាលជំងឺ និងបង្កើនផលិតភាពការងារ។ កុមារអាចលេង​ក្រៅ​ផ្ទះបានដោយសុវត្ថិភាព ហើយសហគមន៍អាចដកដង្ហើមបានស្រួលជាងមុន។ ការរួមគ្នា​បញ្ឈប់​ការដុតនៅទីវាលនៅថ្ងៃនេះ គឺជាការធានានូវខ្យល់ដកដង្ហើមដ៏មានសុវត្ថិភាព​សម្រាប់​យើងទាំងអស់គ្នា និងមនុស្សជំនាន់ក្រោយ៕