(ភ្នំពេញ)៖ ស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា ដោយសហការជាមួយសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា (CATA) បានរៀបចំកិច្ចជួបពិភាក្សា នៅថ្ងៃសុក្រ ទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ និងពាណិជ្ជកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើដំណើរ រវាងឥណ្ឌា និងកម្ពុជា។

បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានស្ថានទូតឥណ្ឌា ចេញផ្សាយថ្ងឌទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមរបស់ភាគីទាំងពីរ ក្នុងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងបង្កើនចំនួនភ្ញៀវទេសចរចូល និងចេញ រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ក្រោមចំណងជើង «ជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ និងពាណិជ្ជកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើដំណើរ រវាងឥណ្ឌា និងកម្ពុជា» ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានប្រមូលផ្តុំភាគីពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗពីស្ថាប័នរដ្ឋ និងវិស័យឯកជនក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍។ អ្នកចូលរួមមាន លោក VanlalvawnaBawitlung ឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌាប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា; លោក Ky Sereyrachana អនុប្រធាននាយកដ្ឋានទីផ្សារ និងផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍អន្តរជាតិ ក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា; លោកស្រី Chandelice Voeung សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល CATA; លោកស្រី Eesha Priya អគ្គលេខាធិការរង ក្រសួងទេសចរណ៍ រដ្ឋ Uttar Pradesh ប្រទេសឥណ្ឌា; លោកបណ្ឌិត Nilesh Ramachandra Deore លេខាធិការ នាយកដ្ឋានទេសចរណ៍ រដ្ឋ Bihar ប្រទេសឥណ្ឌា; និងតំណាងក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍នានានៅកម្ពុជា។

កិច្ចប្រជុំនេះបានក្លាយជាវេទិកាសំខាន់សម្រាប់ពង្រឹងការចូលរួមរវាងភាគីពាក់ព័ន្ធ យល់ដឹងអំពីបញ្ហាប្រឈមនានាក្នុងការលើកកម្ពស់ពាណិជ្ជកម្មទេសចរណ៍ទ្វេភាគី និងស្វែងរកឱកាសអនុវត្តជាក់ស្តែង ដើម្បីធ្វើឱ្យការសម្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ជាពិសេសក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ព្រះពុទ្ធសាសនា។ តំណាងក្រសួងទេសចរណ៍ឥណ្ឌា (រដ្ឋ Bihar និង Uttar Pradesh) បានធ្វើបទបង្ហាញលម្អិតអំពី «បណ្តោញទេសចរណ៍ព្រះពុទ្ធសាសនា» (Buddhist Circuit) នៅឥណ្ឌា ដែលបង្ហាញពីទីកន្លែងបរិសុទ្ធពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះជីវប្រវត្តិ និងព្រះធម៌របស់ព្រះពុទ្ធ។ ភាគីឥណ្ឌាក៏បានផ្តល់ព័ត៌មានអំពីឱកាសវិនិយោគក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ និងគម្រោងអនាគតសម្រាប់បង្កើតអាហារដ្ឋានអាស៊ាន ដើម្បីធានាថាភ្ញៀវទេសចរពីបណ្តាប្រទេសអាស៊ានអាចទទួលបានម្ហូបអាហារដែលសមស្របនឹងវប្បធម៌របស់ខ្លួននៅពេលធ្វើដំណើរទៅឥណ្ឌា។

ក្នុងសុន្ទរកថារបស់លោក Vanlalvawna Bawitlung បានលើកឡើងថា វិស័យទេសចរណ៍ជាវិស័យអាទិភាពមួយក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីរវាងឥណ្ឌា និងកម្ពុជា។ លោកបានបញ្ជាក់ថា អាទិភាពនេះមានមូលដ្ឋានលើទំនាក់ទំនងអរិយធម៌យូរអង្វែងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រច្រើនសតវត្សរ៍។ ការភ្ជាប់ខាងវប្បធម៌ សាសនា និងប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រជាជនទាំងពីរ ជាគ្រឹះរឹងមាំសម្រាប់ពង្រីកការផ្លាស់ប្តូរទេសចរណ៍ និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងប្រជាជននឹងប្រជាជន។

លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតក៏បានបញ្ជាក់ថា ពេលវេលាបច្ចុប្បន្នគឺសមស្របសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជនទាំងពីរ ក្នុងការរៀបចំផែនទីបង្ហាញផ្លូវរួម ដើម្បីលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទេសចរណ៍។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់លើការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធសម្រួលដំណើរ ការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការតភ្ជាប់ដឹកជញ្ជូន ព្រមទាំងធានាថាភ្ញៀវទេសចរទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅ និងគោរព។

ទោះបីមានសក្តានុពលធំធេងផ្អែកលើការភ្ជាប់អរិយធម៌ និងសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅក៏ដោយ ការផ្លាស់ប្តូរទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរនៅតែមានកម្រិត។ ចំនួនភ្ញៀវឥណ្ឌាដែលមកកម្ពុជា និងភ្ញៀវកម្ពុជាដែលធ្វើដំណើរទៅឥណ្ឌា នៅតែមានទំហំមិនទាន់ឆ្លុះបញ្ចាំងសក្តានុពលពេញលេញ។

ទិន្នន័យបង្ហាញពីនិន្នាការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ មានភ្ញៀវកម្ពុជាចំនួន ៨,១៦៥ នាក់ បានធ្វើដំណើរទៅឥណ្ឌា។ ចំនួននេះបានកើនឡើងដល់ ១១,៣២៦ នាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ គឺកើនឡើងប្រមាណ ៣៨ ភាគរយ ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ ប្រហែល ៨០,០០០ នាក់ ភ្ញៀវឥណ្ឌាបានមកទស្សនាកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ខណៈការប៉ាន់ស្មានសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ មានប្រហែល ៧២,០០០ នាក់។ ទិន្នន័យទាំងនេះបង្ហាញពីការចាប់អារម្មណ៍រួមដ៏ខ្លាំង និងសក្តានុពលធំធេងសម្រាប់ការកើនឡើងបន្ថែម តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងមានគោលដៅ។

ការតភ្ជាប់ជើងហោះហើរបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ រួមមានជើងហោះហើរត្រង់រវាង New Delhi និងភ្នំពេញ និងរវាង Kolkata និងសៀមរាប។ ជើងហោះហើរជួលពិសេសរវាងភ្នំពេញ និង Gaya រដ្ឋ Bihar ក៏អាចរៀបចំតាមតម្រូវការ ដើម្បីសម្រួលដល់ទេសចរណ៍បួងសួងព្រះពុទ្ធសាសនា។ ភ្ញៀវកម្ពុជាច្រើនចាប់អារម្មណ៍ទៅឥណ្ឌាសម្រាប់ទេសចរណ៍បួងសួង ព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រ និងការទស្សនាតំបន់ «Golden Triangle» រួមមាន Delhi, Agra និង Jaipur។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានឱកាសធំធេងក្នុងការផ្សព្វផ្សាយបណ្តោយទេសចរណ៍ព្រះពុទ្ធសាសនារបស់ឥណ្ឌា ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយក្នុងចំណោមភ្ញៀវកម្ពុជា។ តំបន់ភ្នំហិម៉ាល័យ និងគោលដៅទេសចរណ៍ភ្នំផ្សេងៗរបស់ឥណ្ឌា ក៏ផ្តល់បទពិសោធន៍ពិសេសផ្នែកធម្មជាតិ សុខុមាលភាព និងផ្សងព្រេងផងដែរ។

លោកស្រី Chandelice Voeung បានចែករំលែកបទពិសោធន៍អំពីការធ្វើដំណើររបស់ភ្ញៀវកម្ពុជាទៅឥណ្ឌា ដោយបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌានៅតែជាគោលដៅទាក់ទាញសម្រាប់ទេសចរណ៍បួងសួង ការស្វែងយល់ផ្នែកសាសនា ការព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រ និងទេសចរណ៍វប្បធម៌។

លោក Ky Sereyrachana បានធ្វើបទបង្ហាញស្តីពី «ទេសចរណ៍ និងពាណិជ្ជកម្មធ្វើដំណើរទ្វេភាគី ឥណ្ឌា–កម្ពុជា៖ ឱកាស និងបញ្ហាប្រឈម» ដោយលើកឡើងអំពីកិច្ចសហការកន្លងមក និងផែនការអនុវត្តសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ របស់ក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា ក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបញ្ចប់ដោយការប្តេជ្ញាចិត្តរួមពីភាគីទាំងពីរ ក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ បង្កើនការភ្ជាប់ស្ថាប័ន លើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវិស័យឯកជន ដើម្បីបើកទូលាយសក្តានុពលវិស័យទេសចរណ៍ដ៏ធំធេងរវាងឥណ្ឌា និងកម្ពុជា៕