វិចារណកថា៖ ផលប៉ះពាល់នៃការកែច្នៃសំណល់អេឡិចត្រូនិក ក្បែរប្រភពទឹក និងមូលហេតុត្រូវបដិសេធការនាំចូល
23-02-2026 12:29
(ភ្នំពេញ)៖ ការកែច្នៃសំណល់អេឡិចត្រូនិក (E-waste) មានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការស្រង់យកធនធានមកប្រើប្រាស់ឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយបរិមាណសំរាម។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើសកម្មភាពនេះធ្វើឡើងដោយគ្មានការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវ ឬធ្វើឡើងនៅក្បែរប្រភពទឹកដូចជា ទន្លេ បឹង អណ្តូងទឹកក្រោមដី ឬតំបន់ឆ្នេរ វានឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាន និងសុខភាពសាធារណៈ។ ការនៅក្បែរប្រភពទឹក បង្កើនឱកាសខ្ពស់ឱ្យសារធាតុពុលជ្រាបចូលទៅក្នុងទឹកប្រើប្រាស់ និងទឹកផឹករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
១៖ សារធាតុពុល និងដំណើរការកែច្នៃដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់
សំណល់អេឡិចត្រូនិកមានសមាសធាតុស្មុគស្មាញ ដែលរួមមានទាំងលោហៈមានតម្លៃ (មាស ទង់ដែង) និងសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង (សំណ បារត កាដមីញ៉ូម និងសារធាតុគីមីពុលផ្សេងៗ)។ នៅក្នុងការកែច្នៃតាមបែបមិនផ្លូវការ ឬគ្មានបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ គេច្រើនដោះបំបែកគ្រឿងបន្លាស់ដោយដៃ ដុតកម្ដៅនៅទីវាល ឬប្រើអាស៊ីតខ្លាំងដើម្បីស្រង់យកលោហៈ។ ដំណើរការទាំងនេះបង្កើតឱ្យមានផេះកខ្វក់ ទឹកសំណល់ពុល និងធូលីដីដែលផ្ទុកសារធាតុគីមី។
២៖ ការបំពុលប្រភពទឹក និងខ្សែច្រកអាហារ
នៅពេលការកែច្នៃស្ថិតនៅជិតប្រភពទឹក លោហៈធ្ងន់ និងសារធាតុពុលអាចជ្រៀតចូលក្នុងទឹកលើ ផ្ទៃដី ឬជ្រាបចូលទឹកក្រោមដី។ នៅរដូវភ្លៀង ទឹកភ្លៀងនឹងនាំយកសារធាតុពុលទាំងនោះហូរចូលទៅប្រភពទឹកសំខាន់ៗដូចជាក្នុងទន្លេ ឬអាងស្តុកទឹកផ្សេងៗ។ សារធាតុពុលទាំងនេះនឹងទៅប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងមច្ឆជាតិនានា រួចបន្តចូលមកក្នុងខ្លួនមនុស្សតាមរយៈការបរិភោគទឹក ឬអាហារសមុទ្រដែលរងការបំពុល។
៣៖ ផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី
ការបំពុលទឹកមិនត្រឹមតែបំផ្លាញជីវៈចម្រុះ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្នុងទឹកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កហានិភ័យខ្ពស់ដល់មនុស្ស ដូចជាជំងឺប្រព័ន្ធប្រសាទ ខូចតម្រងនោម ប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់របស់កុមារ និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក។ ការបំពុលទឹកក្រោមដីអាចអូសបន្លាយពេលរាប់សិបឆ្នាំ ហើយការស្តារឡើងវិញត្រូវចំណាយដើមទុនខ្ពស់ និងមានការលំបាកបំផុត។
៤៖ មូលហេតុដែលត្រូវបដិសេធការនាំចូលសំណល់អេឡិចត្រូនិក
មូលហេតុចម្បងដែលប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍បដិសេធការនាំចូលសំណល់អេឡិចត្រូនិក គឺដើម្បីបង្ការហានិភ័យដល់បរិស្ថាន និងសុខភាព។ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ច្រើនតែមិនទាន់មានបច្ចេកវិទ្យា និងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យតឹងរឹងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីគ្រប់គ្រងសំណល់គ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះឱ្យមានសុវត្ថិភាពនៅឡើយ។ ការនាំចូលអាចធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិរងការបំពុលដី ទឹក និងខ្យល់ រួមទាំងបង្កើតបន្ទុកសំណល់ និងប៉ះពាល់ដល់គោលនយោបាយការពារបរិស្ថានជាតិយូរអង្វែង។
៥៖ វិធានការការពារ និងការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយចីរភាព
ដើម្បីការពារសុខភាពសាធារណៈ ទីតាំងកែច្នៃសំណល់អេឡិចត្រូនិកត្រូវតែស្ថិតនៅឆ្ងាយពីប្រភពទឹកសំខាន់ៗ និងត្រូវមានប្រព័ន្ធការពារស្តង់ដារ ដូចជាបាតសំណង់មិនជ្រាបទឹក ប្រព័ន្ធប្រមូលស្ដារទឹកសំណល់ និងការផ្ទុកសំណល់គ្រោះថ្នាក់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ការរឹតបន្តឹងច្បាប់ និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពបច្ចេកទេស គឺជាគន្លឹះសំខាន់ដើម្បីធានាថា ការកែ ច្នៃសំណល់នឹងមិនប៉ះពាល់ដល់អនាគត។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ទោះបីជាការកែច្នៃសំណល់មានប្រយោជន៍ដល់សេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែការធ្វើសកម្មភាពក្បែរប្រភពទឹកដោយគ្មានការការពារ គឺជាការដាក់សម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើបរិស្ថាន និងជីវិតមនុស្ស។ ហេតុនេះ ការបដិសេធការនាំចូលសំណល់អេឡិចត្រូនិក គឺជាការសម្រេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវដើម្បីការពារធនធានធម្មជាតិ និងសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជនគ្រប់ជំនាន់៕
