(ភ្នំពេញ)៖ អាងស្រូបកាបូន (Carbon Sink) ជាដំណើរការ សកម្មភាព ឬយន្តការណាមួយ ដែលនាំឱ្យមានការស្រូបយកពិតៗនូវឧស្ម័នផ្ទះ​កញ្ចក់​ពី​បរិយាកាស ​ឬអាចនិយាយបានថា វាគឺជាប្រព័ន្ធធម្មជាតិ ឬបច្ចេកវិទ្យា​សិប្បនិម្មិត ដែលមានសមត្ថភាពស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិក (CO2) ពី​បរិ​យាកាស បានច្រើនជាងបរិមាណដែលវាបញ្ចេញមកវិញ។

ក្នុងបរិបទនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ឧស្ម័នកាបូនិក (CO2) ដែល​ភាយ​ចេញពីសកម្មភាពមនុស្ស ដូចជាការដុតឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ការកាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ និងចង្វាក់ផលិតកម្មឧស្សាហកម្ម គឺជាភ្នាក់ងារចម្បង​ដែល​រក្សាកម្ដៅក្នុងបរិយាកាស និងធ្វើឱ្យផែនដីឡើងកម្ដៅ។ ដូច្នេះប្រភព​ស្រូបកាបូន (Carbon Sink) ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សា​តុល្យ​ភាព​អាកាសធាតុ តាមរយៈការចាប់យក និងរក្សាទុកជាតិកាបូនទាំងនោះ ក្នុងរយៈពេលខ្លី ឬយូរអង្វែង ដើម្បីកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលផ្ទះកញ្ចក់ឱ្យមកនៅ​កម្រិតទាប។

១៖ យន្តការស្រូបកាបូនតាមធម្មជាតិ

កន្លែងស្រូបកាបូនធម្មជាតិមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់រក្សាតុល្យភាពអាកាសធាតុរបស់ផែនដី។ ធម្មជាតិបានផ្ដល់នូវប្រព័ន្ធចម្រោះដ៏អស្ចារ្យចំនួន ៣៖

* ព្រៃឈើ៖ តាមរយៈដំណើរការរស្មីសំយោគ (Photosynthesis) ដើម ឈើ​ស្រូបយក (CO2) រួចបំប្លែងទៅជាអុកស៊ីសែន និងរក្សាទុកជាតិ​កាបូន​នៅក្នុងដើម ស្លឹក និងឫស
* មហាសមុទ្រ៖ ជាកន្លែងស្រូបកាបូនធំជាងគេបំផុតលើពិភពលោក ដែល​ស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិក មួយផ្នែកធំជារៀងរាល់ឆ្នាំ តាមរយៈ​ដំណើរ​ការរលាយក្នុងទឹក និងរុក្ខជាតិសមុទ្រ
* ដី (Soil): ផ្ទុកជាតិកាបូនដែលបានមកពីការរលួយនៃសំណ​ល់សរី​រាង្គ​ពីរុក្ខជាតិ និងសត្វ ដែលជួយឱ្យដីមានជីជាតិ និងកាត់បន្ថយការភាយ​ឧស្ម័ន​ទៅក្នុងបរិយាកាស។

២៖ បច្ចេកវិទ្យាចាប់យកកាបូន
ក្រៅពីប្រព័ន្ធធម្មជាតិ មនុស្សក៏បានអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា «ការចាប់យក និង​ផ្ទុកកាបូន» (Carbon Capture and Storage - CCS) បច្ចេកវិទ្យា​នេះ​មានសមត្ថភាពស្រូបយក (CO2) ដោយផ្ទាល់ពីរោងចក្រ​ឧស្សាហ​កម្ម រួចបញ្ជូនទៅផ្ទុកនៅក្រោមដីយ៉ាងមានសុវត្ថិភាព ដើម្បីទប់ស្កាត់​ការ​ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

ទោះបីបច្ចេកវិទ្យានេះនៅក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ ក៏វាបង្ហាញពីសក្តា​នុ​ពល​ក្នុងការជួយកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋានការការពារព្រៃឈើ ការអភិរក្សមហាសមុទ្រ និងការវិនិយោគ​លើបច្ចេក​វិទ្យាបៃតង មិនត្រឹមតែជាការថែរក្សាបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការរក្សា «សួត» របស់ភពផែនដី។ ការពង្រឹងសមត្ថភាពនៃកន្លែងស្រូបកាបូន គឺជា​គន្លឹះតែមួយគត់ឆ្ពោះទៅរកអនាគតប្រកបដោយចីរភាព និងការកាត់​បន្ថយ​គ្រោះ​មហន្តរាយធម្មជាតិ៕