(ភ្នំពេញ)៖ លោកបណ្ឌិត ជា មុនីឫទ្ធិ ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិន បានថ្លែងមកកាន់បណ្ដាញព័ត៌មាន Fresh News អំពីផ្នត់គំនិត និងគោលការណ៍របស់ចិន នៅក្នុងស្ថានភាពជម្លោះនៃតំបន់នីមួយៗ ដោយលោកបណ្ឌិត បានបញ្ជាក់ថា «ជំនួសឲ្យការចូលរួមជាមួយភាគីណាមួយក្នុងជម្លោះណាមួយ ប្រទេសចិនព្យាយាមជំរុញការចរចា និងការសម្រុះសម្រួល ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយសន្តិភាពរួម»។

ប្រធានសមាគមអ្នកស្រាវជ្រាវវឌ្ឍនភាពកម្ពុជា-ចិន បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ ចាប់តាំងពីសន្និសីទបានឌុងនាឆ្នាំ១៩៥៥មក ប្រទេសចិនបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីគោលការណ៍នយោបាយបរទេសដែលផ្អែកលើសន្តិភាព ការគោរពអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងការមិនជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសផ្សេងៗ។ ក្នុងបរិបទនៃជម្លោះអន្តរជាតិជាច្រើន ដែលបានកើតឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី២០ និងទី២១ ប្រទេសចិនជាទូទៅមិនបានជ្រើសរើសការចូលរួមយោធាដោយផ្ទាល់ជាមួយភាគីណាមួយឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសនេះបានអភិវឌ្ឍតួនាទីជាអន្តរការី និងជាអ្នកជំរុញសន្តិភាពតាមរយៈការទូត និងសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍ។

មូលដ្ឋានសំខាន់មួយនៃគោលនយោបាយនេះគឺគោលការណ៍ «មិនជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុង» ដែលជាផ្នែកមួយនៃគោលការណ៍បញ្ចសីលាសន្តិសហវិជ្ជមាន។ គោលការណ៍នេះបានរួមចំណែកផ្តួចផ្តើមបង្កើតឡើងដោយប្រទេសចិនក្នុងបរិបទនៃការកសាងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរវាងប្រទេស ដែលមានប្រព័ន្ធនយោបាយខុសគ្នា ប៉ុន្តែបន្តរស់នៅជាមួយគ្នាដោយសន្តិភាព។ តាមគោលការណ៍នេះ ប្រទេសចិនជឿថា ប្រទេសនីមួយៗមានសិទ្ធិក្នុងការជ្រើសរើសផ្លូវអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រព័ន្ធនយោបាយរបស់ខ្លួន ដោយមិនគួរឱ្យមានការជ្រៀតជ្រែកពីក្រៅ។ ដូច្នេះការជៀសវាងការចូលរួមយោធាដោយផ្ទាល់ក្នុងជម្លោះរបស់ប្រទេសផ្សេងៗ គឺជាវិធីសាស្ត្រមួយក្នុងការគោរពអធិបតេយ្យភាព និងការរក្សាស្ថិរភាពក្នុងប្រព័ន្ធអន្តរជាតិ។

លើសពីនេះ ប្រទេសចិនបានផ្តោតយ៉ាងខ្លាំងលើយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជាមូលដ្ឋាននៃសន្តិភាពរយៈពេលវែង។ ក្នុងទស្សនវិស័យរបស់ចិន ស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍគឺជាធាតុសំខាន់សម្រាប់ការកាត់បន្ថយជម្លោះ និងបង្កើនទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសនានា។ ដោយហេតុនេះ ប្រទេសចិនបានជ្រើសរើសការបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ជំនួសការចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពយោធា។ គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់និងផ្លូវ គឺជាឧទាហរណ៍មួយដែលបង្ហាញពីយុទ្ធសាស្ត្រនេះ ដោយផ្តោតលើការតភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍរួមរវាងប្រទេសនានា ដើម្បីបង្កើនស្ថិរភាព និងឱកាសសម្រាប់ការរីកចម្រើនរួម។

ក្នុងពេលដូចគ្នា ប្រទេសចិនក៏បានបង្ហាញពីតួនាទីជាអ្នកសម្រុះសម្រួលជម្លោះនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ជំនួសការចូលរួមជាមួយភាគីណាមួយក្នុងជម្លោះ ប្រទេសចិនព្យាយាមជំរុញការចរចា និងការសម្រុះសម្រួល ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយសន្តិភាព។ ឧទាហរណ៍មួយដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍គឺការដែលប្រទេសចិនបានជួយជំរុញការស្តារទំនាក់ទំនងការទូតរវាង Saudi Arabia និង Iran នៅឆ្នាំ២០២៣។ ករណីនេះត្រូវបានមើលឃើញថាជាគំរូនៃការប្រើប្រាស់ការទូត និងការសម្រុះសម្រួលជំនួសការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា។

ក្រោមអភិបាលកិច្ចដឹកនាំរបស់ Xi Jinping ប្រទេសចិនក៏បានលើកឡើងពីទស្សនវិស័យនៃ «សហគមន៍ដែលមានជោគវាសនារួមសម្រាប់មនុស្សជាតិ» ដែលមានគោលបំណងលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងការអភិវឌ្ឍរួម។ ទស្សនវិស័យនេះលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រទេសនានាដោះស្រាយជម្លោះតាមរយៈការចរចា ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងការសហការអភិវឌ្ឍ ជំនួសការប្រើប្រាស់កម្លាំង។ ក្នុងបរិបទនេះ ប្រទេសចិនបានព្យាយាមបង្កើតបរិយាកាសអន្តរជាតិ ដែលផ្អែកលើសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការរីកចម្រើនរួម។

បន្ថែមពីនេះ ប្រទេសចិនក៏បានជៀសវាងការបង្កើតសម្ព័ន្ធយោធាដែលអាចនាំឱ្យមានការបែងចែកប្លុកអំណាចនៅក្នុងប្រព័ន្ធអន្តរជាតិ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសនេះបានផ្តោតលើការកសាង «ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ» ជាមួយប្រទេសនានា ដើម្បីបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌។ វិធីសាស្ត្រនេះអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសចិនរក្សាឯករាជ្យភាពក្នុងនយោបាយបរទេស និងជៀសវាងការចូលរួមក្នុងជម្លោះយោធាដែលអាចបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងនៅក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។

ជារួម តួនាទីរបស់ប្រទេសចិនក្នុងជម្លោះអន្តរជាតិបានបង្ហាញពីគំរូមួយនៃការប្រើប្រាស់ការទូត ការអភិវឌ្ឍ និងការសម្រុះសម្រួល ជំនួសការចូលរួមយោធាដោយផ្ទាល់។ ទស្សនវិស័យនេះមិនត្រឹមតែបង្ហាញពីគោលការណ៍នយោបាយបរទេសរបស់ប្រទេសចិនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីការខិតខំក្នុងការរួមចំណែករក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងប្រព័ន្ធអន្តរជាតិ។ ក្នុងពិភពលោកដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងជម្លោះ និងការប្រកួតប្រជែងអំណាចកាន់តែខ្លាំង តួនាទីរបស់ចិនជាអន្តរការី និងជាអ្នកជំរុញសន្តិភាពអាចក្លាយជាធាតុសំខាន់មួយសម្រាប់ការកសាងបរិយាកាសអន្តរជាតិដែលមានស្ថិរភាព និងការអភិវឌ្ឍរួម៕