(ភ្នំពេញ)៖ លោក ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន អគ្គព្រះរាជអាជ្ញារង នៃមហាអយ្យការអមតុលាការកំពូល នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានបង្ហាញនូវការយល់ឃើញមួយតាមរយៈខ្លឹមសារអត្ថបទនៅលើបណ្ដាញសង្គម ដែលលាតត្រដាងនូវយុទ្ធសាស្ដ្រ «ស្វាស៊ីបាយលាបមាត់ពពែ» នៅពីក្រោយការចោទប្រកាន់កម្ពុជារបស់ភាគីថៃ និងការពិតដែលពិភពលោកមើលរំលង។

លោក ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន បានរៀបរាប់ថា បន្ទាប់ពីយើងបានដឹងថា ប្រទេសថៃ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលចែកចាយឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញដ៏ធំ សំណួរដែលបងប្អូនជជីកសួរនោះគឺ៖ «ហេតុអ្វីបានជាថៃព្យាយាមចោទកម្ពុជាទៅវិញ? ហើយហេតុអ្វីអន្តរជាតិហាក់បីដូចជាមិនទាន់មានវិធានការក្តៅលើថៃ?»។

១៖ យុទ្ធសាស្ត្រ «បង្វែរដាន» ដើម្បីការពារមុខមាត់ (Scapegoating) ថៃជាប្រទេសដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើវិស័យទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគបរទេស។ ការទទួលស្គាល់ថាខ្លួនជា «សំបុកឧក្រិដ្ឋកម្ម» នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទំនុកចិត្តអន្តរជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ដូច្នេះការចង្អុលមុខកម្ពុជា គឺជាមធ្យោបាយដ៏ងាយស្រួលបំផុតដើម្បី៖

* បោកបញ្ឆោតភ្នែកអន្តរជាតិ៖ ធ្វើឱ្យពិភពលោកមើលឃើញថា ថៃគ្រាន់តែជា «ច្រកឆ្លងកាត់» ឬជា «ជនរងគ្រោះ» ចំណែកឯកម្ពុជាទើបជា «ប្រភព»

* កាត់បន្ថយសម្ពាធនយោបាយ៖ នៅពេលមានបញ្ហាឆបោកកើតឡើងលើពលរដ្ឋខ្លួនឯង អាជ្ញាធរថៃតែងតែប្រើលេសថា «មេខ្លោងនៅក្រៅប្រទេស» (ជាពិសេសនៅកម្ពុជា) ដើម្បីដោះសារចំពោះភាពទន់ជ្រាយក្នុងការបង្ក្រាបនៅក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន។

២៖ ហេតុអ្វីអន្តរជាតិមិនទាន់ចាត់វិធានការក្តៅលើថៃ?

បញ្ហានេះមានភាពស្មុគស្មាញផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖

* ឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច និងការទូត៖ ថៃមានទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចជិតស្និទ្ធជាមួយមហាអំណាចធំៗ និងជាសមាជិកដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងអាស៊ាន។ ការដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬការចាត់វិធានការក្តៅណាមួយ តម្រូវឱ្យមានភស្តុតាងដែលមិនអាចប្រកែកបាន និងការសម្រេចចិត្តនយោបាយដ៏ធំ។

* ភាពឆ្លាតវៃនៃឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន៖ ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការលាងលុយតាម Crypto ដែលធ្វើឱ្យការស្វែងរក «ភស្តុតាងក្តៅ» ដើម្បីដាក់បន្ទុកលើរដ្ឋាភិបាលថៃទាំងមូលមានការលំបាក។ អន្តរជាតិភាគច្រើនធ្វើការត្រឹមតែ «ការព្រមាន» ឬ «ការដាក់ចំណាត់ថ្នាក់ទាប» ក្នុងរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស និងការជួញដូរមនុស្សប៉ុណ្ណោះ។

៣៖ ការពិតដែលមិនអាចលាក់បាំង
ទោះបីជាព្យាយាមលាងខ្លួនយ៉ាងណា ក៏របាយការណ៍ពី អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាកូរ៉េខាងត្បូង និង UNODC បានទម្លាយកេរ្តិ៍ឈ្មោះថៃរួចទៅហើយ។ ការដែលថៃមាន «ស៊ីមកាតខ្មោច» និង «គណនីខ្មោច» រាប់ម៉ឺនដែលកំពុងប្រតិបត្តិការជារៀងរាល់ថ្ងៃ គឺជាភស្តុតាងដែលថា បើថៃមិនព្រម «លាងក្អែលខ្លួនឯង» ទេ នោះតំបន់អាស៊ីទាំងមូលនឹងនៅតែបន្តរងគ្រោះ។

សំនួរពិភាក្សាសម្រាប់បងប្អូន៖

១៖ តើបងប្អូនយល់ថា ការដែលថៃព្យាយាមចោទកម្ពុជា គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយដើម្បីបិទបាំងភាពពុករលួយក្នុងស្រុករបស់គេមែនទេ?
២៖ ក្នុងនាមយើងជាពលរដ្ឋកម្ពុជា តើដោះស្រាយបែបណាដើម្បីឱ្យអន្តរជាតិឃើញការពិតថា យើងក៏ជាជនរងគ្រោះដែលរងឥទ្ធិពលចេញពីមជ្ឈមណ្ឌលឧក្រិដ្ឋកម្មនៅថៃ?

ឯកសារយោងសម្រាប់វគ្គ ២ (References)

១៖ ការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្ម (UNODC ២០២៤)៖ របាយការណ៍ស៊ើបអង្កេត «ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងការរីកដុះដាលនៃកាស៊ីណូអនឡាញនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍» ដែលបង្ហាញថា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងប្រព័ន្ធធនាគារក្នុងប្រទេសថៃ គឺជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់ដែលក្រុមឧក្រិដ្ឋជនប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រតិបត្តិការឆបោកឆ្លងដែន។

២៖ របាយការណ៍សន្ទស្សន៍ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនសកល (Global Organized Crime Index ២០២៣-២០២៤)៖ បានដាក់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសថៃថាជាប្រទេសដែលមាន សន្ទស្សន៍ឧក្រិដ្ឋកម្មខ្ពស់បំផុតមួយក្នុងតំបន់ ជាពិសេសលើផ្នែកជួញដូរមនុស្ស និងការលាងលុយកខ្វក់ ដែលជាឫសគល់នៃអាជីវកម្មឆបោកអនឡាញ។

៣៖ វិទ្យាស្ថានយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិ (IISS) និងរបាយការណ៍ពីអាជ្ញាធរកូរ៉េខាងត្បូង៖ បានបញ្ជាក់ថា ការដែលថៃព្យាយាមបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍ទៅលើប្រទេសជិតខាង គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រការពារ «មុខមាត់ទេសចរណ៍» ខណៈដែលក្រុមឧក្រិដ្ឋជនប្រើប្រាស់ទឹកដីថៃជាកន្លែងបញ្ជាការ (Command Center) និងកន្លែងលាក់ខ្លួនដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។

៤៖ របាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស និងការជួញដូរមនុស្ស (TIP Report ២០២៤)៖ បានលើកឡើងពីភាពទន់ជ្រាយនៃ ការអនុវត្តច្បាប់នៅតាមព្រំដែនថៃ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការដឹកជញ្ជូនជនរងគ្រោះ និងឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាចេញចូលដោយសេរី ក្រោមរូបភាពនៃអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ៕