(ភ្នំពេញ)៖ លោក ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន អគ្គព្រះរាជអាជ្ញារងតុលាការកំពូល បានចែករំលែកទស្សននៅក្នុងជីវិតជាអ្នកច្បាប់ថា លោកបានឆ្លងកាត់សំណុំរឿងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍រាប់មិនអស់ ទាំងក្នុងតួនាទីជា ចៅក្រម និងជាព្រះរាជអាជ្ញា។ រាល់ពេលដែលលោកបើកសំណុំរឿងទាំងនោះ អ្វីដែលលោកឃើញមិនមែនត្រឹមតែជាក្រដាសស្នាម ឬមាត្រាច្បាប់ឡើយ ប៉ុន្តែវា គឺជាសមុទ្រទឹកភ្នែក និងការបាត់បង់ដែលមិនអាចសងវិញបាន។

ទី១. មេរៀនពីតុលាការ៖ គ្មានអ្នកឈ្នះពិតប្រាកដ

ក្នុងបន្ទប់សវនាការ លោកបានឃើញរូបភាពខ្លោចផ្សាបំផុត។ ជនរងគ្រោះត្រូវបាត់បង់ជីវិត ឬពិការភាព បន្សល់ទុកនូវកូនតូចៗ និងឪពុកម្តាយជរាឱ្យរស់ក្នុងភាពឯកា។ ចំណែកឯអ្នកបង្កគ្រោះថ្នាក់ ទោះបីជាកើតចេញពី «អចេតនា» ក៏ត្រូវប្រឈមនឹងទោសទណ្ឌ ការជាប់ពន្ធនាគារ និងវិប្បដិសារីតាមលងបន្លាចពេញមួយជីវិត។ ខ្ញុំចង់ប្រាប់បងប្អូនថា «គ្មានអ្នកឈ្នះទេ» ក្នុងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ មានតែអ្នកចាញ់ និងអ្នកដែលកំពុងរងទុក្ខវេទនា។

ទី២. វិបត្តិនៃគ្រួសារទាំងសងខាង៖ លើសពីការបាត់បង់ជីវិត

-ចំពោះគ្រួសាររងគ្រោះ៖ គឺទុក្ខជាន់លើទុក្ខ។ បើជនរងគ្រោះជាបង្គោលគ្រួសារ កូនៗត្រូវបោះបង់ការសិក្សា ឪពុកម្តាយជរាខ្វះអ្នកចិញ្ចឹម។ សម្រាប់អ្នកនៅរស់ទាំងពិការភាព ពួកគេត្រូវប្រឈមនឹងភាពបាក់ទឹកចិត្ត ហើយគ្រួសារត្រូវលះបង់ការងារមកមើលថែទាំពេញមួយជីវិត។
-ចំពោះគ្រួសារអ្នកបង្ក៖ ដើម្បីដោះស្រាយសំណង និងផ្លូវច្បាប់ គ្រួសារខ្លះត្រូវលក់ផ្ទះសម្បែង លក់ដីធ្លី ឬជំពាក់បំណុលវណ្ឌក។ កិត្តិយសគ្រួសារត្រូវធ្លាក់ចុះ ហើយអ្នកបង្កត្រូវរស់នៅជាមួយវិប្បដិសារី «អ្នកសម្លាប់គេ» ក្នុងចិត្តរហូតទៅ។

ទី៣. យោបល់ និងវិធានការបង្ការ៖ ការពង្រឹងច្បាប់គឺជាការសង្គ្រោះជីវិត ក្នុងនាមជាអ្នកអនុវត្តច្បាប់ ខ្ញុំយល់ឃើញថា យើងចាំបាច់ត្រូវមានវិធានការម៉ឺងម៉ាត់មុនពេលគ្រោះថ្នាក់កើតឡើង៖

-រឹតបន្តឹងការផ្ដល់ប័ណ្ណបើកបរ៖ អាជ្ញាធរគួររឹតបន្តឹងការបណ្តុះបណ្តាល និងការប្រឡងឱ្យបានហ្មត់ចត់បំផុត។ បណ្ណបើកបរត្រូវតែជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ពី «ចំណេះដឹង និងការទទួលខុសត្រូវ» ពិតប្រាកដ។
-យុទ្ធនាការអប់រំតាមបណ្តាញសង្គម៖ ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដើម្បីផ្សព្វផ្សាយសារអប់រំ និងផលវិបាកជាក់ស្តែងនៃគ្រោះថ្នាក់ គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការដាស់ស្មារតីពលរដ្ឋគ្រប់រូប។
-ការអនុវត្តច្បាប់ជាប្រចាំ៖ ការត្រួតពិនិត្យជាតិស្រវឹង មិនមែនធ្វើឡើងដើម្បីបំបាក់ទឹកចិត្តពលរដ្ឋឡើយ ប៉ុន្តែវាជា "របងការពារ" ដើម្បីបង្អាក់អ្នកបើកបរដែលធ្វេសប្រហែស កុំឱ្យទៅបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃ។

ទី៤. ក្នុងនាមជាអ្នកបើកបរ និងជាអ្នកធ្លាប់ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង

ខ្ញុំដឹងថាពេលខ្លះយើងមានភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯងហួសហេតុ។ យើងតែងគិតថា «ខ្ញុំផឹកបន្តិចមិនអីទេ»។ ប៉ុន្តែក្នុងនាមជាអ្នកច្បាប់ដែលធ្លាប់ឃើញលទ្ធផលចុងក្រោយនៃភាព «មិនអីទេ» នេះ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា៖ គ្រឿងស្រវឹងគឺជាអ្នកសមគំនិតដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុត។ វាធ្វើឱ្យយើងក្លាហានខុសរឿង ធ្វើឱ្យការសម្រេចចិត្តយឺតជាងល្បឿនឡាន ហើយវានឹងក្បត់យើងនៅវិនាទីដែលគ្រោះថ្នាក់មកដល់។

«គោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ គឺជាការផ្តល់តម្លៃដល់ជីវិត និងសុភមង្គលរបស់គ្រួសារគ្រប់រូប»។

សំនួរសម្រាប់បងប្អូន៖

១. ក្នុងនាមជាអ្នកបើកបរ តើបងប្អូនយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ ចំពោះការរឹតបន្តឹងការប្រឡងយកបណ្ណបើកបរឱ្យកាន់តែតឹងរ៉ឹងជាងមុន?
២. តើបងប្អូនធ្លាប់ជួបប្រទះ ឬមានមេរៀនជីវិតអ្វីខ្លះដែលចង់ចែករំលែក ដើម្បីដាស់តឿនដល់អ្នកបើកបរដទៃទៀត?
៣. ក្រៅពីការអនុវត្តច្បាប់ តើបងប្អូនយល់ថាមានវិធានការអ្វីខ្លះទៀត ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ក្នុងសង្គមយើងបាន?

ឯកសារយោង៖ ច្បាប់ស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, បទពិសោធន៍វិជ្ជាជីវៈជាក់ស្តែងក្នុងប្រព័ន្ធតុលាការ និងជាអ្នកស្រលាញ់ការបើកបរ៕