(ភ្នំពេញ)៖ ការវាយតម្លៃហេតុប៉ះពាល់បរិស្ថាន (EIA) គឺជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់មួយ ដែលជួយធានាថា គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នានាត្រូវបានរៀបចំផែនការឡើងក្នុងគោលបំណងការពារបរិស្ថាន ព្រមទាំងផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិ។ ក្រៅពីការកាត់បន្ថយការខូចខាតបរិស្ថាន EIA ក៏អាចជួយសន្សំសំចៃថវិកា និងលើកកម្ពស់សុខដុមនីយកម្មរវាងមនុស្ស និងធម្មជាតិផងដែរ។

វិធីសាស្ត្រចម្បងមួយដែល EIA ជួយសន្សំសំចៃថវិកា គឺតាមរយៈ «ការបង្ការបញ្ហាបរិស្ថានមុនពេលវាកើតឡើង»។ ប្រសិនបើគម្រោងឧស្សាហកម្ម ឬហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយគ្មានការវាយតម្លៃត្រឹមត្រូវ វាអាចនាំឱ្យមានការបំពុល បញ្ហាសុខភាព និងការបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ។ ការដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះនៅពេលក្រោយ ជារឿយៗតម្រូវឱ្យចំណាយថវិកាយ៉ាងមហាសាល។ EIA ជួយកំណត់ហានិភ័យតាំងពីដំណាក់កាលដំបូង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នករៀបចំផែនការអាចរចនាគម្រោងដោយយកចិត្តទុកដាក់ និងជៀសវាងនូវកំហុសឆ្គងដែលត្រូវចំណាយប្រាក់ច្រើន។

លើសពីនេះ EIA ក៏ជំរុញឱ្យមានការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ តាមរយៈការស្វែងយល់ថា តើគម្រោងមួយអាចប៉ះពាល់ដល់ដីធ្លី ទឹក ព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃយ៉ាងដូចម្ដេច ម្ចាស់គម្រោងអាចដាក់ចេញនូវវិធានការនានាដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាន។ កត្តានេះធានាថា ធនធានធម្មជាតិត្រូវបានថែរក្សាសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ខណៈពេលដែលនៅតែអាចទ្រទ្រង់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ទន្ទឹមនឹងនេះ EIA លើកកម្ពស់សុខដុមនីយកម្មរវាងមនុស្ស និងធម្មជាតិ តាមរយៈការបញ្ជ្រាបការចូលរួមពីសហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងកិច្ចសម្រេចចិត្ត។ ការចូលរួមពីសាធារណជន អនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបញ្ចេញនូវកង្វល់ ចែករំលែកចំណេះដឹងក្នុងស្រុក និងជួយតម្រង់ទិសដៅគម្រោងដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ។ ដំណើរការនេះជួយកសាងទំនុកចិត្ត និងធានាថាការអភិវឌ្ឍត្រូវបានធ្វើឡើងដោយគោរពទាំងតម្រូវការរបស់មនុស្ស និងកិច្ចការពារបរិស្ថាន។

បន្ថែមលើនេះ EIA គាំទ្រដល់ដំណោះស្រាយប្រកបដោយចីរភាព ដែលរក្សាតុល្យភាពរវាងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិរក្ស។ គម្រោងនានាអាចនឹងរួមបញ្ចូលនូវតំបន់បៃតង ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យការបំពុល និងបច្ចេកវិទ្យាមិត្តភាពបរិស្ថាន។ វិធានការទាំងនេះបង្កើតឱ្យមានបរិស្ថានរស់នៅដែលកាន់តែមានសុខភាពល្អ លើកកម្ពស់គុណភាពជីវិត និងរក្សាបាននូវសម្រស់ធម្មជាតិនៃតំបន់ជុំវិញ។

ជារួម EIA គឺលើសពីការបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌច្បាប់ វាគឺជាវិថីឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ តាមរយៈការសន្សំសំចៃថវិកា ការការពារធនធានធម្មជាតិ និងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងសហគមន៍ និងម្ចាស់គម្រោង EIA ជួយបង្កើតឱ្យមានទំនាក់ទំនងដ៏មានតុល្យភាព ដែលមនុស្ស និងធម្មជាតិអាចរស់នៅជាមួយគ្នាប្រកបដោយសុខដុមរមនា៕