វិភាគអន្តរជាតិ៖ អ៉ីរ៉ង់អាចទប់មិនឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកឈ្នះភ្លាមៗ ចុះតៃវ៉ាន់វិញ?
22-04-2026 20:39
(វ៉ាស៊ីនតោន)៖ ខណៈសង្រ្គាមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៉ីស្រាអែលជាមួយអ៉ីរ៉ង់មិនទាន់អាចកំណត់អ្នកឈ្នះអ្នកចាញ់ពិតប្រាកដ ក្រុមអ្នកជំនាញមួយចំនួនបានអះអាងថាសង្រ្គាមអ៉ីរ៉ង់គឺជាជ័យជម្នះមួយសម្រាប់ចិន។ សង្រ្គាមនេះបានធ្វើឱ្យខូចដល់កិត្យានុភាពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅជុំវិញពិភពលោក បង្កការខឹងសម្បារដល់បណ្ដាប្រទេសដទៃ រួមទាំងប្រជាជនអាមេរិកមួយចំនួនដែលកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាអតិផរណា និងតម្លៃថាមពលឡើងថ្លៃ។ ប៉ុន្តែបើពិនិត្យឱ្យដិតដល់វិធីសាស្ត្ររបស់អ៉ីរ៉ង់នៅក្នុងការប្រយុទ្ធតស៊ូប្រឆាំងនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាកំពូលមហាអំណាចលេខ១នៅលើពិភពលោកក៏បានបង្ហាញពីមេរៀនមិនសមប្រកប ចំពោះចិនផងដែរ ក្នុងការពិចារណាថាតើត្រូវធ្វើតាមការសម្លុតគំរាមរបស់ខ្លួនបើកប្រតិបត្តិការយោធាដើម្បីគ្រប់គ្រងតៃវ៉ាន់ឬក៏អត់?
បើនិយាយពីអំណាចយោធានៅលើក្រដាស អ៉ីរ៉ង់មិនគួរសោះឡើយហ៊ានតតាំងជាមួយប្រទេស២ដែលមានកម្លាំងយោធាខ្លាំងដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៉ីស្រាអែល។ តែជាការអនុវត្តជាក់ស្ដែងនៅលើសមរភូមិ អ៉ីរ៉ង់បានធ្វើឱ្យគេគ្រប់គ្នាភ្ញាក់ផ្អើល ដោយអាចទប់ស្កាត់មិនឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកទទួលបានជ័យជម្នះភ្លាមៗ និងឈ្នះដាច់ខាតនៅក្នុងសង្រ្គាម។ អ៉ីរ៉ង់ថែមទាំងអាចរក្សាបាននូវភាពធន់ បើទោះជាការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក និងអ៉ីស្រាអែលបានសម្លាប់មេដឹកនាំកំពូល និងមេបញ្ជាការយោធាជាន់ខ្ពស់របស់ខ្លួនជាច្រើននាក់ក៏ដោយ។ អ៉ីរ៉ង់ មកទល់នឹងពេលនេះ តិច ឬច្រើន នៅតែមានសមត្ថភាពវាយប្រហារសងសឹក បើទោះជាទ្រោមខ្លួន ដោយសារតែរងការទម្លាក់គ្រាប់បែកយ៉ាងសម្បើមពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ លើសពីនេះទៅទៀត សមត្ថភាពរបស់អ៉ីរ៉ង់ក្នុងការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ក៏ជាមេរៀនដ៏សំខាន់មួយដែរ។ កងទ័ពជើងទឹកអ៉ីរ៉ង់មានត្រឹមនាវាចម្បាំងចាស់ៗ នាវាមុជទឹកប្រើប្រេងឥន្ធនៈប៉ុន្មានគ្រឿង និងទូកល្បឿនលឿន។ កងទ័ពអាកាសអ៉ីរ៉ង់វិញមិនមានយន្ដហោះចម្បាំងទំនើបៗនោះទេ ហើយក៏មិនមាន យន្ដហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកពិតប្រាកដនោះដែរ។
តែទោះជាបែបនេះក្ដី អ្វីដែលអ៉ីរ៉ង់មាន នោះគឺស្ដុកដ៏ធំនៃដ្រូន និងមីស៊ីល ក្នុងនោះរួមមានទាំងមីស៊ីលគ្រូសប្រឆាំងនាវាចម្បាំងដែលមានសមត្ថភាពបាញ់ពន្លិចកប៉ាល់ ឬនាវា ក្នុងតំបន់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ព្រមទាំង អាចវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ អ៉ីរ៉ង់បានធ្វើការបែងចែកអំណាចទៅឱ្យទីបញ្ជាការនីមួយៗរបស់ខ្លួនមានសិទ្ធិបើកការវាយប្រហារសងសឹក ហើយដាក់ពង្រាយ ប្រព័ន្ធអាវុធរប៉ាត់រប៉ាយ និងលាក់ទុកនៅក្នុងលេណដ្ឋានរូងក្រោមដីដែលធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៉ីស្រាអែលពិបាកស្វែងរកដើម្បីវាយប្រហារកម្ទេច។
បើធ្វើការប្រៀបធៀប ចិនមិនមានបទពិសោធន៍ធ្វើសង្រ្គាមជាក់ស្ដែងច្រើនដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ និងមិនធ្លាប់ចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមណាមួយឡើយក្នុងពេលជិតកន្លះស.វមកនេះ។ តែចិននៅតែមានប្រៀបលើតៃវ៉ាន់។ ក្រៅពីមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ចិនមានកងទ័ពជើងទឹកមាននាវាចម្បាំងច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ក្នុងនោះរួមមាននាវាផ្ទុកយន្ដហោះចម្បាំង នាវាពិឃាដ នាវាចម្បាំងប្រដាប់ដោយមីស៊ីល និងនាវាមុជទឹកដើរដោយ ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ គួបផ្សំនឹងយន្ដហោះចម្បាំង យន្ដហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក ដ្រូន មីស៊ីលបាលិស្ទីគ មីស៊ីលគ្រូស និងមីស៊ីលល្បឿនលឿនជាងសំឡេង។
ចំណែក តៃវ៉ាន់ក៏មានសមត្ថភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែរ។ តៃវ៉ាន់មានឃ្លាំងមីស៊ីលគ្រូសប្រឆាំងនាវាចម្បាំង និងដ្រូនដែលមេបញ្ជាការអាមេរិកប្រចាំតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក លោកឧត្តមនាវី Samuel Paparo អះអាងថានឹង បង្កើតជាសមរភូមិដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយសម្រាប់កងទ័ពចិន ក្នុងតំបន់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ តៃវ៉ាន់បាននិងកំពុងពង្រឹងសមត្ថភាពការពារដែនអាកាស និងដែនសមុទ្រជាមួយការបង្កើនការអនុវត្តកាតព្វកិច្ចយោធា ហើយពង្រឹង «សមត្ថភាពយោធាធ្វើសង្រ្គាមវិសមាមាត្រ» ដើម្បីទប់ទល់នឹងចិន។ រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ត្រូវបានរាយការណ៍ថាមានគម្រោងលក់អាវុធទំហំ ១៤ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់តៃវ៉ាន់ដែលគេរំពឹងថាអាចនឹងរួមមានដ្រូន មីស៊ីលគ្រូសប្រឆាំងនាវាចម្បាំង ដ្រូនក្រោមទឹក ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស ប្រព័ន្ធបាញ់គ្រាប់រ៉ុក្កែតអាចចល័តបាន គ្រាប់មីន និងប្រព័ន្ធអាវុធផ្សេងទៀត។
ក៏ប៉ុន្តែមានត្រឹមតែប្រព័ន្ធអាវុធគឺមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ។ អ៉ីរ៉ង់អាចទប់ទល់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៉ីស្រាអែល មិនមែនគ្រាន់តែពឹងផ្អែកទៅលើអាវុធតែមួយមុខប៉ុណ្ណោះទេ ពោលគឺអ៉ីរ៉ង់អាចរក្សាបាននូវភាពធន់ប្រឆាំងនឹង ការវាយប្រហារសម្លាប់មេដឹកនាំនយោបាយ និងយោធា តាមរយៈការតែងតាំងមេដឹកនាំថ្មីភ្លាមៗ និងការបែងចែកអំណាចទៅឱ្យទីបញ្ជាការយោធា។ នៅត្រង់ចំណុចនេះ ក្រុមអ្នកជំនាញយល់ថាតៃវ៉ាន់ត្រូវត្រៀមលក្ខណៈ ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងអ៉ីរ៉ង់ ដើម្បីអាចរក្សាឱ្យបាននូវភាពធន់ និងបញ្ចៀសការជាប់គាំងដំណើរការនៃទីបញ្ជាការយោធា ក៏ដូចជាត្រៀមខ្លួនឱ្យបានរួចរាល់ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការវាយប្រហារកាត់ក្បាលមេដឹកនាំ និងការវាយប្រហារសាយប័រ។ ដើម្បីអាចធ្វើដូច្នេះបាន វាតម្រូវឱ្យមានការត្រៀមផែនការរើសអ្នកបន្តវេន ការបែងចែងអំណាចទៅឱ្យទីបញ្ជាការយោធា វិធីសាស្ត្រធ្វើសង្រ្គាមវិសមាមាត្រ និងត្រូវធ្វើឱ្យសត្រូវពិបាកក្នុង ការវាយប្រហារលើកងកម្លាំង និងប្រព័ន្ធអាវុធរបស់ខ្លួន។
សង្រ្គាមអ៉ីរ៉ង់បានគូសបញ្ជាក់ពីមេរៀនដែលបង្ហាញថាសង្រ្គាមផ្លូវអាកាសតែមួយមុខ មិនអាចយកឈ្នះក្នុងសង្រ្គាមបានឡើយ។ ដើម្បីបញ្ចៀសការស្លាប់ និងរបួសក្នុងចំណោមទាហានរបស់ខ្លួន ហើយមិនចង់ជាប់ផុងក្នុង សង្រ្គាមរ៉ុំារ៉ៃមួយ សហរដ្ឋអាមេរិកបានពឹងផ្អែកលើការធ្វើសង្រ្គាមតាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងនឹងអ៉ីរ៉ង់។ សមត្ថភាពរបស់អ៉ីរ៉ង់ដែលអាចរារាំងមិនឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកឈ្នះភ្លាមៗ ឬជ័យជម្នះដាច់ខាតក្នុងសង្រ្គាមក៏បានបង្ហាញដែរថា ប្រទេសមួយដែលមានការតាំងចិត្តខ្ពស់ មានប្រព័ន្ធអាវុធចម្រុះជាពិសេសសមត្ថភាពធ្វើសង្រ្គាមវិសមាមាត្រដូចជាការប្រើប្រាស់ដ្រូន និងអាចរក្សាបាននូវភាពធន់នៃរចនាសម្ព័ន្ធទីបញ្ជាការរបស់ខ្លួន គឺអាចរារាំងមិនឱ្យសត្រូវ ដែលមានអំណាចខ្លាំងជាងខ្លួន យកឈ្នះបានភ្លាមៗ ឬទទួលបានជ័យជម្នះដាច់ខាតនៅក្នុងសង្រ្គាម៕








