(ភ្នំពេញ)៖ នៅពេលដែលមេដឹកនាំពិភពលោក អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងក្រុមសង្គមស៊ីវិល បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីក្រុងលីយ៉ុង កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ សម្រាប់កិច្ចប្រជុំកំពូល សុខភាពតែមួយ (One Health), របៀបវារៈបានផ្តោតលើទំនាក់ទំនងរវាងសុខភាពមនុស្ស សត្វ និងបរិស្ថាន។ នៅប្រទេសកម្ពុជា គំនិតដូចគ្នានេះកំពុងទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ហេតុផលបន្ទាន់ និងក្នុងស្រុកបន្ថែមទៀត។

ចំណុចរួមនៃការពិភាក្សានេះ គឺគម្រោងមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងមន្ទីរពិសោធន៍ Charles River Laboratories (CRL) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាអ្នកផ្តល់សេវាធ្វើតេស្តថ្នាំ preclinical ដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។ ក្រុមហ៊ុនបានពង្រីកប្រតិបត្តិការជាសកលរបស់ខ្លួនតាមរយៈការទិញយកអ្នកផ្គត់ផ្គង់ថ្នាំ primate នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយដាក់ប្រទេសនេះជាផ្នែកមួយនៃខ្សែសង្វាក់ស្រាវជ្រាវជីវវេជ្ជសាស្ត្រអន្តរជាតិ។

អ្នកគាំទ្រអះអាងថា ការវិនិយោគនេះពង្រឹងសមត្ថភាពវិទ្យាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា និងរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍឱសថសកល។ ប៉ុន្តែគម្រោងនេះក៏បានលើកឡើងពីការព្រួយបារម្ភ ក្នុងចំណោមសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងអ្នកតស៊ូមតិសុខភាព ដែលចោទសួរពីផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែងរបស់វា។

មានបញ្ហាបី បានគ្របដណ្តប់លើការជជែកដេញដោល៖

*ទីមួយ គឺសំណួរនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងសុខុមាលភាពសត្វ។ មានការព្រមានថា ការកើនឡើងនៃតម្រូវការសត្វព្រៃ អាចដាក់សម្ពាធលើចំនួនសត្វព្រៃ និងអាចលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការចាប់យកដោយខុសច្បាប់ ប្រសិនបើមិនបានគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។

*ទីពីរ គឺសុវត្ថិភាពសុខភាពសាធារណៈ។ បន្ថែមលើនេះ មានសំណួរថា តើស្តង់ដារសុវត្ថិភាពជីវសាស្រ្តនៅកន្លែងស្រាវជ្រាវ មានភាពរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ហើយឬនៅ ហើយតើអាជ្ញាធរ មានសមត្ថភាពបច្ចេកទេសក្នុងការត្រួតពិនិត្យហានិភ័យដោយឯករាជ្យ រួមទាំងលទ្ធភាពនៃការប៉ះពាល់នឹងភ្នាក់ងារបង្ករោគដោយចៃដន្យផងដែរ។

*ទីបី គឺបញ្ហាផលប្រយោជន៍ក្នុងស្រុក។

បណ្ឌិត ចាន់ លក្ខិណា អ្នកជំនាញខាងរោគរាតត្បាត មកពីស្ថាប័នស្រាវជ្រាវជាតិ បានលើកឡើងថា សមាសធាតុបរិស្ថាននៃសុខភាពតែមួយ គឺជាសសរស្តម្ភដែលមិនសូវមានធនធាន និងរួមបញ្ចូលគ្នា។ ខណៈពេលដែលយើងតាមដានសត្វមាន់ និងមនុស្សឈឺ យើងខ្វះការឃ្លាំមើលជាប្រព័ន្ធលើកត្តាបរិស្ថាន។

សូមជម្រាបថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ក៏បានអញ្ជើញចូលរួមពិធីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីសុខភាព​តែមួយ (One Health Summit) ដែលរៀបចំឡើងនៅទីក្រុងលីយ៉ុង ប្រទេសបារាំង។ កិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីសុខភាពតែមួយ ជាកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី៩ នៃកិច្ចប្រជុំកំពូល​ស្តីពីភពផែន​ដីតែមួយ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយរបស់ប្រទេសបារាំង ក្នុងនាមជា​ប្រធាន​ក្រុមប្រទេស G7 នៅឆ្នាំ២០២៦។

កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ គឺជាវេទិកាកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការជួបជុំប្រមុខរដ្ឋ/រដ្ឋាភិបាល តំណាងអង្គការអន្តរជាតិ សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ដើម្បីពិភាក្សា​បញ្ហា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងសុខភាពមនុស្ស សត្វ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី៕

ដោយ៖ អ្នកស្រាវជ្រាវវ័យក្មេង