(ភ្នំពេញ)៖ អ្នកជំនាញអារ្យធម៌ខ្មែរ លោក រ័ត្ន សណ្តាប់ បន្ដថាថ្ងៃនេះ គឺថ្ងៃទី២៦ មេសា ឆ្នាំ២០២៦ ចំពោះការប្រារព្វទិវាពលកម្មអន្ដរជាតិនៅមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ ដែលស្ថិតក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជាដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់សហជីពសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ, សមាគមបុគ្គលិកសិក្សា និងតំណាងកម្មករ និយោជិតយ៉ាងច្រើនកុះករនិងអធិកអធម ដោយពោរពេញដោយបរិយាកាសសប្បាយរីករាយ។

នេះគឺមិនត្រឹមជាថ្ងៃដល់ការឈប់សម្រាកដើម្បីរំលឹកដល់សិទ្ធិពលករនោះទេ ប៉ុន្តែជាការឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីតថភាពនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធរបស់កម្ពុជា តាំងពីបុរាណមក។ ជាក់ស្តែង​ទិដ្ឋភាពប្រវត្តិសាស្ត្រចម្លាក់ប្រាសាទបាយ័ន បង្ហាញអំពី សកម្មភាពការលក់ដូរនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ដើម្បីជំរុញចរន្តសេដ្ឋកិច្ចជាតិដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើការលក់ដូរដើម្បីដោះស្រាយតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃយ៉ាងរស់រវើក។

បច្ចុប្បន្នបើយើងងាកមកមើលលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធនៅកម្ពុជា ដែលមិនបានការចុះបញ្ជីផ្លូវការទាំងនេះ អាចមានប្រមាណទំហំចន្លោះពី ៤០% ទៅ ៥០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនៃGDP របស់ជាតិ គឺធំជាងគេក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយគ្របដណ្តប់លើវិស័យសំខាន់ៗ ដូចជា៖ វិស័យកសិកម្ម, ជាងសំណង់, ភោជនីយដ្ឋាន , ការងារថែទាំតាមផ្ទះ , អ្នកលក់ដូរតាមផ្ទះ, អ្នកលក់ដូរតាមចិញ្ចើមថ្នល់, សេវាកម្មដឹកជញ្ជូនខ្នាតតូច , ការតម្បាញហួលផាមួង, ជាងចម្លាក់ជាដើម។

លោក រ័ត្ន សណ្តាប់ បន្ដថាស្ថិតក្នុងបរិបទនៃសេដ្ឋកិច្ចសម័យទំនើប នៃទិវាពលកម្មអន្តរជាតិថ្ងៃទី១ឧសភានេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាការអបអរសាទរអ្នកដែលមានការងារស្របច្បាប់នោះទេ ប៉ុន្តែជាការលើកកម្ពស់ដល់ពលករស្រមោលរាប់លាននាក់ ជាចលករសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ដោយផ្សារភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ហៅថា "សេដ្ឋកិច្ចស្រមោល" ដោយបំប្លែង "ការងារស្រមោល" ឲ្យទៅជា "ការងារសមរម្យ" ដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់បុគ្គលដោយធ្វើទំនើបកម្មទីផ្សារការងារ និងនាំយកពលករក្រៅប្រព័ន្ធឲ្យចូលមកក្នុងប្រព័ន្ធដើម្បីពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារនិងសេដ្ឋកិច្ចជាតិឲ្យមាននិរន្តរភាព។

មួយវិញទៀត បើយើងនិយាយអំពីគុណតម្លៃនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធនេះទៀតសោត ជាអ្នកថែរក្សាកេរដំណែលវប្បធម៌ខ្មែរ ​សិប្បកម្មដៃការធ្វើក្អមឆ្នាំង, ចម្លាក់ប្រាក់, ចម្លាក់ថ្ម ឬការត្បាញហូល ផាមួងដែលភាគច្រើនធ្វើឡើងជាលក្ខណៈគ្រួសារក្រៅប្រព័ន្ធ បានក្លាយជាអត្តសញ្ញាណជាតិ និងជាការអភិរក្សមរតកបុរាណមិនឲ្យបាត់បង់ដោយការផ្ទេរចំណេះដឹងពីដូនតា មកឪពុកម្តាយ និងកូនចៅ។ ដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវភាព និងពង្រឹងសាមគ្គីភាពក្នុងសហគមន៍ភូមិ គឺជា "ធនាគាររស់" នៃការផ្ទេរចំណេះដឹងទុកជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃបំផុតសម្រាប់ជាតិមិនចេះរីងស្ងួតដោយស្ត្រីដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ជាគ្រឹះនៃសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ។

ដូច្នេះតាំងពីដើមរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន សេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធគឺជាឫសគល់នៃភាពធន់របស់ប្រជាជនខ្មែរ ដែលបានជួយពួកគាត់ឲ្យរស់រាន និងឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលលំបាកៗនៃប្រវត្តិសាស្ត្របានយ៉ាងរឹងមាំ និងបង្កើតនូវក្ដីសុខដល់គ្រួសារ ធ្វើឲ្យជីវិតគឺជាសិល្បៈរីករាយ៕