(ភ្នំពេញ)៖ សង្គ្រាមរវាងអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ ដែលចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី២៨ កុម្ភៈ បានឈានដល់៦០ថ្ងៃហើយ។ ក្នុងសង្គ្រាមនេះ នៅពេលអាមេរិកបង្កើនសម្ពាធមកលើអ៊ីរ៉ង់ អ្នកដែលរងការឈឺចាប់ មិនត្រឹមតែក្រុងតេហេរ៉ង់ទេ ប៉ុន្តែគឺពិភពលោកទាំងមូល។

តម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ សេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបានរងការគាបសង្កត់ អតិផរណាកើនឡើង ហើយអ្នកដែលរងគ្រោះខ្លាំងបំផុត គឺប្រទេសអ្នកក្រ និងអ្នកប្រើប្រាស់ធម្មតា។ សង្គ្រាមនេះ មិនត្រឹមតែជាការប្រឈមមុខរវាងអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ទេ ប៉ុន្តែជាសង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច ដែលគ្របដណ្តប់លើជីវិតមនុស្សរាប់សិបលាននាក់។

Fresh Exclusive មានអត្ថបទស៊ីជម្រៅមួយជុំវិញបញ្ហានេះ ...

ខណៈរដ្ឋបាលរបស់លោក Donald Trump កំពុងបង្កើនសម្ពាធយោធា និងសេដ្ឋកិច្ចលើអ៊ីរ៉ង់ តាមរយៈយុទ្ធសាស្ត្របិទច្រកកំពង់ផែ និងការកាត់បន្ថយសមត្ថភាពនាំចេញប្រេង គោលបំណងមើលទៅដូចជាច្បាស់លាស់៖ បង្ខំឲ្យតេហេរ៉ង់អស់កម្លាំង មុនពេលចូលតុចរចា។ ប៉ុន្តែ ខណៈសម្ពាធនេះ កំពុងត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងតឹងរឹង សំណួរដ៏សំខាន់មួយក៏កំពុងលេចឡើងជាបន្តបន្ទាប់៖ តើអ្នកណា ដែលកំពុងអស់កម្លាំងពិតប្រាកដអ៊ីរ៉ង់ ឬពិភពលោកទាំងមូល?

នៅក្នុងសង្គ្រាមសម័យថ្មី ដែលមិនបានពឹងផ្អែកលើការបាញ់ប្រហារតែមួយ ប៉ុន្តែផ្អែកលើសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និងការគ្រប់គ្រងធនធានថាមពល, សមរភូមិ មិនបានស្ថិតតែមួយកន្លែងទេ។ វារាលដាលទៅកាន់ទីផ្សារពិភពលោក។ សេចក្តីរាយការណ៍ពី Al Jazeera បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃ៣០ ខែមេសាថា តម្លៃប្រេងពិភពលោកបានកើនឡើងលើស ១២០$ ក្នុងមួយបារ៉ែល ខណៈសេដ្ឋកិច្ចតំបន់អាស៊ី ត្រូវបានកាត់បន្ថយការព្យាករណ៍កំណើន និងអត្រាអតិផរណាកើនឡើងយ៉ាងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ CNN ក៏បានបញ្ជាក់ថា ការបិទច្រកនាវាចរណ៍ និងការកាត់បន្ថយការនាំចេញប្រេងអ៊ីរ៉ង់ អាចបន្តអស់រយៈពេលរាប់ខែទៅមុខទៀត ដែលនឹងបង្កើនសម្ពាធលើទីផ្សារថាមពលជាបន្តទៀត។

ក្នុងបរិបទនេះ សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ មិនអាចត្រូវបានមើលថាជាការប្រឈមមុខរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់តែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានបម្លែងខ្លួនទៅជាសង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានវិសាលភាពសកល។ ផលប៉ះពាល់របស់វា កំពុងរីករាលដាលទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើន ជាពិសេសប្រទេសដែលពឹងផ្អែកលើការនាំចូលប្រេង និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដែលជាប្រទេសទទួលរងសម្ពាធខ្លាំងបំផុត។

* សង្គ្រាមគ្មានសមរភូមិ ប៉ុន្តែមានអ្នករងគ្រោះគ្រប់ទីកន្លែង

យុទ្ធសាស្ត្ររបស់វ៉ាស៊ីនតោនក្នុងពេលនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា មិនផ្អែកលើការបញ្ជូនកម្លាំងយោធាអាមេរិកចូលក្នុងទឹកដីអ៊ីរ៉ង់ឡើយ ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់យុទ្ធវិធីបង្កើនសម្ពាធតាមរយៈការបិទច្រកកំពង់ផែ និងការកាត់បន្ថយសមត្ថភាពនាំចេញប្រេង។ តាមការវិភាគរបស់ CNN វាជាប្រភេទ «សង្គ្រាមសម្ពាធ» ដែលមានគោលបំណងបង្ខំឲ្យសត្រូវអស់កម្លាំងតាមផ្លូវសេដ្ឋកិច្ច ជំនួសឲ្យការប្រើអាវុធលើសមរភូមិដោយផ្ទាល់។

សង្គ្រាមប្រភេទនេះ មានលក្ខណៈពិសេសមួយ ដែលគ្រោះថ្នាក់ជាងសង្គ្រាមបុរាណ៖ វាមិនអាចគ្រប់គ្រងព្រំដែននៃផលប៉ះពាល់បានឡើយ។ ដូច្នេះ ខណៈសម្ពាធត្រូវបានដាក់លើអ៊ីរ៉ង់ រីឯផលវិបាកវិញ កំពុងរីករាលដាលឆ្លងកាត់ទីផ្សារថាមពល និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក បង្កើតស្ថានភាពមួយដែលអ្នករងផលប៉ះពាល់មិនមែនជាគោលដៅដើមនៃយុទ្ធសាស្ត្រនេះទេ។

* អ្នករងគ្រោះពិតប្រាកដ៖ ពេលសង្គ្រាមធ្លាក់លើស្មារបស់ប្រទេសអ្នកក្រ

នៅពេលសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបានដាក់លើអ៊ីរ៉ង់ ផលប៉ះពាល់ដំបូងត្រូវបានមើលឃើញនៅក្នុងប្រទេសគោលដៅផ្ទាល់។ ប្រទេស ដែលធ្លាប់មានធនធានប្រេងសម្បូរបែប កំពុងត្រូវបង្ខំឲ្យបម្លែងខ្លួនទៅជាសង្គមសន្សំសំចៃ។ រដ្ឋមន្ត្រីប្រេងអ៊ីរ៉ង់ លោក Mohsen Paknejad បានអំពាវនាវឲ្យសាធារណជន កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ ដោយពិពណ៌នាថា «ការអភិរក្ស និងការសន្សំ» គឺជាគោលការណ៍ទូទៅ និងជាកាតព្វកិច្ចសាសនា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អាជ្ញាធរបានណែនាំឲ្យការិយាល័យរដ្ឋាភិបាលកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីរហូតដល់៧០% បន្ទាប់ពីម៉ោង ០១រសៀល ដែលជាសញ្ញាបង្ហាញថា សម្ពាធបានឈានដល់កម្រិតជាក់ស្តែងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់មិនបានឈប់នៅទីនោះទេ។ យុទ្ធសាស្ត្រសម្ពាធនេះ កំពុងបង្កើតរលកសេដ្ឋកិច្ចឆ្លងកាត់ពិភពលោក ដែលធ្វើឲ្យស្ថានភាពបំផ្លាញមិនត្រឹមតែអ្នកដែលជាគោលដៅទេ ប៉ុន្តែអ្នកដែលមិនមានផ្នែកក្នុងជម្លោះផងដែរ។

ប្រសិនបើប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ គេអាចទ្រាំទ្របានតាមរយៈឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ ដូចជាបំណុល ឬគោលនយោបាយសារពើពន្ធ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រទេសអ្នកក្រ នឹងគ្មានសមត្ថភាពបែបនោះឡើយ។ នៅពេលតម្លៃប្រេងកើនឡើង ផលប៉ះពាល់ បានបន្តបន្ទាប់យ៉ាងច្បាស់៖ ថ្លៃដឹកជញ្ជូនកើនឡើង តម្លៃអាហារកើនឡើង អត្រាអតិផរណាឡើងខ្ពស់ និងឱកាសការងារត្រូវបានកាត់បន្ថយ។ នេះមិនមែនជាទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចទេ ប៉ុន្តែជាការពិតដែលកំពុងកើតឡើងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនរាប់លាននាក់។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ Al Jazeera ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីបានកាត់បន្ថយការព្យាករណ៍កំណើនសេដ្ឋកិច្ចតំបន់អាស៊ីពី ៥.១%មកត្រឹម ៤.៧% ខណៈការព្យាករណ៍អតិផរណាត្រូវបានបង្កើនពី ៣.៦%ទៅ ៥.២%។ ទិន្នន័យនេះបញ្ជាក់ថា សម្ពាធថាមពលកំពុងបម្លែងខ្លួនទៅជាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់យ៉ាងច្បាស់។ ឥឡូវនេះ មានមនុស្សរាប់សិបលាននាក់ នៅទូទាំងអាស៊ី កំពុងរងទុក្ខពីការកើនឡើងនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងតម្លៃទំនិញមូលដ្ឋាន។ កម្មកររោងចក្រកំពុងបាត់បង់ការងារ ខណៈកម្មករដឹកជញ្ជូនកំពុងបាត់បង់ប្រាក់ចំណូល។ សម្រាប់ពួកគេ សង្គ្រាមមិនមែនជាព័ត៌មានឆ្ងាយទេ ប៉ុន្តែជាភាពជាក់ស្តែងដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវិតរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ក្នុងបរិបទនេះ សង្គ្រាមនេះបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា អ្នករងគ្រោះធំបំផុត មិនមែនជាអ្នកនៅសមរភូមិទេ ប៉ុន្តែជាប្រទេស និងប្រជាជនដែលខ្សោយបំផុតក្នុងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

* សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ សង្គ្រាមដែលបង្ខំឱ្យពិភពលោកត្រូវបង់តម្លៃ

សំណួរដែលកំពុងឈរនៅមុខពិភពលោកពេលនេះ មិនមែនថា «នរណាឈ្នះសង្គ្រាមនេះ?» ទេ ប៉ុន្តែជាសំណួរ ដែលមានន័យជ្រាលជ្រៅជាងនេះ៖ តើនរណាអាចទ្រាំទ្រសម្ពាធបានយូរជាងគេ ក្នុងសង្គ្រាមដែលមិនមានសមរភូមិច្បាស់លាស់ ប៉ុន្តែពោរពេញដោយសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច និងការប្រកួតប្រជែងថាមពល?

ខណៈយុទ្ធសាស្ត្ររបស់លោក Donald Trump មានគោលបំណងបង្ខំឲ្យអ៊ីរ៉ង់អស់កម្លាំង មុនពេលចូលតុចរចា, ការពិតវិញបង្ហាញថា សម្ពាធនេះកំពុងរីករាលដាលឆ្លងកាត់ទីផ្សារពិភពលោក និងបង្កើតបន្ទុកធ្ងន់លើប្រទេសជាច្រើន ដែលមិនមែនជាផ្នែកនៃជម្លោះនេះឡើយ។ ក្នុងស្ថានភាពដែលតម្លៃថាមពលកើនឡើង និងសេដ្ឋកិច្ច ត្រូវបានសង្កត់ដោយអតិផរណា សង្គ្រាមនេះកំពុងបម្លែងខ្លួនទៅជាវិបត្តិសកល ដែលគ្មាននរណាអាចគេចផុតបានទាំងស្រុងឡើយ។ បើសម្ពាធកាន់តែបន្តឡើងខ្ពស់ និងអូសបន្លាយរយៈពេលយូរ សង្គ្រាមនេះ អាចមិនបញ្ចប់ដោយការឈ្នះ ឬចាញ់ទេ ប៉ុន្តែអាចបញ្ចប់ដោយភាពអស់កម្លាំងរួម ក្នុងស្ថានភាពដែលទាំងសងខាង និងពិភពលោកទាំងមូល ត្រូវបង់តម្លៃដូចគ្នា។

ដូច្នេះនៅចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមប្រភេទនេះ អ្នកដែលរងគ្រោះធំបំផុត មិនមែនត្រឹមជាអ្នកដែលកំពុងប្រយុទ្ធទេ ប៉ុន្តែជាពិភពលោកទាំងមូល៕