(ភ្នំពេញ)៖ តើអ្នកធ្លាប់ស្រមៃទេថា គ្រាប់ដ្រូនមួយគ្រឿងដែលមានតម្លៃត្រឹមតែ ២ម៉ឺនដុល្លារ អាចរង្គោះរង្គើដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូលបាន? រយៈពេល ៧០ថ្ងៃ ហើយដែលប្រតិបត្តិការ «សន្ទុះកំហឹងដ៏ខ្លាំងក្លា» ឬ «Epic Fury» បានកែប្រែផ្ទៃសមុទ្រក្រហម និងច្រកសមុទ្រ Hormuz ឱ្យទៅជាសមរភូមិដែលកំណត់វាសនាលុយកាក់នៅក្នុងហោប៉ៅរបស់អ្នក។ ប៉ុន្តែនៅក្រោមផ្ទៃទឹកដ៏កម្រើកនៃរលកនេះ គឺជានយោបាយ «អុកមហាអំណាច» និងការរង់ចាំមើលយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីពី «លោក ដូណាល់ ត្រាំ»។

ខាងក្រោមនេះគឺជាទល្ហីករណ៍របស់លោកបណ្ឌិត ញិល រដ្ឋា អ្នកជំនាញភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ នៅក្នុងការលើកឡើងអំពី ៧០ថ្ងៃនៃល្បែងអុកមជ្ឈឹមបូព៌ា មន្តអាគម «America First» ដែលមានខ្លឹមសារដូចតទៅ៖

១. សង្គ្រាម «ចាយថវិកា» និងភាពធន់នៃសេដ្ឋកិច្ចដែលមិននឹកស្មានដល់
យោងតាមរបាយការណ៍ពី AP CNN និងប្រភពរុស្ស៊ី (RBC, MK) កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកបានស្ទាក់ចាប់ការវាយប្រហារបានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ។ ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយជោគជ័យនេះ គឺជាអន្ទាក់សេដ្ឋកិច្ចយោធា៖

- សង្រ្គាមដុំដែក៖ អាមេរិកចំណាយមីស៊ីលការពារតម្លៃ ២លានដុល្លារ ដើម្បីបាញ់កម្ទេចដ្រូនតម្លៃ ២ម៉ឺនដុល្លារ។ វាគឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដែលអ៊ីរ៉ង់ប្រើ «បរិមាណតម្លៃថោក» ដើម្បីធ្វើឱ្យឃ្លាំងអាវុធមហាអំណាចលេខ១ រេចរឹលអានុភាពសេដ្ឋកិច្ច។

- ភាពធន់នៃរបប៖ ផ្ទុយពីការរំពឹងទុករបស់លោកខាងលិច អ៊ីរ៉ង់អាចទ្រាំទ្រនឹងការបិទខ្ទប់បាន «រាប់ខែ» ដោយសារខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ស្របគ្នាជាមួយរុស្ស៊ី និងចិន ដែលធ្វើឱ្យអាវុធ «ទណ្ឌកម្ម» លែងសូវមានប្រសិទ្ធភាពដូចមុន។

២. ក្តារអុកមហាអំណាច ចិន និងរុស្ស៊ី

ក្នុងល្បែងនេះ អ៊ីរ៉ង់មិនមែនដើរតួតែម្នាក់ឯងឡើយ៖

- រុស្ស៊ី (យុទ្ធសាស្ត្ររំខាន)៖ ប្រើប្រាស់ភាពតានតឹងនេះជា «ដង្ហើម» ដើម្បីទាញធនធានអាមេរិកចេញពីអ៊ុយក្រែន និងប្រមូលផលចំណេញពីការឡើងថ្លៃប្រេងដែលជួយពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចសង្គ្រាមរបស់ខ្លួន។

- ចិន (អំណាចទន់ និងសេដ្ឋកិច្ច)៖ ដើរតួជា «ខ្យល់បក់ក្រោមស្លាប» របស់អ៊ីរ៉ង់ តាមរយៈការបន្តពាណិជ្ជកម្មប្រេង ដែលធ្វើឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងមានសន្លឹកបៀរក្នុងការចរចាជាមួយអាមេរិក។

៣. ការព្យាករណ៍ និងយុទ្ធសាស្ត្រ «ចំណុចទម្លាយ» (តាមប្រាកដនិយម)
ក្នុងបរិបទដែលឥទ្ធិពលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ត្រឡប់មកវិញ យុទ្ធសាស្ត្រការទូតបែបប្រពៃណីនឹងត្រូវជំនួសដោយយុទ្ធសាស្ត្រចរចាលើកម្លាំងបាយ៖

- សេណារីយ៉ូទី១៖ សន្តិភាពតាមរយៈការបង្ខិតបង្ខំ (ប្រូបាប ៤៥%) លោកត្រាំនឹងប្រើសម្ពាធអតិបរមា រួមផ្សំជាមួយការគំរាមកំហែងយោធាផ្ទាល់ ដើម្បីបង្ខំឱ្យអ៊ីរ៉ង់ថយក្រោយមួយជំហាន ជាថ្នូរនឹងការអនុញ្ញាតឱ្យលក់ប្រេងក្នុងកម្រិតកំណត់ណាមួយ។ នេះគឺជាច្រកចេញឈ្នះ-ឈ្នះ បែបពាណិជ្ជកម្មនយោបាយ។

- សេណារីយ៉ូទី២៖ ការបំបែកអ័ក្សមហាអំណាច (ប្រូបាប ៣៥%) អាមេរិកអាចនឹងផ្តល់សម្បទានខ្លះដល់រុស្ស៊ីនៅតំបន់ផ្សេង ដើម្បីឱ្យមូស្គូ មើលរំលងការដែលអាមេរិកចាត់វិធានការខ្លាំងក្លាលើអ៊ីរ៉ង់។ នៅពេលអ៊ីរ៉ង់ឯកោ ភាពតានតឹងនឹងត្រូវចុះថយដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

- សេណារីយ៉ូទី៣៖ ប្រតិបត្តិការបន្តកាត់ក្បាលមេឌូហ្សា (ប្រូបាប ២០%) ប្រសិនបើការចរចាបរាជ័យ លោកត្រាំអាចនឹងប្រើការវាយប្រហារតាមអាកាសយ៉ាងសាហាវទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាអ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីកាត់ដាច់ជើងណាកំពុងរលួយ ដោយមិនបញ្ជូនទ័ពជើងគោកចូលឡើយ។

៤. ច្រកចេញ៖ ស្ថិរភាពលើគំនរដុំដែក និងផលប្រយោជន៍ «America First»
ច្រកចេញក្នុងយុគសម័យថ្មីនេះ នឹងមិនផ្អែកលើក្រដាសសន្យាសន្តិភាពឡើយ ប៉ុន្តែផ្អែកលើតថភាពនៃកម្លាំង និងនយោបាយផ្ទៃក្នុងអាមេរិក៖

- តម្លៃសាំងជាអាទិភាព៖ រាល់សកម្មភាពយោធានឹងត្រូវធ្វើឡើងក្រោមលក្ខខណ្ឌ មិនឱ្យតម្លៃប្រេងសកលឡើងថ្លៃ។ ស្ថិរភាពនឹងកើតមានឡើងតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបម្រើដល់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុករបស់អាមេរិក។

- ការបែងចែកថ្លៃចំណាយ (Burden Sharing)៖ លោកត្រាំនឹងបង្ខំឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់ចេញថ្លៃគំនរដែក និងការការពារខ្លួនឯង។ នេះជានយោបាយដែលអ្នកបោះឆ្នោតអាមេរិកគាំទ្រខ្លាំងបំផុត។

- ស្ថិរភាពដែលចំណេញ៖ ការបង្កើតប្លុកសន្តិសុខតំបន់ ដែលមានអាមេរិកជាអ្នកលក់អាវុធ និងផ្តល់ឆ័ត្រការពារពីចម្ងាយ ដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម។

ជារួមរយៈពេល៧០ថ្ងៃនៃល្បែងអុកនេះ បានបង្ហាញថា សមុទ្រមិនមែនគ្រាន់តែជាផ្លូវទឹក តែជាចំណាប់ខ្មាំងនៃនយោបាយមហាអំណាច។ ច្រកចេញដែលទំនងបំផុត គឺជាស្ថិរភាពដែលកើតចេញពីការគណនាផលចំណេញរបស់អ្នកនយោបាយ(តថ្លៃ)។ នៅក្នុងពិភពលោកពិត នៅពេលដែលការបន្តបាញ់គ្នាធ្វើឱ្យខាតបង់លុយច្រើនជាងការចរចា នោះតុចរចានឹងត្រូវរៀបចំឡើងភ្លាមៗ ក្រោមលក្ខខណ្ឌដែលមហាអំណាចខ្លាំងបំផុតជាអ្នកកំណត់៕