(ភ្នំពេញ)៖ ការជជែកដេញដោលជាសកលអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជារឿយៗផ្តោតលើបញ្ហាថាមពល ការដឹកជញ្ជូន និងការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយរោងចក្រ មន្ទីរពិសោធន៍ សិក្ខាសាលា និងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម នៅមានបញ្ហាប្រឈមបរិស្ថានមួយទៀត ដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍តិចតួចពីសាធារណជន នោះគឺសារធាតុរំលាយក្នុងឧស្សាហកម្ម (Industrial Solvents)។

សារធាតុទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មរាប់ចាប់ពីអេឡិចត្រូនិក និងឱសថ រហូតដល់ថ្នាំលាប វាយនភណ្ឌ និងការផលិតសារធាតុគីមី ដែលធ្វើឱ្យវាបង្កប់ខ្លួនយ៉ាងជ្រៅក្នុងប្រព័ន្ធផលិតកម្មទំនើប។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ផលប៉ះពាល់បរិស្ថានរបស់វា កំពុងតែក្លាយជាបញ្ហាដែលមិនអាចមើលរំលងបាននៅក្នុងពិភពលោកដែលកំពុងឡើងកម្ដៅ។

សារធាតុរំលាយ គឺជាសារធាតុគីមីដែលគេប្រើដើម្បីរំលាយ សម្អាត ពន្យុះ ឬស្រង់យកវត្ថុធាតុក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការឧស្សាហកម្ម។ សារធាតុទាំងនេះភាគច្រើន គឺជាសមាសធាតុសរីរាង្គងាយហើរ (VOCs) ដែលងាយនឹងហួតចូលទៅក្នុងបរិយាកាស។ នៅពេលដែលត្រូវបានបញ្ចេញ សមាសធាតុទាំងនេះរួមចំណែកដល់ការបំពុលខ្យល់ និងការកកើតអូហ្សូននៅកម្រិតដី ដែលជាសារធាតុបំពុលដ៏គ្រោះថ្នាក់បង្កឱ្យមានជំងឺផ្លូវដង្ហើម និងការបំផ្លាញបរិស្ថាន។

ទំនាក់ទំនងរវាងសារធាតុរំលាយ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺកើតមានឡើងទាំងផ្ទាល់ និងប្រយោល។ ការផលិតសារធាតុរំលាយក្នុងឧស្សាហកម្មជាច្រើន ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល និងដំណើរការគីមីដែលប្រើប្រាស់ថាមពលខ្លាំង ដែលបង្កើតឱ្យមានការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់យ៉ាងច្រើន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការបញ្ចេញសារធាតុរំលាយរួមចំណែកដល់ការបំពុលបរិយាកាស ដែលអាចមានអន្តរកម្មជាមួយប្រព័ន្ធអាកាសធាតុ និងធ្វើឱ្យសម្ពាធបរិស្ថានកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។

ផ្ទុយទៅវិញ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏បានពង្រីកហានិភ័យដែលទាក់ទងនឹងសារធាតុរំលាយផងដែរ។ ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាពធ្វើឱ្យអត្រាហួតកើនឡើង ដែលបណ្ដាលឱ្យសារធាតុរំលាយ និង VOCs រីករាលដាលកាន់តែលឿនទៅក្នុងខ្យល់។ រលកកម្ដៅអាចធ្វើឱ្យប្រតិកម្មគីមីដែលបង្កើតជាផ្សែងអ័ព្ទ និងការបំពុលអូហ្សូនកាន់តែខ្លាំង ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ទីក្រុង និងតំបន់ឧស្សាហកម្ម។ នៅពេលដែលទីក្រុងកាន់តែក្តៅ គុណភាពខ្យល់កាន់តែធ្លាក់ចុះ ដែលដាក់មនុស្សរាប់លាននាក់ឱ្យស្ថិតក្នុងហានិភ័យសុខភាពកាន់តែខ្ពស់។

ព្រឹត្តិការណ៍មហន្តរាយពីអាកាសធាតុ បន្ថែមភាពស្មុគស្មាញដល់បញ្ហានេះ។ ទឹកជំនន់ ព្យុះ និងគ្រោះថ្នាក់ឧស្សាហកម្មដែលទាក់ទងនឹងអស្ថិរភាពអាកាសធាតុ អាចបញ្ចេញសារធាតុរំលាយគ្រោះថ្នាក់ទៅក្នុងផ្លូវទឹក និងដី។ ក្នុងតំបន់ដែលមានការត្រួតពិនិត្យបរិស្ថានខ្សោយ កន្លែងផ្ទុក និងទីតាំងឧស្សាហកម្មអាចនឹងខ្វះសមត្ថភាពទប់ទល់នឹងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុដែលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ អ្វីដែលចាប់ផ្តើមត្រឹមតែជាការលេចធ្លាយក្នុងឧស្សាហកម្ម អាចក្លាយជាគ្រោះមហន្តរាយបរិស្ថានក្នុងតំបន់យ៉ាងឆាប់រហ័ស។

ផលប៉ះពាល់លើសុខភាពមនុស្ស គឺមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ។ ការប៉ះពាល់នឹងសារធាតុរំលាយមួយចំនួនក្នុងរយៈពេលយូរ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងជំងឺផ្លូវដង្ហើម ជំងឺប្រព័ន្ធប្រសាទ ការខូចខាតស្បែក និងផលប៉ះពាល់សុខភាពយូរអង្វែងផ្សេងទៀត។ កម្មករក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងសហគមន៍ដែលស្ថិតនៅក្បែរតំបន់ផលិតកម្ម ជារឿយៗគឺជាអ្នកដែលងាយរងគ្រោះបំផុត ជាពិសេសនៅកន្លែងដែលស្តង់ដារសុវត្ថិភាព និងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យនៅមានកម្រិត។

ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ប្រឈមនឹងបញ្ហាប្រឈមជាក់លាក់។ នៅពេលដែលខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មសកលផ្លាស់ប្តូរទៅរកសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងរីកចម្រើន កំណើនឧស្សាហកម្មជារឿយៗមានល្បឿនលឿនជាងអភិបាលកិច្ចបរិស្ថាន។ ឧស្សាហកម្មដែលប្រើប្រាស់សារធាតុរំលាយខ្លាំង អាចដំណើរការក្នុងតំបន់ដែលខ្វះខាតការព្យាបាលសំណល់ត្រឹមត្រូវ ការត្រួតពិនិត្យការបញ្ចេញឧស្ម័ន ឬការការពារសុវត្ថិភាពការងារ។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុធ្វើឱ្យភាពងាយរងគ្រោះទាំងនេះកាន់តែធំ ដោយដាក់ប្រជាជនឱ្យស្ថិតក្នុងហានិភ័យបរិស្ថានស្រាប់។

ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយក៏មិនគួរត្រូវបានមើលស្រាលឡើយ។ គុណភាពខ្យល់ធ្លាក់ចុះ កាត់បន្ថយផលិតភាព បង្កើនថ្លៃដើមថែទាំសុខភាព និងដាក់សម្ពាធលើប្រព័ន្ធសុខភាពសាធារណៈ។ ការរំខានដល់ប្រតិបត្តិការឧស្សាហកម្មដែលបណ្ដាលមកពីអាកាសធាតុ ក៏អាចប៉ះពាល់ដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកលផងដែរ ដែលសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា ហានិភ័យបរិស្ថានកំពុងប្រែក្លាយទៅជាហានិភ័យសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែខ្លាំងឡើង។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាប្រឈមនេះក៏ផ្តល់ឱកាសសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរផងដែរ។ បច្ចេកវិទ្យាផលិតកម្មដែលស្អាតជាងមុន សារធាតុរំលាយដែលមាន VOCs ទាប គីមីវិទ្យាបៃតង (Green Chemistry) និងប្រព័ន្ធផលិតកម្មបែបវិលជុំ កំពុងលេចរូបរាងជាជម្រើសដ៏មានសក្តានុពល។ ឧស្សាហកម្មជាច្រើនកំពុងរកឃើញថា ការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សារធាតុរំលាយដែលមានគ្រោះថ្នាក់ មិនត្រឹមតែកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងរយៈពេលវែងផងដែរ។

ក្របខ័ណ្ឌអន្តរជាតិ ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស បានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មប្រកបដោយចីរភាព។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការសម្រេចបាននូវគោលដៅអាកាសធាតុ ទាមទារឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់លើសពីការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនតែមួយមុខ។ ការត្រួតពិនិត្យការបំពុល សុវត្ថិភាពគីមី និងចីរភាពឧស្សាហកម្ម ត្រូវតែក្លាយជាផ្នែកមិនអាចខ្វះបាននៃគោលនយោបាយអាកាសធាតុ។

រដ្ឋាភិបាលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ តាមរយៈការដាក់ចេញបទប្បញ្ញត្តិឱ្យបានតឹងរ៉ឹងជាងមុន ការពង្រឹងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យ និងការផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាស្អាត។ វិស័យឧស្សាហកម្មត្រូវតែវិនិយោគលើការច្នៃប្រឌិត និងការគ្រប់គ្រងសារធាតុគីមីដោយមានការទទួលខុសត្រូវ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកប្រើប្រាស់ និងវិនិយោគិនក៏កំពុងទាមទារកាន់តែខ្លាំងឡើងនូវផលិតកម្មដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ដែលបង្កើតឱ្យមានសម្ពាធសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរនៅទូទាំងទីផ្សារសកល។

រឿងរ៉ាវនៃសារធាតុរំលាយ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីតថភាពដ៏ធំមួយនៃសេដ្ឋកិច្ចទំនើប នោះគឺហានិភ័យបរិស្ថានមានទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមក។ ការបញ្ចេញឧស្ម័នដែលមើលមិនឃើញពីសារធាតុគីមីឧស្សាហកម្ម អាចមើលទៅហាក់ដូចជាមានសារៈសំខាន់បន្ទាប់បន្សំបើធៀបនឹងផ្សែងចេញពីបំពង់ផ្សែង ឬឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់សរុបរបស់វាទៅលើគុណភាពខ្យល់ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងសុខភាពមនុស្ស គឺមានទំហំធំធេងណាស់។

ជាចុងក្រោយ ចីរភាពមិនមែនត្រឹមតែជាការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នប៉ុណ្ណោះទេ។ វាគឺជាការរៀបចំប្រព័ន្ធផលិតកម្មឡើងវិញ ដើម្បីកុំឱ្យវឌ្ឍនភាពសេដ្ឋកិច្ចបន្តកើតមានឡើងដោយបូជាជាមួយនឹងសុខុមាលភាពបរិស្ថាន និងមនុស្សជាតិទៀតឡើយ។

វិបត្តិអាកាសធាតុទាមទារឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ មិនត្រឹមតែទៅលើប្រភពបំពុលដែលមើលឃើញច្បាស់ៗប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងត្រូវគិតគូរដល់សារធាតុគីមីដែលស្ងប់ស្ងាត់ និងត្រូវបានមើលរំលង ដែលកំពុងកំណត់វាសនានាពេលអនាគតនៃភពផែនដីនេះផងដែរ៕