(ភ្នំពេញ)៖ លោកសាស្ត្រាចារ្យ ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន អគ្គព្រះរាជអាជ្ញារងនៃមហាអយ្យការអមតុលាការកំពូល នៅថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានចែករំលែកបទពិសោធន៍ពីវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹង ឆន្ទៈដ៏មោះមុតរបស់កម្ពុជា ក្នុងការកម្ចាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន។

ខាងក្រោមនេះជាសំណេរទាំងស្រុងរបស់ លោកសាស្ត្រាចារ្យ ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន៖

កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ កន្លងទៅ ខ្ញុំបានតំណាងឱ្យកម្ពុជា ចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNODC) ដើម្បីបង្ហាញពីសមិទ្ធផលនៃ «យុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ ប្រឆាំងនឹងការលាងលុយកខ្វក់នៅកម្ពុជា»។

ជាមោទនភាពសម្រាប់ជាតិយើង ៣ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំនោះ កម្ពុជាមិនត្រឹមតែអនុវត្តតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយើងបានបោះជំហានកាន់តែវែង និងរឹងមាំជាងមុន៖

- យើងបានតាក់តែងច្បាប់ពិសេសសម្រាប់បង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Online Scams) ដោយផ្ទាល់ ដែលនេះជាអាវុធគតិយុត្តដ៏សំខាន់ដែលប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់នៅមិនទាន់មាននៅឡើយ។

- អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចបាននិងកំពុងបើកយុទ្ធនាការបោសសម្អាតយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុត មិនថាជាការបង្ក្រាបទីតាំងបង្កប់ខ្លួន ឬការរឹតបន្តឹងការលាងលុយកខ្វក់ ដែលផ្ទុយពីប្រទេសខ្លះនៅតែមិនទាន់អាចធ្វើបាននៅឡើយ។

បញ្ហាប្រឈមនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិគឺដោយសារបទល្មើសទាំងនេះជា «បទល្មើសឆ្លងដែន» វាតម្រូវឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នៃបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន និងពិភពលោក ត្រូវធ្វើការជាមួយគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធបំផុត។ ប៉ុន្តែជាការគួរឱ្យសោកស្តាយ ប្រទេសថៃបែជាយកជម្រើសបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគី និងបង្កជម្លោះដែលនាំមកនូវផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ៖

- មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរ (កម្ពុជា-ថៃ) ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរំខានដល់ចរន្តសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ទាំងមូល។

- ការបង្កើតជម្លោះ និងកង្វះកិច្ចសហការនេះ បានក្លាយជាឱកាសមាសសម្រាប់ជនល្មើសងាយស្រួលរត់គេចខ្លួន និងស្វែងរកជម្រកជ្រកកោន។

- ការប្រើប្រាស់ជម្រើសឯកតោភាគីបែបនេះ ជំនួសឱ្យការទុកចិត្តលើតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដើម្បីដោះស្រាយរកយុត្តិធម៌តាមផ្លូវច្បាប់ គឺជាការរារាំងដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាក្នុងការលុបបំបាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន។

ចំណេះដឹងសម្រាប់បងប្អូនដើម្បីជៀសផុតពី (Scams)៖

១. ត្រួតពិនិត្យប្រភពឱ្យច្បាស់៖ មុននឹងសម្រេចចិត្តផ្ទេរប្រាក់ ឬផ្តល់ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន ត្រូវប្រាកដថាបុគ្គល ឬស្ថាប័ននោះមានច្បាប់អនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវ និងមានប្រភពច្បាស់លាស់ពីអាជ្ញាធរកម្ពុជា។

២. កុំចុចលើតំណភ្ជាប់ (Link) ប្លែកៗ៖ ជនល្មើសតែងប្រើប្រាស់តំណភ្ជាប់ដែលមើលទៅហាក់ដូចជាផ្លូវការ ដើម្បីលួចយកទិន្នន័យក្នុងទូរស័ព្ទ ឬគណនីធនាគាររបស់បងប្អូន។

សរុបមក៖ កម្ពុជាយើងកំពុងធ្វើការយ៉ាងសកម្មដើម្បីសន្តិសុខហិរញ្ញវត្ថុ និងសុវត្ថិភាពសង្គមឌីជីថល។ ការចូលរួមយល់ដឹង និងការប្រុងប្រយ័ត្នរបស់បងប្អូន គឺជាចំណែកដ៏សំខាន់ក្នុងការជួយឱ្យវិធានការច្បាប់កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព!

ឯកសារយោងសំខាន់ៗ៖

- របាយការណ៍សន្និសីទអន្តរជាតិ៖ «កិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់ស្តីពី ផលប៉ះពាល់នៃឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនដែលមានអង្គការចាត់តាំង និងការលាងលុយកខ្វក់» រៀបចំដោយការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកគ្រឿងញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្មផ្សេងៗ (UNODC), ទីក្រុងបាងកក, ថ្ងៃទី១៥-១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។

- ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់កម្ពុជា៖ ច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម និងសេចក្តីព្រាងច្បាប់/វិធានការពិសេសស្តីពីការបង្ក្រាបបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា និងឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Online Scams)។

- យន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ៖ លក្ខន្តិកៈនៃតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (Statute of the International Court of Justice - ICJ) ពាក់ព័ន្ធនឹងការដោះស្រាយវិវាទរវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ។
- សេចក្តីថ្លែងការណ៍អាស៊ាន៖ ស្មារតីនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍អាស៊ានស្តីពីការប្រឆាំងបទល្មើសឆ្លងដែន (ASEAN Declaration on Transnational Crime)។