(កណ្តាល)៖ បណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុក ជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) និងជាប្រធានសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោ នៅរសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានអញ្ជើញជួបសំណេះសំណាល និងសួរសុខទុក្ខប្រជាកសិករ ស្ថិតនៅស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល។

នៅក្នុងពិធីនោះក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមពីលោក ខុន សេរីរដ្ឋា អភិបាលរងនៃគណៈអភិបាលខេត្តកណ្តាលជាតំណាងលោក គួច ចំរើន អភិបាលខេត្ត, លោក នូ សុវណ្ណរិទ្ធ អភិបាលនៃគណៈអភិបាលស្រុកអង្គស្នួល ប្រធាន អនុប្រធាននិងមន្ត្រីការិយាល័យកសិកម្ម ធនធានធម្មជាតិនិងបរិស្ថាន, មន្ត្រីកសិកម្មមកពីឃុំមួយចំនួន លោកមេឃុំ មេភូមិ ព្រមទាំងប្រជាកសិករ សរុបចំនួន៤៥៩នាក់។

ក្នុងឱកាសនោះបណ្ឌិត កៅ ថាច បាន បញ្ជាក់ជូនកសិករថា កម្មវិធីមកជួបជុំនៅស្រុកអង្គស្នួលថ្ងៃនេះមានគោលបំណង ដើម្បីជូនព័ត៌មានថ្មីៗ និងស្តាប់ពីកង្វល់របស់បងប្អូនផងលើវិស័យកសិកម្ម ហើយទោះបីជាស្រុកអង្គស្នួលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន ផ្នែកឧស្សាហកម្មច្រើននិងសេវាកម្ម ប៉ុន្តែក៏មិនភ្លេចកសិកម្មទេ ដែលត្រូវការដាំដុះឲ្យបានកាន់ច្រើន សម្រាប់បង្កើនជីវភាពប្រជាកសិករនិងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។

បណ្ឌិត កៅ ថាច បានលើកឡើងជា ទស្សនទានមួយចំនួនដែលខ្មែរខ្លាំងផ្នែកកសិកម្មថា បើក្រឡេកមើលសម័យមុនអង្គរនិងត្រឹមសម័យអង្គរគឺ កាលនោះការធ្វើកសិកម្មខ្មែរយើងសម័យអង្គរគឺ ១០០ភាគរយផ្តោតលើវិស័យកសិកម្ម ដែលធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរយើងកាលនោះខ្លាំង ជាពិសេស មានផស្តុតាងដូចជា បារាយទឹកនៅតំបន់អង្គរ និងរូបចម្លាក់នៅលើប្រាសាទមួយចំនួនទៀតបង្ហាញថា ខ្មែរយើងក្លាយជាអាណាចក្រកសិកម្ម ចាប់ពីពេលនោះមក ដោយសារស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យរបស់បុព្វបុរសខ្មែរយើងតែម្តង។

លើសពីនេះ លោកបណ្ឌិតប្រតិភូបានលើកឡើងថា សព្វថ្ងៃនេះវិស័យកសិកម្មនៅតែជាវិស័យមួយក្នុងចំណោម សសរស្តម្ភ៣ជាជន្ទល់សេដ្ឋកិច្ចរួមមាន វិស័យវាយនភណ្ឌកាត់ដេរ វិស័យទេសចរណ៍និងសេវាកម្ម ក្នុងនោះគឺវិស័យកសិកម្ម ដែលដើរស្របទៅ និងគោលនយោបាយដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានដាក់ចេញដោយប្រែក្លាយកម្ពុជា ពីប្រទេសទទួលជំនួយជាអង្ករ ទៅជាប្រទេសនាំចេញអង្ករនៅឆ្នាំ២០១១ ហើយក៏បានដាក់ចេញនូវគោលនាំចេញអង្ករ ១លានតោនឆ្នាំ២០១០ ទៅទីផ្សារពិភពលោក។

លើសនេះផលិតកម្មស្រូវក្រោយមក ក៏បានបន្តកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដែលជាក់ស្តែងកាលពីឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជាយើងនាំចេញអង្ករទៅទីផ្សារអន្តរជាតិ បានជាង៩៤ម៉ឺនតោនទៅកាន់គោលដៅជាង ៦០ ហើយនេះបញ្ជាក់ថា ខ្មែរយើងមានឈាមជ័រផ្នែកកសិកម្ម គឺទៅណាមិនឆ្ងាយពីកសិកម្មនោះឡើយ ដូចមិនថា ការចិញ្ចឹមសត្វ ធ្វើស្រែនឹងការកែច្នៃទេ បានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកផងដែរ។

បន្ថែមពីនេះ លោកបណ្ឌិតប្រតិភូបានអំពាវនាវដល់កសិករនៅស្រុកអង្គស្នួល និងកសិករផ្សេងទៀត ត្រូវចេះគិតថ្លៃដើមផលិត ដោយចេះសន្សំថ្លៃដើមចំណាយ ទើបធ្វើកសិកម្មមិនខាត ស្របពេលការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ធន: លើពិភពលោកនិងជីគីមីបានជំរុញការចំណាយលើកសិកម្មកាន់តែខ្ពស់ ដូច្នេះកសិករយើងត្រូវងាកមករួមគ្នាផលិតជីធម្មជាតិ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ។

ចុងក្រោយបងប្អូនប្រជាកសិករអាចពិចារណាចូលរួមជាមួយសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោបានគឺទី (១) ជាស្ពានស្វែងរកប្រភពហិរញ្ញវត្ថុ, ការទទួលបាននូវបច្ចេកទេស និងព័ត៌មានថ្មីៗ, ចម្លងសំលេង និងក្តីបារម្ភពីប្រជាកសិករជូនថ្នាក់ដឹកនាំ, និងជាស្ពានតភ្ជាប់ទៅកាន់ឱកាសផ្សេងទៀត និង (២) ឆ័ត្រ ឬខែល សម្រាប់កសិករជ្រក ពោលគឺចូលរួមការពារភាពត្រឹមត្រូវ ឬស្របច្បាប់របស់កសិករ ឬការពារពីការរំលោភបំពាន គៃចំណេញលើកសិករ៕