បណ្ឌិត កៅ មុយថង៖ ការធ្វើទំនើបកម្មរបបគាំពារសង្គម ដើម្បីកាត់បន្ថយគម្លាតជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ ផ្អែកលើបទពិសោធន៍របស់ចិន
26-05-2026 13:14
(ភ្នំពេញ)៖ បណ្ឌិត កៅ មុយថង នាយករងខុទ្ទកាល័យអនុប្រធានទី២ រដ្ឋសភាជាតិ និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន បានបង្ហាញអំពីបទពិសោធន៍នៃការធ្វើទំនើបកម្មរបបគាំពារសង្គម ដើម្បីកាត់បន្ថយគម្លាតជីវភាពនៃការរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែងរបស់ប្រទេសចិន មកកាន់បណ្ដាញព័ត៌មាន Fresh News ដែលមានខ្លឹមសារដូចតទៅ៖
ការលើកយកប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទី២ មកធ្វើជាករណីសិក្សា ដើម្បីធ្វើឱ្យបទបង្ហាញមានទម្ងន់ និងមានលក្ខណៈស្តង់ដារអន្តរជាតិ។ សំខាន់នោះគឺថា យើងអាចនិយាយពីចំណុចខ្លាំង យុទ្ធសាស្ត្រជោគជ័យ និងបញ្ហាប្រឈមផ្នែកបច្ចេកទេសរបស់ចិនបានយ៉ាងទូលំទូលាយ ដោយមិនប្រៀបធៀប ឬប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធដឹកនាំក្នុងស្រុក។ ផ្ទុយទៅវិញវាផ្តល់ជា «មេរៀនគោលនយោបាយ» (Policy Lessons) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈ «គំនិត ស៊ី ជិនភីង ស្តីពីសង្គមនិយមតាមបែបផែនចិនសម្រាប់យុគសម័យថ្មី» (Xi Jinping Thought on Socialism with Chinese Characteristics for a New Era) សម្រាប់យកមកពិចារណាជាគម្រូដែលអាចធ្វើបាន។
នៅក្នុងសម័យកាលនេះ «របបគាំពារសង្គម មិនមែនជាអំណោយសប្បុរសធម៌របស់រដ្ឋនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាឧបករណ៍សេដ្ឋកិច្ចដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងការបង្រួញគម្លាតរវាងអ្នកមាននិងអ្នកក្រ ដើម្បីធានាថា គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានបោះបង់ចោលនៅពីក្រោយការអភិវឌ្ឍឡើយ»។
ការលើកយកករណីសិក្សា ឬបទពិសោធន៍របស់ «ប្រទេសចិន» មកធ្វើជាខ្លឹមសារស្នូល គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏វៃឆ្លាត និងមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់បំផុតសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវគោលនយោបាយ។ ព្រោះថា ប្រទេសចិន គឺជាគំរូសកលមួយក្នុងការទាញប្រជាជនរាប់រយលាននាក់ឱ្យចាកចេញពីភាពក្រីក្រ និងការកសាងប្រព័ន្ធគាំពារសង្គមដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោករបសយើង។
ដើម្បីបង្ហាញពី «ការធ្វើទំនើបកម្មរបបគាំពារសង្គមដើម្បីកាត់បន្ថយគម្លាតជីវភាព» ដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែងរបស់ចិន យើងនឹងខិតខំលើកយកចំណុចគន្លឹះ និងយន្តការសំខាន់ៗដែល បានអនុវត្តក្នុងប្រទេសចិន មកជជែកដេញដោលដូចខាងក្រោម៖
១. យុទ្ធសាស្ត្រ «កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រចំគោលដៅ» (Targeted Poverty Alleviation)
នេះជាមេរៀនដ៏លេចធ្លោបំផុតរបស់ចិន ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវគោលនយោបាយទូទាំងពិភពលោក តែងតែសិក្សា៖
- ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យធំ (Big Data)៖ ចិនបានបង្កើតប្រព័ន្ធទិន្នន័យជាតិមួយដើម្បីស្វែងរក និងចុះឈ្មោះគ្រួសារក្រីក្រពិតប្រាកដនៅតាមភូមិដាច់ស្រយាល ដើម្បីដឹងច្បាស់ថា គ្រួសារ នីមួយៗក្រីក្រដោយសារអ្វី (ខ្វះដី ខ្វះជំនាញ ឬដោយសារសមាជិកមានជំងឺ)។
- គោលនយោបាយ «ផ្គូផ្គងបុគ្គលិក»៖ រដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជូនមន្ត្រីរដ្ឋបាល និងអ្នកជំនាញរាប់ លាននាក់ឱ្យទៅរស់នៅផ្ទាល់ជាមួយអ្នកភូមិ ដើម្បីជួយរៀបចំផែនការរកចំណូល និងតាមដាន ការអនុវត្តរបបគាំពារសង្គមដល់ទ្វារផ្ទះរបស់ប្រជាជន។
២. ការបង្កើតប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងសុខភាពពីរជាន់ (Two-Tier Health Insurance)
ចិនបានដោះស្រាយគម្លាតរវាង «អ្នកក្រុង» និង «អ្នកជនបទ» តាមរយៈការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធ សុខាភិបាល៖
- ប្រព័ន្ធជនបទនិងទីក្រុង៖ របបធានារ៉ាប់រងសម្រាប់អ្នកធ្វើការក្នុងប្រព័ន្ធ (Urban Employee Scheme) និងរបបសម្រាប់ប្រជាជនទូទៅ/កសិករ (Urban Rural Resident Scheme)។
- លទ្ធផលកាត់បន្ថយគម្លាត៖ យន្តការនេះបានជួយឱ្យប្រជាជនចិនជាង 95% មានប័ណ្ណធានា រ៉ាប់រងសុខភាព ដែលកាត់បន្ថយអត្រាប្រជាជនធ្លាក់ខ្លួនក្រវិញដោយសារការព្យាបាលជំងឺ (Health-induced poverty) បានយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។
៣. ការពង្រីករបបសន្តិសុខសង្គមទៅលើ «សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល» (Gig Economy Protection)
ដោយសារចិនជាមហាអំណាចខាងបច្ចេកវិទ្យា មានក្រុមហ៊ុនដូចជា Alibaba, Meituan, Didi ពួកគេបានជួបបញ្ហាប្រឈមនឹងពលករក្រៅប្រព័ន្ធមុនគេ៖
- គោលនយោបាយថ្មីៗ៖ រដ្ឋបានដាក់ចេញបទបញ្ជាឱ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ ត្រូវតែផ្តល់ការ ធានារ៉ាប់រងគ្រោះថ្នាក់ការងារ និងរបបសន្តិសុខសង្គមជាកាតព្វកិច្ចដល់បុគ្គលិកដឹកជញ្ជូន និង អ្នកបើកបរ App ទោះបីជាពួកគេមិនមែនជាបុគ្គលិកពេញសិទ្ធិក៏ដោយ។ នេះជាបទពិសោធន៍ ទំនើបបំផុតសម្រាប់កាត់បន្ថយគម្លាតក្នុងសម័យឌីជីថល។
៤. គំនិតផ្តួចផ្តើម «វិបុលភាពរួមគ្នា» (Common Prosperity)
នេះជាទស្សនវិស័យនយោបាយបច្ចុប្បន្នរបស់ចិន ដែលផ្តោតលើការបង្រួញគម្លាតរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ៖
- ការបែងចែកឡើងវិញនូវភោគទ្រព្យ (Third Distribution)៖ ជជែកពីរបៀបដែលចិន លើកទឹក ចិត្ត (និងប្រើប្រាស់វិធានការច្បាប់) ឱ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងមហាសេដ្ឋីធំៗ បរិច្ចាគថវិការាប់ពាន់លានដុល្លារចូលទៅក្នុងមូលនិធិសង្គម ការអប់រំនៅជនបទ និងការអភិវឌ្ឍតំបន់ក្រីក្រ៕







