(ភ្នំពេញ)៖ លោក ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន អគ្គព្រះរាជអាជ្ញារង នៃមហាអយ្យការអមតុលាការកំពូលកម្ពុជា បានសរសេរថា ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ក្ដៅគគុក ដែលកំពុងផ្ទុះការជជែកដេញដោលពេញបណ្តាញសង្គម ជុំវិញករណីណែនាំកែតម្រូវចំពោះ «គ្រូពេទ្យដែលជាអ្នកផលិតមាតិកា» ដ៏ល្បីឈ្មោះមួយរូប រួមផ្សំនឹងរលកនៃការផ្សាយលក់គ្រឿងសំអាង (ឡេលាយ) យ៉ាងអនាធិបតេយ្យ បានដាស់តឿនឱ្យសង្គមទាំងមូល ពិនិត្យមើលកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពី តុល្យភាពរវាង «ការទ្រទ្រង់ការងារអប់រំ» និង «បន្ទាត់ក្រហមនៃច្បាប់និងសីលធម៌» ដើម្បីធានាសុខមាលភាពសាធារណៈ។

តាមរយៈសង្គមហ្វេសប៊ុក នៅថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក ផាន់ វណ្ណរ័ត្ន បានសរសេរអត្ថបទមួយ ដែលមានចំណងជើងថា៖ រវាង «ការស្វែងរកទុនគាំទ្រ» និង «សីលធម៌គ្រូពេទ្យ»៖ ឫសគល់នៃការយល់ច្រឡំលើស្ថាប័នសុខាភិបាល, វិបត្តិឡេលាយអនឡាញ និងច្រកចេញតាមឌីជីថល!។ អត្ថបទនេះមានខ្លឹមសារទាំងស្រុងដូចតទៅ៖

នៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថល បណ្តាញសង្គមបានក្លាយជាវេទិកាដ៏មានឥទ្ធិពលមិនអាចខ្វះបានក្នុងការចែករំលែកចំណេះដឹង។ យ៉ាងណាមិញ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ក្ដៅគគុកដែលកំពុងផ្ទុះការជជែកដេញដោលពេញបណ្តាញសង្គម ជុំវិញករណីណែនាំកែតម្រូវចំពោះ «គ្រូពេទ្យដែលជាអ្នកផលិតមាតិកា» ដ៏ល្បីឈ្មោះមួយរូប រួមផ្សំនឹងរលកនៃការផ្សាយលក់គ្រឿងសំអាង (ឡេលាយ) យ៉ាងអនាធិបតេយ្យ បានដាស់តឿនឱ្យសង្គមទាំងមូល ពិនិត្យមើលកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីតុល្យភាពរវាង «ការទ្រទ្រង់ការងារអប់រំ» និង «បន្ទាត់ក្រហមនៃច្បាប់និងសីលធម៌» ដើម្បីធានាសុខមាលភាពសាធារណៈ។

*ទី១៖ គុណតម្លៃ និងបេសកកម្មអប់រំដ៏ល្អត្រឹមត្រូវរបស់ «គ្រូពេទ្យយុវវ័យ»
ជាការពិតណាស់ ប្រជាពលរដ្ឋនៅលើបណ្តាញសង្គមសុទ្ធតែបានដឹង និងទទួលស្គាល់ថា កន្លងមក មានគ្រូពេទ្យគំរូជាច្រើនរូប បានលះបង់ពេលវេលា និងកម្លាំងកាយចិត្តយ៉ាងច្រើន ក្នុងការផលិតមាតិកាចែករំលែកចំណេះដឹងផ្នែកសុខភាពសាធារណៈ។ វីដេអូអប់រំទាំងនោះបានជួយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយល់ដឹងពីរបៀបថែរក្សាសុខភាព ការបង្ការជំងឺ និងការរស់នៅប្រកបដោយអនាម័យ ដែលនេះជាសកម្មភាពមនុស្សធម៌ដ៏មានតម្លៃ និងគួរឱ្យកោតសរសើរ។
ដោយសារតែភាពល្បីល្បាញ និងការមានទំនុកចិត្តខ្ពស់ពីមហាជន វាមិនមែនជារឿងចម្លែកទេដែលមានបណ្តាក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗព្យាយាមទាក់ទងពួកគាត់ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម។ នៅក្នុងតថភាពនៃពិភពឌីជីថល ការផលិតមាតិកាដែលមានគុណភាព គឺទាមទារការចំណាយខ្ពស់លើសម្ភារៈ បច្ចេកទេស និងពេលវេលា។ ហេតុដូចនេះ ដើម្បីទទួលបាននូវថវិកាទ្រទ្រង់ និងអាចបន្តសកម្មភាពចែករំលែកចំណេះដឹងជូនសង្គមទៅមុខទៀតបាន អ្នកផលិតមាតិកាផ្នែកសុខភាព អាចនឹងសម្រេចចិត្តទទួលយកការថតផ្សាយពាណិជ្ជកម្មទាំងនោះ ដោយចេតនាចម្បងគឺចង់បាន «ទុន» មកបន្តសកម្មភាពមនុស្សធម៌របស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។

*ទី២៖ ឫសគល់នៃការផ្ទុះរឿងរ៉ាវ៖ ការភាន់ច្រឡំដ៏ធំធេងមកលើ «គណៈគ្រូពេទ្យកម្ពុជា»
រឿងរ៉ាវដែលបានក្លាយជាកម្តៅដ៏ក្តៅគគុកពេញបណ្តាញសង្គម ក៏ព្រោះតែមានការឡាយវីដេអូពន្យល់ដំបូងរបស់អ្នកផលិតមាតិការូបនោះ ដោយលើកឡើងថា គណៈគ្រូពេទ្យកម្ពុជាតម្រូវឱ្យលោក «លុបវីដេអូមាតិកាអប់រំសុខភាពទាំងអស់» ចេញពីបណ្តាញសង្គម។ ការថ្លែងបែបនេះ បានធ្វើឱ្យមហាជនមានការភាន់ច្រឡំ និងយល់ខុសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមកលើស្ថាប័នវិជ្ជាជីវៈមួយនេះ ថាជាស្ថាប័នចង្អៀតចង្អល់ បិទសិទ្ធិសេរីភាព និងមិនលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកធ្វើអំពើល្អ។ ប៉ុន្តែ «ការពិតជាក់ស្តែង» ត្រូវបានលាតត្រដាងតាមរយៈសេចក្តីប្រកាសផ្លូវការរបស់ប្រធានគណៈគ្រូពេទ្យកម្ពុជា ដែលបានបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា ស្ថាប័នមិនដែលហាមឃាត់ការផ្សព្វផ្សាយសារអប់រំសុខភាពឡើយ ពោលគឺតែងតែលើកទឹកចិត្តជានិច្ច។ អ្វីដែលគណៈគ្រូពេទ្យតម្រូវឱ្យកែតម្រូវ និងលុបចេញនោះ គឺមានតែមាតិកាណាដែលប្រាសចាកពីច្បាប់ និងក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈប៉ុណ្ណោះ ជាពិសេសគឺវីដេអូដែលមានបង្កប់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មលក់ផលិតផល និងការផ្សព្វផ្សាយឱសថ/ថ្នាំសង្កូវដែលគ្មានបញ្ជិកា (អត់ច្បាប់អនុញ្ញាត) ដែលទង្វើទាំងនេះអាចធ្វើឡើងដើម្បីផលប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម និងលុយកាក់ជាធំ ហួសដែនកំណត់វិជ្ជាជីវៈ។

ចំណុចរបត់នៃដំណោះស្រាយ៖
បន្ទាប់ពីមានការបំភ្លឺជម្រះមន្ទិលរួចមក លោកគ្រូពេទ្យរូបនោះក៏បានចេញវីដេអូសារភាព និងទទួលស្គាល់កំហុសឆ្គងដោយស្មោះត្រង់ ព្រមទាំងបានអំពាវនាវកុំឱ្យសាធារណជនយល់ច្រឡំលើបំណងពិតប្រាកដរបស់គណៈគ្រូពេទ្យកម្ពុជា។ ការហ៊ានទទួលខុសត្រូវ និងការយល់ស្របគ្នារវាងសហគមន៍គ្រូពេទ្យ និងស្ថាប័នគ្រប់គ្រង គឺជាគំរូដ៏ល្អនៃការគោរពច្បាប់ និងក្រមសីលធម៌។

*ទី៣៖ វិបត្តិគ្រឿងសំអាងអនាធិបតេយ្យ៖ ការបំផ្លាញសុខភាពដើម្បីលុយកាក់
ផ្ទុយស្រឡះពីករណីអ្នកផលិតមាតិកាដែលធ្វើឡើងក្នុងចេតនាអប់រំ បាតុភូតនៃការផ្សាយលក់ឡេលាយ និងគ្រឿងសំអាងគ្មានច្បាប់ទម្លាប់ដោយបុគ្គលទូទៅនៅលើអនឡាញ កំពុងក្លាយជាវិបត្តិសង្គមដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ ផលិតផលដែលគ្មានលេខទិដ្ឋាការពីក្រសួងសុខាភិបាល តែងតែផ្ទុកសារធាតុគីមីហាមឃាត់ (ដូចជា បារត) ដែលបំផ្លាញស្បែក និងប៉ះពាល់ដល់សរីរាង្គក្នុងរាងកាយក្នុងរយៈពេលវែង។ នេះគឺជាសកម្មភាពខុសច្បាប់ទាំងស្រុង ដែលធ្វើឡើងដើម្បីផលប្រយោជន៍លុយកាក់ផ្ទាល់ខ្លួន ដោយខ្វះការទទួលខុសត្រូវចំពោះសង្គម។

*ទី៤៖ យោបល់ខ្ញុំដើម្បីតុល្យភាព និងសុខមាលភាពសាធារណៈ
ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់គ្រូពេទ្យដែលចង់ធ្វើអំពើល្អផង និងធានាបាននូវការរឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់លើទីផ្សារអនឡាញឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពផង ភាគីពាក់ព័ន្ធគប្បីរួមគ្នាអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖
ក. សម្រាប់ក្រសួងសុខាភិបាល និងគណៈគ្រូពេទ្យកម្ពុជា (ស្ថាប័នរដ្ឋ)
- បង្កើតប្រព័ន្ធឌីជីថល ដើម្បីកុំឱ្យខាតបង់ពេលវេលារបស់គ្រូពេទ្យដែលមានបំណងល្អ គឺក្រសួងសុខាភិបាល ឬគណៈគ្រូពេទ្យ គប្បីបង្កើតឱ្យមានយន្តការដាក់ពាក្យតាមអនឡាញ មួយដែលងាយស្រួល និងរហ័ស។ គ្រូពេទ្យដែលចង់ផលិតមាតិកា ឬទទួលការឧបត្ថម្ភ អាចគ្រាន់តែបញ្ចូលខ្លឹមសារ ទៅក្នុងប្រព័ន្ធ ដើម្បីឱ្យក្រុមការងារជំនាញពិនិត្យ និងផ្តល់ការអនុញ្ញាតត្រឡប់មកវិញក្នុងរយៈពេលខ្លី។
- ពិនិត្យខ្លឹមសារផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងសំអាងដែលមានច្បាប់៖ ចំពោះក្រុមហ៊ុន ឬអាជីវករលក់គ្រឿងសំអាងដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណត្រឹមត្រូវហើយក៏ដោយ អាជ្ញាធរត្រូវតែបន្តតាមដាន និងពិនិត្យលើ «ខ្លឹមសារនៃការផ្សព្វផ្សាយ» ជាប្រចាំ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍បំផ្លើសការពិត។
- ដាក់វិន័យតឹងរ៉ឹងលើការលក់ឡេខុសច្បាប់៖ ស្ថាប័នជំនាញត្រូវតែសហការជាមួយសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ អនុវត្តច្បាប់ និងដាក់វិន័យឱ្យបានតឹងរ៉ឹងបំផុត (ផ្អាកអាជីវកម្ម, ផាកពិន័យ ឬចាត់វិធានការតាមផ្លូវតុលាការ) ចំពោះការផលិត និងការចរាចរលក់ឡេលាយខុសច្បាប់ គ្មានប្រភពច្បាស់លាស់តាមបណ្តាញសង្គម។
ខ. សម្រាប់គ្រូពេទ្យ និងអ្នកផលិតមាតិកា
- បន្តបេសកកម្មអប់រំដោយភាពវៃឆ្លាត គឺគ្រូពេទ្យគួរតែបន្តចែករំលែកចំណេះដឹងដដែល ព្រោះវាមានប្រយោជន៍ណាស់ដល់សង្គម។ ប៉ុន្តែ ចំពោះការទទួលការឧបត្ថម្ភ គួរជ្រើសរើសក្រុមហ៊ុនដែលមិនពាក់ព័ន្ធនឹងផលិតផលសុខភាពផ្ទាល់ (ឧទាហរណ៍៖ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា, ធនាគារ) ឬបើជាផលិតផលសុខភាព ត្រូវប្រាកដថាក្រុមហ៊ុននោះមានច្បាប់អនុញ្ញាតផ្សព្វផ្សាយត្រឹមត្រូវពីក្រសួងសុខាភិបាលរួចរាល់ និងមិនត្រូវប្រើប្រាស់អាវពេទ្យទៅអង្គុយបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យគេទិញក្នុងលក្ខណៈអាជីវករឡើយ។
គ. សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ (អ្នកប្រើប្រាស់)
- ធ្វើជាអ្នកប្រើប្រាស់ឆ្លាតវៃ ដោយគួរគប្បីអនុវត្តវិធានការ "បីកុំ" គឺ៖ កុំជឿការឃោសនាបំផ្លើស, កុំទិញផលិតផលដែលគ្មានលេខទិដ្ឋាការច្បាស់លាស់ពីក្រសួងសុខាភិបាល, និងកុំយកសុខភាពទៅផ្សងព្រេងនឹងផលិតផលតម្លៃថោកគ្មានគុណភាព។

*ទី៥៖ សរុបមក សកម្មភាពចែករំលែកចំណេះដឹងរបស់គ្រូពេទ្យនៅលើបណ្តាញសង្គម គឺជាដួងព្រលឹងដ៏វិជ្ជមានមួយ ដែលគួរតែត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត និងគាំទ្រ។ មេរៀននៃការកែតម្រូវ និងការលាតត្រដាងការពិតនាពេលនេះ មិនមែនជាការបំបាក់ស្មារតីឡើយ ប៉ុន្តែជាការជួយបំភ្លឺដោះស្រាយការយល់ច្រឡំ និងជួយរៀបចំ "របងការពារ" មួយដ៏ត្រឹមត្រូវ។

ការគួបផ្សំគ្នារវាង ការធ្វើទំនើបកម្មរដ្ឋបាលឌីជីថល ដើម្បីសម្រួលដល់គ្រូពេទ្យ និង ការរឹតបន្តឹងវិន័យផ្លូវច្បាប់ លើទីផ្សារគ្រឿងសំអាង (ទាំងស្របច្បាប់ និងខុសច្បាប់) នឹងក្លាយជាដំណោះស្រាយគន្លឹះ ក្នុងការធានាសុខមាលភាពសាធារណៈដ៏រឹងមាំ និងមានចីរភាពនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា៕
សំណួរពិភាក្សា៖
១៖ តើបងប្អូនយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ បន្ទាប់ពីដឹងការពិតថា គណៈគ្រូពេទ្យគ្រាន់តែតម្រូវឱ្យលុបវីដេអូផ្សាយពាណិជ្ជកម្មថ្នាំខុសច្បាប់ ប៉ុន្តែមិនបានហាមឃាត់ការផលិតវីដេអូអប់រំសុខភាពនោះឡើយ?

២៖ តើបងប្អូនគាំទ្រទស្សនៈដែលថា ក្រសួងសុខាភិបាលគួរតែបង្កើតប្រព័ន្ធអនឡាញ មួយដែលរហ័ស ដើម្បីជួយពិនិត្យ និងអនុញ្ញាតមាតិការបស់គ្រូពេទ្យដែរឬទេ?
សូមបញ្ចេញមតិ និងចែករំលែក នូវទស្សនៈរបស់បងប្អូនទាំងអស់គ្នា!
ឯកសារយោង៖
- ច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងឱសថ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៩៦ និង ច្បាប់វិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងឱសថ ឆ្នាំ២០០៧។
- ក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈវេជ្ជសាស្ត្រ អនុម័តដោយគណៈគ្រូពេទ្យកម្ពុជា។
- សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ប្រធានគណៈគ្រូពេទ្យកម្ពុជា ថ្ងៃទី០៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។
- ច្បាប់ស្តីពីកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា៕