(ភ្នំពេញ)៖ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជារឿយៗត្រូវបានគេពិពណ៌នាតាមរយៈរូបភាពនៃការរលាយផ្ទាំងទឹកកក ការកើនឡើងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ គ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ និងគ្រោះទឹកជំនន់ដែលបង្កការបំផ្លិចបំផ្លាញ។

បញ្ហាប្រឈមជាសកលទាំងនេះ ពេលខ្លះអាចហាក់ដូចជានៅឆ្ងាយពីជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់យើង ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនមានចម្ងល់ថា តើពួកគាត់អាចធ្វើអ្វីបានខ្លះដើម្បីចូលរួមចំណែកបង្កើតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ។

ចម្លើយគឺមានភាពសាមញ្ញជាងអ្វីដែលមនុស្សជាច្រើនបានគិត៖ ការផ្លាស់ប្តូរដ៏មានន័យ ជារឿយៗចាប់ផ្តើមចេញពីសកម្មភាពតូចៗប្រចាំថ្ងៃ ដែលអនុវត្តដោយមនុស្សរាប់លាននាក់។

នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យុទ្ធនាការ «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនប្រើថង់ប្លាស្ទិកទេ» បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ឥរិយាបថរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗអាចរួមចំណែកដល់ដំណោះស្រាយបរិស្ថានដ៏ធំធេងបានយ៉ាងដូចម្តេច។ អ្វីដែលបានចាប់ផ្តើមចេញពីសារដាស់តឿនដ៏សាមញ្ញមួយ បានរីកធំធាត់ទៅជាចលនាជាតិមួយ ដែលលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគិតគូរឡើងវិញ អំពីការប្រើប្រាស់សម្ភារៈមួយក្នុងចំណោមសម្ភារៈដែលសាមញ្ញបំផុតក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ នោះគឺ «ថង់ប្លាស្ទិកប្រើបានតែម្តង»។

ប្រសិនបើមើលត្រឹមមួយភ្លែត ថង់ប្លាស្ទិកហាក់ដូចជាគ្មានការទាក់ទងអ្វីទាល់តែសោះទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាទាំងពីរនេះគឺមានទំហំធំធេងណាស់។

ថង់ប្លាស្ទិកភាគច្រើនត្រូវបានផលិតឡើងពីឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល រួមមានប្រេងកាត និងឧស្ម័នធម្មជាតិ។ ដំណើរការផលិតថង់ទាំងនេះតម្រូវឱ្យប្រើប្រាស់ថាមពល និងបង្កើតឱ្យមានការភាយចេញនូវឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ក្រោយពេលប្រើប្រាស់រួច ថង់ប្លាស្ទិកភាគច្រើនបានក្លាយទៅជាកាកសំណល់។

ថង់មួយចំនួនត្រូវបានយកទៅចោលនៅទីលានចាក់សំរាម ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងប្រភពទឹក និងបរិស្ថានធម្មជាតិ។ ចំណែកឯថង់ខ្លះទៀតត្រូវបានដុតបំផ្លាញ ដែលបណ្តាលឱ្យភាយចេញនូវឧស្ម័នកាបូនិច និងសារធាតុបំពុលផ្សេងៗទៀតទៅក្នុងបរិយាកាស។ រាល់ដំណាក់កាលទាំងអស់នៃវដ្តជីវិតរបស់ថង់ប្លាស្ទិក សុទ្ធតែរួមចំណែកដល់ការខូចខាតបរិស្ថាន និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

ដូច្នេះ ការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិក គឺបានជួយកាត់បន្ថយតម្រូវការនៃការផលិតប្លាស្ទិក កាត់បន្ថយការបង្កើតកាកសំណល់ កាត់បន្ថយការបំពុល និងរួមចំណែកដោយប្រយោលដល់ការកាត់បន្ថយការភាយចេញនូវឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ប៉ុន្តែ សមិទ្ធផលដ៏ធំបំផុតនៃយុទ្ធនាការនេះ ប្រហែលជាមិនមែនត្រឹមតែការកាត់បន្ថយបរិមាណប្លាស្ទិកប៉ុណ្ណោះទេ គឺវាស្ថិតនៅលើ «ការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរបស់មនុស្ស»។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នៅទីបំផុតទៅ គឺជាបញ្ហាប្រឈមដែលទាក់ទងនឹងទម្លាប់ និងជម្រើស។ រដ្ឋាភិបាលអាចដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយ វិស័យឯកជនអាចអនុវត្តអាជីវកម្មដែលមានមេត្រីភាពចំពោះបរិស្ថាន ហើយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាចអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាច្នៃប្រឌិតថ្មីៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា វឌ្ឍនភាពប្រកបដោយចីរភាព គឺអាស្រ័យទៅលើថាតើបុគ្គលម្នាក់ៗមានឆន្ទៈក្នុងការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ ការប្រើប្រាស់ និងការប្រព្រឹត្តចំពោះបរិស្ថានដែរឬទេ។

យុទ្ធនាការរបស់កម្ពុជាបានបង្ហាញថា ប្រជាពលរដ្ឋមានឆន្ទៈក្នុងការធ្វើសកម្មភាព នៅពេលដែលពួកគាត់ទទួលបាននូវគោលដៅមួយដ៏ច្បាស់លាស់ និងអាចអនុវត្តបាន។ ចាប់តាំងពីសិស្សានុសិស្ស លោកគ្រូអ្នកគ្រូ រហូតដល់ព្រះសង្ឃ អាជីវករលក់ដូរតាមផ្សារ មន្ត្រីរាជការ និងក្រុមគ្រួសារ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែររាប់លាននាក់បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម តាមរយៈការជ្រើសរើសសម្ភារៈជំនួសដែលអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញបាន និងការកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្លាស្ទិកប្រើបានតែម្តង។

ជោគជ័យនៃយុទ្ធនាការនេះ បានផ្តល់នូវមេរៀនដ៏សំខាន់មួយ៖ ការការពារបរិស្ថានមិនមែនជាការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាលតែម្នាក់ឯងនោះទេ។ វាជាការទទួលខុសត្រូវរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប។

ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាង ១៤ លាននាក់ មានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅខ្លាំងណាស់ ព្រោះវាមិនមែនបង្ហាញត្រឹមតែការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបានស្តែងឱ្យឃើញពីការផ្លាស់ប្តូរនៃកម្រិតយល់ដឹងរបស់ជាតិទាំងមូល។ កុមារដែលធំដឹងក្តីឡើងជាមួយទម្លាប់បដិសេធមិនទទួលយកថង់ប្លាស្ទិកដែលមិនចាំបាច់ នឹងរក្សាទម្លាប់ដ៏ល្អនេះរហូតដល់ធំ។ ពួកគាត់នឹងជះឥទ្ធិពលវិជ្ជមានដល់ក្រុមគ្រួសារ សហគមន៍ និងមនុស្សជំនាន់ក្រោយៗទៀត។

នេះហើយជារបៀបដែលចលនាបរិស្ថានបង្កើតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរប្រកបដោយចីរភាព ពោលគឺមិនមែនតាមរយៈការបង្ខិតបង្ខំតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែគឺតាមរយៈការអប់រំ និងសកម្មភាពរួមគ្នា។

ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ទាមទារឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាសកល ប៉ុន្តែក៏មិនអាចខ្វះបាននូវការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងស្រុកដែរ។ រាល់ការបដិសេធមិនប្រើថង់ប្លាស្ទិកមួយថង់ រាល់ការយួរថង់បរិស្ថានមួយ និងរាល់ជម្រើសប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវរបស់ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗ សុទ្ធតែបានចូលរួមចំណែកដល់បរិស្ថានដែលស្អាតជាងមុន និងអនាគតមួយប្រកបដោយចីរភាព។

បទពិសោធន៍របស់កម្ពុជាជាសក្ខីភាពបង្ហាញថា សូម្បីតែសកម្មភាពដ៏សាមញ្ញមួយ ក៏អាចប្រែក្លាយជាកម្លាំងចលករដ៏មានឥទ្ធិពលបានដែរ នៅពេលដែលប្រជាជាតិទាំងមូលរួមចិត្តរួមថ្លើមគ្នាអនុវត្ត។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុអាចជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងសម័យកាលរបស់យើង ប៉ុន្តែដំណោះស្រាយ គឺចាប់ផ្តើមចេញពីការសម្រេចចិត្តប្រចាំថ្ងៃ។ ជម្រើសក្នុងការមិនប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិកមួយនៅថ្ងៃនេះ ប្រហែលជាមើលទៅហាក់ដូចជារឿងតូចតាច។ ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលមនុស្សរាប់លាននាក់ធ្វើជម្រើសដូចគ្នានេះ វានឹងក្លាយជាចលនាមួយដែលអាចផ្លាស់ប្តូរប្រទេសជាតិទាំងមូលបាន។

មេរៀននេះមានភាពច្បាស់លាស់ណាស់៖ ការការពារអាកាសធាតុ មិនមែនតែងតែចាប់ផ្តើមនៅក្នុងសាលសន្និសីទ ឬនៅក្នុងការចរចាអន្តរជាតិនោះឡើយ។ ពេលខ្លះ វាចាប់ផ្តើមចេញពីការសម្រេចចិត្តដ៏សាមញ្ញមួយនៅតាមទីផ្សារ នៅតាមសាលារៀន ឬនៅតាមហាងទំនិញតែប៉ុណ្ណោះ។ ចូលរួមយុទ្ធនាការទាំងអស់គ្នា «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនប្រើថង់ប្លាស្ទិកទេ!»៕