(ភ្នំពេញ)៖ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលែងជាការគំរាមកំហែងដែលនៅឆ្ងាយទៀតហើយ។ នៅជុំវិញពិភពលោក សហគមន៍នានាកំពុងជួបប្រទះនូវការកើនឡើងកម្តៅ គ្រោះរាំងស្ងួតអូសបន្លាយ ព្យុះកាន់តែខ្លាំង កម្រិតទឹកជំនន់ និងការប្រែប្រួលរបបទឹកភ្លៀង។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានឯកភាពគ្នាថា ការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់គឺជារឿងចាំបាច់ ប៉ុន្តែវានៅមានដំណោះស្រាយមួយទៀតដែលសំខាន់មិនចាញ់គ្នា ដែលធម្មជាតិបានផ្តល់ឱ្យយើងរួចជាស្រេច៖ នោះគឺ ដើមឈើ។

ដើមឈើស្ថិតក្នុងចំណោមសម្ព័ន្ធមិត្តធម្មជាតិដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ពួកវាស្រូបយកឧស្ម័នកាបូនិកពីបរិយាកាស បញ្ចេញអុកស៊ីសែន គ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព ការពារប្រភពទឹក កាត់បន្ថយការហូរច្រោះដី និងផ្តល់ជម្រកដល់សត្វព្រៃ។ ដើមឈើនីមួយៗដែលបានដាំនៅថ្ងៃនេះ គឺជាការវិនិយោគសម្រាប់បរិស្ថានដ៏មានសុខភាពល្អនៅថ្ងៃស្អែក។

ដោយយល់ឃើញពីចំណុចនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមចលនាជាតិដ៏មានមហិច្ឆតាមួយក្នុងការដាំដើមឈើយ៉ាងហោចណាស់មួយលានដើមរៀងរាល់ឆ្នាំ។ លើសពីយុទ្ធនាការដាំដើមឈើ វាគឺជាការប្តេជ្ញាចិត្តរយៈពេលវែងចំពោះការការពារបរិស្ថាន ភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

យុទ្ធនាការនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការយល់ដឹងដ៏សំខាន់មួយ៖ ខណៈពេលដែលការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាបញ្ហាប្រឈមជាសកល ដំណោះស្រាយជារឿយៗចាប់ផ្តើមពីកម្រិតមូលដ្ឋាន។ រាល់ដើមឈើដែលបានដាំនៅក្នុងសាលារៀន វត្តអារាម សហគមន៍ តាមកសិដ្ឋាន ឧទ្យាន ឬតាមគេហដ្ឋាន សុទ្ធតែរួមចំណែកដល់ការធ្វើឱ្យកម្ពុជាកាន់តែបៃតង និងមានភាពធន់ជាងមុន។

ដើម្បីគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះ ក្រសួងបរិស្ថានបានចាត់វិធានការជាក់ស្តែង។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ក្រសួងបានបង្កើតថ្នាលបណ្តុះកូនឈើថ្នាក់តំបន់ចំនួនប្រាំកន្លែងនៅទូទាំងប្រទេស ដែលមានសមត្ថភាពផលិតកូនឈើបានសរុបចំនួនប្រាំលានដើមក្នុងមួយឆ្នាំ។ ស្ថានីយបណ្តុះកូនឈើទាំងនេះកំពុងជួយបង្វែរចក្ខុវិស័យនៃ «កម្ពុជាបៃតង» ឱ្យក្លាយជាការពិត ដោយធានាថាមានកូនឈើប្រកបដោយគុណភាពផ្តល់ជូនសាធារណជនដោយមិនគិតថ្លៃ។

លទ្ធផលដែលទទួលបានគឺគួរឱ្យលើកទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង៖

*នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤៖ ក្រសួងបានចែករំលែកកូនឈើប្រមាណ ១,៣ លានដើម ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ សាលារៀន អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន វត្តអារាម និងសហគមន៍នានានៅទូទាំងប្រទេស
*នៅឆ្នាំ២០២៥៖ ការចូលរួមរបស់សាធារណជនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយក្រសួងបានចែករំលែកកូនឈើចំនួន ៣,៤ លានដើមដោយឥតគិតថ្លៃ
*ទិសដៅឆ្នាំ២០២៦៖ ដោយផ្អែកលើសន្ទុះនេះ ក្រសួងគ្រោងនឹងចែករំលែកកូនឈើចំនួនប្រាំលានដើមដោយឥតគិតថ្លៃជូនសាធារណជននៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ខាងមុខ ដែលនេះជាជំហានដ៏សំខាន់មួយទៀតឆ្ពោះទៅរកការពង្រីកគម្របបៃតងរបស់កម្ពុជា និងការពង្រឹងសកម្មភាពអាកាសធាតុនៅកម្រិតមូលដ្ឋាន។

តួលេខទាំងនេះតំណាងឱ្យអ្វីៗដែលលើសពីកូនឈើទៅទៀត។ វាគឺជាឱកាសរាប់លានសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការចូលរួមដោយផ្ទាល់ក្នុងការការពារបរិស្ថាន។ កូនឈើនីមួយៗដែលបានដាំនៅថ្ងៃនេះ មានសក្តានុពលក្លាយជាដើមឈើធំពេញវ័យ ដែលជួយស្រូបយកកាបូន ផ្តល់ម្លប់ ធ្វើឱ្យសហគមន៍ត្រជាក់ត្រជុំ ការពារជីវៈចម្រុះ និងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

យុទ្ធនាការនេះក៏បានបង្ហាញផងដែរថា សកម្មភាពអាកាសធាតុមិនមែនជារឿងស្មុគស្មាញនោះទេ។ ខណៈពេលដែលការចរចាអំពីអាកាសធាតុអន្តរជាតិ និងការច្នៃប្រឌិតបច្ចេកវិទ្យានៅតែមានសារៈសំខាន់ ដំណោះស្រាយដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតមួយចំនួន បែរជាមានភាពសាមញ្ញគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល។ ការដាំដើមឈើ គឺជាដំណោះស្រាយមួយក្នុងចំណោមនោះ។

ជាងនេះទៅទៀត ការដាំដើមឈើបង្កើតផលប្រយោជន៍លើសពីការកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ដើមឈើជួយកែលម្អគុណភាពខ្យល់ លើកកម្ពស់បរិស្ថានទីក្រុង គាំទ្រដល់វិស័យកសិកម្ម ការពារប្រភពទឹក និងរួមចំណែកដល់សុខភាព និងសុខុមាលភាពសាធារណៈ។ លំហបៃតងធ្វើឱ្យសហគមន៍កាន់តែគួរឱ្យចង់រស់នៅ និងជួយឱ្យទីក្រុងនានាបន្ស៊ាំទៅនឹងការកើនឡើងកម្តៅ។

ប្រហែលជាអ្វីដែលសំខាន់បំផុតនោះគឺ យុទ្ធនាការនេះកំពុងបណ្តុះវប្បធម៌នៃការស្រឡាញ់ និងថែរក្សាបរិស្ថានក្នុងចំណោមប្រជាជនកម្ពុជា។ នៅពេលដែលសិស្សានុសិស្សដាំដើមឈើនៅក្នុងសាលារៀនរបស់ពួកគេ ពួកគេរៀនពីការទទួលខុសត្រូវ។ នៅពេលដែលក្រុមគ្រួសារដាំដើមឈើនៅជុំវិញផ្ទះ ពួកគេកំពុងវិនិយោគលើសហគមន៍របស់ពួកគេ។ នៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមក្នុងសកម្មភាពដាំដើមឈើ ពួកគេក្លាយជាដៃគូសកម្មក្នុងការការពារបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិរបស់ជាតិ។

ប្រទេសកម្ពុជាមានសំណាងណាស់ដែលមានធនធានធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែប និងមានគម្របព្រៃឈើប្រមាណ ៤០ ភាគរយ។ ការថែរក្សា និងការពង្រីកទ្រព្យសម្បត្តិធម្មជាតិនេះ មិនត្រឹមតែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ជីវៈចម្រុះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងសម្រាប់ភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ និងវិបុលភាពសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។

ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ទាមទារឱ្យមានសកម្មភាពរួមគ្នាពីរាជរដ្ឋាភិបាល វិស័យឯកជន សហគមន៍ និងបុគ្គលម្នាក់ៗដូចៗគ្នា។ ចលនាដាំដើមឈើលានដើមរបស់កម្ពុជា បង្ហាញឱ្យឃើញថា សកម្មភាពរួមគ្នាអាចបង្កើតលទ្ធផលដ៏មានន័យ។ តាមរយៈការផ្តល់កូនឈើរាប់លានដើមដោយឥតគិតថ្លៃ ក្រសួងបរិស្ថានកំពុងផ្តល់អំណាចដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យក្លាយជាផ្នែកមួយនៃដំណោះស្រាយ។

សារនេះមានអត្ថន័យច្បាស់លាស់ណាស់៖ ពេលវេលាដ៏ល្អបំផុតដើម្បីដាំដើមឈើ គឺកាលពីច្រើនឆ្នាំមុន។ ហើយពេលវេលាដ៏ល្អបំផុតបន្ទាប់ គឺ «ថ្ងៃនេះ»។

រាល់ដើមឈើដែលបានដាំ គឺជាការសន្យាចំពោះអនាគត។ រាល់កូនឈើដែលបានដាំចូលក្នុងដី គឺជាជំហានមួយឆ្ពោះទៅរកខ្យល់អាកាសស្អាត ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានសុខភាពល្អ និងអាកាសធាតុដែលមានភាពធន់ជាងមុន ហើយនៅពេលដែលប្រជាជនកម្ពុជារាប់លាននាក់ដាំដើមឈើរាប់លានដើម ពួកគេមិនមែនគ្រាន់តែដាំដុះព្រៃឈើប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេកំពុងបណ្តុះនូវ «ក្តីសង្ឃឹម»។ កម្ពុជាដែលកាន់តែបៃតង មិនមែនបង្កើតឡើងដោយគោលនយោបាយតែមួយមុខនោះទេ។ វាត្រូវបានកសាងឡើងដោយការដាំដើមឈើម្តងមួយដើមៗ៕