(ព្រៃវែង)៖ មហាឧបាសកពុទ្ធសាសនូបត្ថម្ភក៍ អៀង សុធារ៉ា ទីប្រឹក្សាគណៈសង្ឃនាយកមហានិកាយនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ស្ថាបនិករមណីយដ្ឋានធម្មជាតិភូមិរំដួល ស្ថាបនិករមណីយដ្ឋានភូមិសុខារ៉ាវី និងជាប្រធានសមាគមពាណិជ្ជកម្មនិងវិនិយោគកម្ពុជា-ជប៉ុន នៅព្រឹកថ្ងៃទី១១ខែមិថុនាឆ្នាំ២០២៦ បានអញ្ជើញធ្វើជាគ្រូបង្គោល ក្នុងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល ស្តីពី «ការគ្រប់គ្រង និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ សម្រាប់មន្ត្រីគ្រប់គ្រងមន្ទីរពេទ្យ ជំនាន់ទី៧ ម៉ូឌុលទី១ ស្តីពី ត្រៀមខ្លួនដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំល្អ និងការអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួន» ស្ថិតនៅរមណីយដ្ឋានភូមិសុខារាវី ស្រុកកំពង់ត្របែក ខេត្តព្រៃវែង។

ក្នុងឱកាសនោះ មហាឧបាសក អៀង សុធារ៉ា បានថ្លែងថា គោលបំណងសិក្ខាសាលានេះ ដើម្បីស្វែងយល់ជាក់ស្តែង ពីភាពអ្នកដឹកនាំក្នុងការផ្លាស់ប្តូរ ការបង្កើតថ្មី ភាពជាគំរូល្អ ក្នុងសង្គម និងការសិក្សាបន្ថែមឲ្យកាន់តែច្បាស់ដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំបែបព្រះពុទ្ធសាសនា។ ជាមួយគ្នានេះបានស្វែងយល់ពីគុណតម្លៃ និង គម្រោងផែនការរយៈពេលវែង នៃការអភិវឌ្ឍភូមិខ្មែរ ដើម្បីលើកស្ទួយវប្បធម៌ខ្មែរ សុខមាលភាព សង្គមសេដ្ឋកិច្ច បរិស្ថាន ជាគំរូល្អសម្រាប់ អ្នកជំនាន់ក្រោយ និងការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមានផ្តើមចេញពីការ យល់ដឹងនិងភាពវ័យឆ្លាតរបស់បុគ្គល ការធ្វើការជាក្រុម និង មានប្រព័ន្ធដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងដើម្បីថែរក្សានិង ធ្វើឱ្យអង្គភាពកាន់តែរីកចម្រើន។

លោកគ្រូមហាឧបាសក អៀង សុធារ៉ា បានបន្តថា សិក្ខាកាមជាទូទៅរៀនទ្រឹស្តីអំពី Leadership ឬភាពជា​អ្នកដឹកនាំ ភាគច្រើនគឺរៀនតាមបស្ចឹមប្រទេស រៀនតាម​ទឹ្រស្តីពីលោកខាងលិច ហើយក៏ទទួលបាននូវចំណេះដឹងមួយ ចំណែកដែរ​ ដើម្បីដឹកនាំខ្លួនឯង ដឹកនាំគ្រួសារ និងដឹកនាំ ស្ថាប័ន ជាស្ថាប័នសុខាភិបាល រួមទាំងមន្ទីរ មន្ទីរពេទ្យបង្អែក ឬមណ្ឌលសុខភាពជាដើម។

លោកមហាឧបាសកបានគូសបញ្ជាក់ថា រៀនអំពីការយល់ដឹងនិងអនុវត្តនូវពាក្យ ៣​ម៉ាត់គឺ សុជីវធម៌ សីលធម៌ និងគុណធម៌។ ទី២. គឺរៀន​អំពីនាយកធម៌។ នាយកធម៌ គឺជាធម៌សម្រាប់ធ្វើនាយកគេ ដូចជានាយកមន្ទីរពេទ្យ នាយកសា​លា​​ជាដើម។ ទី៣. រៀនអំពីពាក្យថាវេជ្ជបណ្ឌិត ដោយញែកពាក្យ វេជ្ជមួយម៉ាត់ និងពាក្យបណ្ឌិតមួយម៉ាត់ផ្សេង។ ហើយពាក្យថាបណ្ឌិតនេះ មានលក្ខខណ្ឌ ១០ ដើម្បីឲ្យក្លាយទៅជាបណ្ឌិតតាម​បែប​ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលហៅថាសុចរិត ១០យ៉ាង គឺមាន កាយកម្ម ៣ វចីកម្ម ៤ និងមនោកម្ម ៣។

ហើយចុងក្រោយ គឺមានសៀវភៅស្តីអំពីរឿងគ្រូពេទ្យក្នុងសម័យពុទ្ធកាល។ ជាចំណេះវិជ្ជា​បន្ថែមទៅលើភាពជាអ្នកដឹកនាំ ក្នុងវិស័យសុខាភិបាល​តាម​បែបព្រះពុទ្ធសាសនា។ ក្នុង​នោះ​មានតាំងពីនាយកធម៌ទាំង ៦ ដែល​មានចែងក្នុងព្រះពុទ្ធសាស​នាផង ហើយនឹងមានរឿង​ពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកដែលចេះវិជ្ជាពេទ្យ​ក្នុងសម័យព្រះពុទ្ធអង្គ តាំង​ពីជាង ២០០០ឆ្នាំមុន ហើយក៏​មានរឿងក្នុងជាតក ទាក់​ទង​នឹង​​វិស័យ​​វេជ្ជសាស្ត្រ​នឹងដែរ ហើយនឹងនាំយករឿង​ទាំង​ពីរនេះ សម្រាប់ឲ្យសិក្ខាកាម​ធ្វើការពិភាក្សា ដើម្បីឲ្យ​គាត់​ទទួលបានចំ​ណេះដឹងភាពជា​អ្នកដឹកនាំ​តាមបែបព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា បន្ថែមលើ​អី្វដែលគាត់​មាន​កន្លងមក។

លោកបានបន្តថា ពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ប្រធានបទខាងលើនេះពីព្រោះថា បច្ចុប្បន្ននេះ គឺឲ្យតម្លៃលើសម្ភារៈ គឺ សម្ភារៈនិយម ឲ្យតម្លៃទៅលើចំណេះវិជ្ជាដែលជាបច្ចេកទេស ឧទាហរណ៍ថា វិស្វករ ស្ថាបយ្យករ ពេទ្យ ហើយនឹង​វិជ្ជាដទៃទៀតដែលជាវិជ្ជាសម្រាប់រកលុយចិញ្ចឹមជីវិត។ ក៏​ប៉ុន្តែការចែករំលែកនូវប្រធានបទខាងលើនោះ គឺមានសារៈ​សំខាន់ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សម្នាក់ៗ ស្ថាប័ននីមួយៗ យកទៅ​អនុវត្តគឺទទួលបាននូវចំណេះដឹង ដែលភាគច្រើនគេហៅថា Soft Skill ហើយនេះមិនមែនជា Soft Skill តូចតាចទេ ជា​ Soft Skill មួយដ៏ធំធេង ដែលជាមូលដ្ឋាននៃផ្លូវចិត្ត ទោះបី​ថាការស្វែងរកសម្ភារៈត្រឹមត្រូវហើយ តែក៏ត្រូវមានការអប់​រំផ្លូវចិត្តឲ្យបានរឹងមាំផងដែរ។

សូមបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី «ការគ្រប់គ្រង និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ សម្រាប់មន្ត្រីគ្រប់គ្រងមន្ទីរពេទ្យ ជំនាន់ទី៧ ម៉ូឌុលទី ១ ស្តីពី ត្រៀមខ្លួនដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំល្អ៖ ការអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួន» បានចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ រៀននៅវិទ្យាស្ថានជាតិសុខភាពសាធារណៈ។

គោលដៅនៃការបណ្តុះបណ្តាលម៉ូឌុលទី១ ក្រោយពីបញ្ចប់ការបណ្តុះបណ្តាលរយៈពេល ៥ថ្ងៃ សិក្ខាកាមអាចនឹងទទួលបានចំណេះដឹងរួមមាន៖

*ទី១. យល់ច្បាស់ពីអ្វីជាភាពជាអ្នកដឹកនាំ និង កំណត់បាននូវភាពខុសគ្នារវាងការគ្រប់គ្រងនិងភាពជាអ្នកដឹកនាំ
*ទី២. វិវត្តខ្លួនក្លាយជាអ្នកដឹកនាំជាគំរូមួយរូប
*ទី៣. រួមបញ្ចូលនូវលក្ខណៈសម្បត្តិនិងជំនាញចាំបាច់ក្នុងនាមខ្លួនជាអ្នកដឹកនាំគ្រឹះស្ថានផ្តល់សេវាសុខភាពប្រកបដោយ ការទទួលខុសត្រូវមួយរូប
*ទី៤. កំណត់បាននូវតម្រូវការចាំបាច់លក្ខណៈបុគ្គល តម្រូវការរបស់បុគ្គលិកនៅក្នុងអង្គភាព
*ទី៥. កំណត់បាននូវភាពជាអ្នកដឹកនាំថ្មីៗដែលកាន់តែធ្វើឱ្យអង្គភាពរីកចម្រើនប្រសើរឡើង និង សកម្មភាពឆ្លើយតប៕