(បាត់ដំបង)៖ ទុរេន ត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា «ស្តេចនៃផ្លែឈើ» ដែលកំពុងមានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រឡេកមកមើលខេត្តបាត់ដំបង ក្រៅពីស្រុកសំឡូតដែលល្បីល្បាញខាងដំណាំប្រភេទនេះ ពេលនេះសូម្បីតែស្រុករុក្ខគិរី ក៏កំពុងបង្ហាញវត្តមានចម្ការទុរេនដំបូងបង្អស់ ប្រកបដោយពន្លឺនៃក្តីសង្ឃឹមផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា ផ្លូវឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យ និងការនាំចេញកសិផលរបស់កសិករយើង នៅតែជួបប្រទះនូវឧបសគ្គមួយចំនួន ទាំងបញ្ហាបច្ចេកទេស ជំងឺផ្សិត និងការប្រកួតប្រជែងទីផ្សារ។

បើនិយាយពីទុរេនបាត់ដំបង យើងមិនអាចរំលងស្រុកសំឡូតបានឡើយ។ លោក ឡៃ សុវណ្ណារ៉ា ម្ចាស់ចម្ការទុរេនទំហំជាង ៧ហិកតា ដែលបានបន្តវេនពីលោកឪពុកក្មេក បានចែករំលែកពីការប្រែប្រួលនៃតម្លៃ និងក្តីស្រមៃចង់ឃើញទុរេនខ្មែរហោះហើរទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ (ខ្វូត)

ក្រៅពីបញ្ហាទីផ្សារ លោក សុវណ្ណារ៉ា ក៏បានរៀបរាប់ពីបញ្ហាជំងឺលើដំណាំ ដូចជាជំងឺផ្សិតភីតូរ៉ា (Phytophthora) ដែលបណ្តាលមកពីកម្រិតអាស៊ីតដី (pH ក្រោម ៥.)។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ឆ្នាំមុនចម្ការលោកប្រមូលផលបាន ៧០តោន ហើយឆ្នាំនេះរំពឹងទុកថានឹងអាចឡើងដល់ ១០០តោន។

ទោះជាយ៉ាងណា វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅតាមព្រំដែនបានធ្វើឱ្យម៉ូយមួយចំនួនមិនមានលទ្ធផលក្នុងការនាំយកទុ​រេនពីលោក ទៅលក់បន្តនោះទេ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់លើ «ភាពស្មោះត្រង់» រវាងអ្នកលក់ និងអ្នកទិញ និងការងាកមកប្រើប្រាស់ផលិតផលជី-ថ្នាំក្នុងស្រុក ដើម្បីពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

ងាកចេញពីស្រុកសំឡូត ឆ្ពោះទៅកាន់ភូមិកែវមុន្នី ឃុំបាសាក់ ស្រុករុក្ខគិរី ឯណេះវិញ លោក ជួន ចិត្រ ដែលជាកសិករម្នាក់មានដីចម្ការសរុប ៣០ហិកតា បានសម្រេចចិត្តបែងចែកដីមួយផ្នែកមកសាកល្បងដាំដុះទុរេន ចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០២០មក។

លោក ជួន ចិត្រ ក៏បានសំណូមពរដល់អាជីវករទាំងឡាយ ឱ្យគិតគូរពីសុខភាពរបស់អ្នកបរិភោគជាចម្បង ដោយមិនត្រូវនាំចូលទុរេនមិនច្បាស់លាស់ពីក្រៅប្រទេស និងគួរមានវិក្កយបត្របញ្ជាក់ប្រភពចម្ការត្រឹមត្រូវ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងបង្កើតទំនុកចិត្ត។
​
ភាពជោគជ័យជំហានដំបូងរបស់ លោក ជួន ចិត្រ មិនត្រឹមតែជាមោទកភាពផ្ទាល់ខ្លួននោះទេ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជាគំរូ និងជាសក្តានុពលថ្មីមួយសម្រាប់ឃុំបាសាក់ទាំងមូល ក្រោមការយកចិត្តទុកដាក់ពីមន្ត្រីកសិកម្មឃុំ។

ដើម្បីឱ្យដំណាំទុរេនមាននិរន្តរភាព និងអាចឈានជើងចូលទីផ្សារអន្តរជាតិបាន វាមិនមែនពឹងផ្អែកតែលើការដាំដុះតាមទម្លាប់នោះទេ គឺទាមទារការអនុវត្តតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសកសិកម្មល្អ ឬហៅថា CAM-GAP (Good Agricultural Practices)។

រឿងរ៉ាវពីចម្ការទុរេននៅស្រុកសំឡូត និងស្រុករុក្ខគិរី បានបង្ហាញថា «ទុរេនខ្មែរ» មានពន្លឺក្នុងការចាប់យកទីផ្សារនាំចេញ។ ភាពស្មោះត្រង់របស់កសិករ ការគាំទ្រពីកម្រិតមូលដ្ឋាន និងការអនុវត្តតាមស្តង់ដារសុវត្ថិភាព គឺជាសោរគន្លឹះតែមួយគត់ ដែលនឹងជួយលើកស្ទួយកសិផលខ្មែរឱ្យមានលំនឹងលើទីផ្សារក្នុងស្រុក និងបោះជំហានទៅកាន់ពិភពលោក ប្រកបដោយមោទនភាព៕