(ភ្នំពេញ)៖ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រពិភពលោក បានព្រមានថា បាតុភូត El Niño ដែលកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ អាចនឹងវិវត្តន៍ទៅជា «Super El Niño» ឬ El Niño កម្រិតខ្លាំងបំផុតមួយ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ Fresh Exclusive មានអត្ថបទស៊ីជម្រៅមួយក្នុងការចង់ដឹងថា តើកម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួន រួចហើយឬនៅ ដើម្បីទប់ទលនឹងបាតុភូត«Super El Niño» នេះ បើសិនជាការព្រមាននោះ អាចក្លាយជាការពិត?

នៅពេលដែលសាធារណជនកម្ពុជាភាគច្រើនកំពុងផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើបញ្ហានយោបាយ បញ្ហាប្រឈមសេដ្ឋកិច្ច និងព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំថ្ងៃនានា សញ្ញាព្រមានដ៏សំខាន់មួយកំពុងបន្លឺឡើងពីសហគមន៍វិទ្យាសាស្ត្រពិភពលោក៖ បាតុភូត El Niño បានចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការហើយ ហើយមានលទ្ធភាពខ្ពស់ដែលវាអាចវិវត្តទៅជា «Super El Niño» ដែលអាចក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុដ៏ខ្លាំងបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើប។

រដ្ឋបាលមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាសជាតិអាមេរិក (NOAA) បានប៉ាន់ប្រមាណថា El Niño ឆ្នាំ២០២៦ មានឱកាស ៦៣ ភាគរយក្នុងការវិវត្តទៅជាបាតុភូត El Niño កម្រិតខ្លាំងបំផុត ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថា «Super El Niño» និងដែលអាចឈានដល់កម្រិតកំពូលនៅចុងឆ្នាំ២០២៦ និងដើមឆ្នាំ២០២៧ ហើយអាចក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ El Niño ខ្លាំងបំផុតមួយ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥០មក»។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងនោះ គឺបាតុភូតនេះកំពុងកើតឡើង នៅពេលដែលផែនដីកំពុងជួបប្រទះសីតុណ្ហភាពខ្ពស់បំផុតមួយចំនួនដែលមិនធ្លាប់មានក្នុងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រ។

សម្រាប់កម្ពុជា សំណួរមិនមែនថា តើ El Niño នឹងមកដល់ឬក៏អត់នោះទេ។ វាបានចាប់ផ្តើមរួចហើយ។ សំណួរពិតប្រាកដ គឺថា តើកម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួនគ្រប់គ្រាន់រួចហើយឬនៅ សម្រាប់ផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមាននៅពេលខាងមុខ?

*វិបត្តិដែលមនុស្សមិនសូវនិយាយអំពីវា
ជាធម្មតា El Niño មិនមែនជាប្រធានបទដែលទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍សាធារណៈដូចជាការបោះឆ្នោត សង្គ្រាម ឬវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឡើយ។ វាគ្មានរូបភាពរថក្រោះ គ្មានសេចក្តីប្រកាសនយោបាយក្តៅគគុក និងគ្មានការប្រឈមមុខគ្នានៅលើបណ្តាញសង្គមដូចប្រធានបទនយោបាយនានាទេ។ ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់របស់វា អាចប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋរាប់លាននាក់។

បាតុភូត អែល នីញ៉ូ (El Niño) គឺជាបាតុភូតធម្មជាតិមួយដែលកើតឡើងនៅពេលសីតុណ្ហភាពលើផ្ទៃទឹកសមុទ្រនៅតំបន់កណ្ដាល និងខាងកើតនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកកើនឡើងខ្ពស់ជាងធម្មតា។ ការកើនឡើងនៃសីតុណ្ហភាពនេះ បង្កឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរលំហូរខ្យល់ និងប្រព័ន្ធភ្លៀងនៅទូទាំងពិភពលោក។

ទោះបីជាបាតុភូតនេះកើតឡើងឆ្ងាយពីកម្ពុជារាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រក៏ដោយ ក៏ឥទ្ធិពលរបស់វាអាចឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រ និងទ្វីបនានា មកប៉ះពាល់ដល់អាកាសធាតុក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។

សម្រាប់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ផលប៉ះពាល់ដែលគេព្រួយបារម្ភជាងគេ គឺការថយចុះនៃភ្លៀងមូសុង គ្រោះរាំងស្ងួត និងរលកកម្ដៅ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាដែលសេដ្ឋកិច្ច និងកសិកម្មនៅតែពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើទឹកភ្លៀង បញ្ហាទាំងនេះអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់ការផលិតស្បៀងអាហារ ប្រភពទឹក និងជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ។

សម្រាប់រដូវវស្សាឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមបានព្យាករថា បាតុភូត ENSO-Neutral នឹងបន្តកើតមានក្នុងប្រូបាប៊ីលីតេប្រមាណ ៨០% រហូតដល់ខែមិថុនា។

ទោះជាយ៉ាងណា ENSO-Neutral មិនមានន័យថា អាកាសធាតុនឹងធម្មតា ១០០% ឬគ្មានហានិភ័យនោះទេ។ នេះគឺជាចំណុចដែលមនុស្សជាច្រើនតែងយល់ច្រឡំ។ ជាទូទៅ ប្រព័ន្ធ ENSO មានបីស្ថានភាពសំខាន់ៗ៖
1. El Niño – គឹសីតុណ្ហភាពទឹកសមុទ្រក្តៅជាងធម្មតា
2. La Niña – គឺសីតុណ្ហភាពទឹកសមុទ្រត្រជាក់ជាងធម្មតា
3. ENSO-Neutral – គឺស្ថានភាពនៅចន្លោះ El Niño និង La Niña

ENSO-Neutral គ្រាន់តែមានន័យថា មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក មិនស្ថិតក្នុងស្ថានភាព El Niño ឬ La Niña ខ្លាំងតែប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនមែនមានន័យថា អាកាសធាតុនៅលើផែនដី នឹងគ្មានភាពប្រែប្រួលឡើយ។

ជាក់ស្តែង ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ កម្ពុជានៅតែជួបប្រទះរលកកម្ដៅខ្លាំង ដោយសីតុណ្ហភាពនៅតំបន់ខ្លះបានកើនឡើងដល់ ៤០–៤១ អង្សាសេ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ រដូវវស្សាក៏បានមកដល់យឺតជាងការរំពឹងទុក ហើយបរិមាណភ្លៀងនៅដើមរដូវក៏មានកម្រិតទាបជាងធម្មតាផងដែរ។

នេះហើយជាមូលហេតុដែលអ្នកជំនាញអាកាសធាតុតែងព្រមានថា គ្រោះថ្នាក់ពិតប្រាកដរបស់ El Niño ឬការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ មិនមែនជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលកើតឡើងភ្លាមៗដូចសង្គ្រាម ឬគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិធំៗនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាវិបត្តិយឺតៗ ដែលប៉ះពាល់ដល់ទឹក កសិកម្ម សន្តិសុខស្បៀងអាហារ និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ វាជាវិបត្តិដែលមនុស្សមិនសូវនិយាយអំពីវា ប៉ុន្តែវាអាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់។

*បញ្ហាពិតប្រាកដសម្រាប់កម្ពុជា៖ មិនមែនកម្ដៅទេ ប៉ុន្តែគឺទឹក
នៅពេលគេនិយាយអំពី El Niño មនុស្សភាគច្រើនតែងគិតដល់សីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំង។ ពិតណាស់ កម្ដៅដែលកើនឡើងដល់ ៤០ ឬ ៤១ អង្សាសេ អាចបង្កការលំបាកដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងសុខភាពសាធារណៈ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាបញ្ហាធំបំផុត មិនមែនជាកម្ដៅនោះទេ។ បញ្ហាពិតប្រាកដ គឺ «ទឹក»។

ប្រទេសកម្ពុជានៅតែជាប្រទេសដែលពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើវិស័យកសិកម្ម។ ប្រជាពលរដ្ឋរាប់លាននាក់នៅតាមជនបទ រស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើការដាំដុះស្រូវ ដំណាំរួមផ្សំ និងការនេសាទ។ ទោះបីជាប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រត្រូវបានពង្រីកជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ ក៏ផ្ទៃដីកសិកម្មមួយចំនួនធំនៅតែពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀងជាចម្បង។

នៅពេល El Niño ធ្វើឱ្យភ្លៀងធ្លាក់តិច ឬរដូវវស្សាមកដល់យឺត វាមិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហាអាកាសធាតុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក្លាយជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខស្បៀងអាហារភ្លាមៗ។

សម្រាប់កសិករ ការយឺតយ៉ាវនៃភ្លៀងមួយខែ ឬពីរខែ អាចមានន័យថា ការដាំស្រូវត្រូវពន្យារពេល។ សម្រាប់ស្រូវ ដែលត្រូវការទឹកគ្រប់គ្រាន់ក្នុងដំណាក់កាលលូតលាស់ ការខ្វះទឹកអាចធ្វើឱ្យទិន្នផលធ្លាក់ចុះ ឬខូចខាតទាំងស្រុង។ នៅពេលផលិតកម្មកសិកម្មថយចុះ ប្រាក់ចំណូលរបស់ប្រជាកសិករ ក៏ថយចុះដែរ ខណៈតម្លៃស្បៀងអាហារនៅលើទីផ្សារអាចកើនឡើង។

*ពេលទឹកខ្វះ ផលប៉ះពាល់មិនឈប់ត្រឹមវាលស្រែទេ
ប្រទេសកម្ពុជាក៏ពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ និងបឹងទន្លេសាបផងដែរ។ បឹងទន្លេសាប មិនត្រឹមតែជាបឹងទឹកសាបធំបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាប្រភពជីវភាពសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋរាប់លាននាក់ និងជាបេះដូងនៃវិស័យជលផលកម្ពុជាផងដែរ។

នៅពេលបរិមាណភ្លៀងថយចុះ និងកម្ពស់ទឹកមេគង្គទាបជាងធម្មតា បរិមាណទឹកដែលហូរចូលបឹងទន្លេសាបក៏អាចថយចុះផងដែរ។ ផលវិបាកអាចកើតមានជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់ពីការប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ការបង្កាត់ពូជត្រី រហូតដល់ការថយចុះនៃផលនេសាទដែលជាប្រភពអាហារសំខាន់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ហេតុនេះហើយបានជា នៅពេលមានការព្រមានអំពីបាតុភូត El Niño អ្នកជំនាញមិនត្រឹមតែតាមដានសីតុណ្ហភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងតាមដានកម្រិតទឹកនៅអាងស្តុកទឹក ទន្លេ និងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រផ្សេងៗផងដែរ។

ជាក់ស្តែង ក្នុងរយៈពេលកន្លងមក រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងចេញសារាចរណែនាំអំពីការសន្សំទឹក និងការគ្រប់គ្រងធនធានទឹកនៅពេលមានហានិភ័យគ្រោះរាំងស្ងួត។ វាមិនមែនជាវិធានការបង្ការសម្រាប់តែកសិករប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់សន្តិសុខទឹករបស់ប្រទេសទាំងមូល។

នៅក្នុងពិភពលោកដែលការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកាន់តែខ្លាំងឡើង ទឹកកំពុងក្លាយជាធនធានយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់ដូចថាមពល និងស្បៀងអាហារដែរ។

ដូច្នេះ សម្រាប់កម្ពុជា ការគំរាមកំហែងដ៏ធំបំផុតរបស់ El Niño មិនមែនជាព្រះអាទិត្យដែលក្តៅជាងមុនប៉ុណ្ណោះទេ។ ការគំរាមកំហែងពិតប្រាកដ គឺការថយចុះនៃធនធានទឹក ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់កសិកម្ម ជលផល សន្តិសុខស្បៀងអាហារ និងជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋរាប់លាននាក់។

*តើកម្ពុជាត្រៀមខ្លួនរួចហើយឬនៅ?
សំណួរសំខាន់ មិនមែនគ្រាន់តែថា El Niño នឹងខ្លាំងប៉ុណ្ណាទេ ប៉ុន្តែគឺថា កម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួនរួចហើយឬនៅ ដើម្បីទប់ទល់នឹងផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមាន?

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កម្ពុជាបានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើវិស័យធនធានទឹក និងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ។ អាងស្តុកទឹក ប្រឡាយមេ ប្រឡាយរង និងសំណង់ធារាសាស្ត្រជាច្រើនត្រូវបានសាងសង់ និងជួសជុលឡើងវិញ ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពស្តុកទឹក និងផ្គត់ផ្គង់ទឹកសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមក៏បានបង្កើនការតាមដាន និងព្យាករអាកាសធាតុជាប្រចាំ ដើម្បីជូនដំណឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានឱ្យអាចត្រៀមវិធានការទុកជាមុន។ ប៉ុន្តែការត្រៀមខ្លួន មិនមែនជាកិច្ចការរបស់រដ្ឋាភិបាលតែម្នាក់ឯងនោះទេ។

សម្រាប់កសិករ ការតាមដានព័ត៌មានអាកាសធាតុ ការជ្រើសរើសពូជដំណាំដែលអាចធន់នឹងភាពរាំងស្ងួត ការរៀបចំប្រភពទឹកបម្រុង និងការកែសម្រួលពេលវេលាដាំដុះ សុទ្ធតែជាវិធានការសំខាន់ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យបាន។

សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ ការប្រើប្រាស់ទឹកដោយសន្សំសំចៃ ការថែរក្សាប្រភពទឹកសហគមន៍ និងការចូលរួមការពារបរិស្ថាន ក៏ជាផ្នែកមួយនៃការបង្កើនភាពធន់របស់សង្គមចំពោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ។

ការពិតមួយដែលត្រូវទទួលស្គាល់ គឺគ្មានប្រទេសណាមួយអាចទប់ស្កាត់ El Niño បានទេ។ វាជាបាតុភូតធម្មជាតិដែលកើតឡើងក្នុងកម្រិតសកល។ អ្វីដែលប្រទេសនីមួយៗអាចធ្វើបាន គឺការត្រៀមខ្លួនឱ្យបានល្អបំផុត ដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាត និងបង្កើនសមត្ថភាពឆ្លើយតប។

សម្រាប់កម្ពុជា បញ្ហាមិនមែនថា El Niño នឹងមកឬមិនមកនោះទេ។ បញ្ហាគឺថា នៅពេលវាមកដល់ តើយើងមានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ស្រោចស្រពដែរឬទេ? តើយើងអាចការពារទិន្នផលកសិកម្មបានកម្រិតណា? តើយើងអាចរក្សាបាននូវសន្តិសុខស្បៀងអាហារ និងជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋបានដែរឬទេ?

ចម្លើយចំពោះសំណួរទាំងនេះ នឹងមិនត្រូវកំណត់ដោយបរិមាណភ្លៀងធ្លាក់តែមួយមុខឡើយ។ វានឹងត្រូវកំណត់ដោយកម្រិតនៃការត្រៀមខ្លួន ការគ្រប់គ្រងធនធានទឹក និងសមត្ថភាពរបស់សង្គមក្នុងការសម្របខ្លួនទៅនឹងអាកាសធាតុដែលកាន់តែមិនអាចព្យាករបាន។

នៅទីបញ្ចប់ El Niño មិនមែនគ្រាន់តែជាការសាកល្បងរបស់ធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះទេ។ សម្រាប់កម្ពុជា វាក៏ជាការសាកល្បងនៃសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងទឹក សមត្ថភាពគ្រប់គ្រងហានិភ័យ និងសមត្ថភាពត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អនាគតផងដែរ។ ប្រទេសដែលត្រៀមខ្លួនបានល្អ នឹងអាចកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បាន។ ប៉ុន្តែប្រទេសដែលមើលរំលងសញ្ញាព្រមាន អាចនឹងត្រូវចំណាយថ្លៃខ្ពស់ជាងគេនៅពេលវិបត្តិមកដល់។

*រលកកម្ដៅ និងហានិភ័យសុខភាព
រដ្ឋបាលមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាសជាតិអាមេរិក (NOAA) បានព្រមានថា El Niño អាចជំរុញឱ្យសីតុណ្ហភាពសកលកើនឡើងបន្ថែមទៀត លើសពីការកើនឡើងដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលពិភពលោកកំពុងប្រឈមស្រាប់។ សម្រាប់កម្ពុជា ផលប៉ះពាល់មួយដែលអាចមើលឃើញបានភ្លាមៗ គឺរលកកម្ដៅ (Heat Wave)។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កម្ពុជាបានជួបប្រទះអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងជាច្រើនលើក។ នៅតំបន់ខ្លះ សីតុណ្ហភាពបានកើនឡើងដល់ ៤០–៤១ អង្សាសេ ដែលជាកម្រិតអាចបង្កហានិភ័យដល់សុខភាពមនុស្ស ជាពិសេសមនុស្សចាស់ កុមារ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងកម្មករដែលធ្វើការក្រៅអគារ។

នៅពេលសីតុណ្ហភាពកើនឡើងខ្លាំង រាងកាយមនុស្សត្រូវធ្វើការកាន់តែខ្លាំងដើម្បីរក្សាសីតុណ្ហភាពធម្មតា។ ស្ថានភាពនេះអាចបង្កឱ្យមានការខ្សោះជាតិទឹក ការអស់កម្លាំងដោយសារកម្ដៅ និងក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ អាចឈានដល់ការដាច់សរសៃឈាម ឬជំងឺបង្កដោយកម្ដៅ (Heat Stroke) ដែលគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត។ ប៉ុន្តែរលកកម្ដៅមិនមែនជាបញ្ហាសុខភាពតែមួយមុខនោះដែរ។

ការសិក្សាជាច្រើនបានបង្ហាញថា El Niño ខ្លាំងអាចប៉ះពាល់ដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជាច្រើន តាមរយៈការខូចខាតពីគ្រោះរាំងស្ងួត ការថយចុះនៃផលិតកម្មកសិកម្ម ការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់ថាមពល និងការរំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារ។

សម្រាប់គ្រួសារធម្មតា បញ្ហាអាកាសធាតុអាចប្រែក្លាយទៅជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចដោយផ្ទាល់។ នៅពេលទិន្នផលកសិកម្មថយចុះ តម្លៃស្បៀងអាហារអាចកើនឡើង។ នៅពេលអាកាសធាតុកាន់តែក្តៅ តម្រូវការប្រើប្រាស់ទឹក និងអគ្គិសនីក៏កើនឡើងដែរ។ ចុងក្រោយ បន្ទុកចំណាយទាំងនេះនឹងធ្លាក់ទៅលើគ្រួសារនីមួយៗ។

និយាយម្យ៉ាងទៀត បញ្ហាអាកាសធាតុអាចវិវត្តទៅជាបញ្ហាតម្លៃទំនិញ បញ្ហាចំណូលគ្រួសារ និងបញ្ហាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

ហើយប្រសិនបើ El Niño វិវត្តទៅជាកម្រិតខ្លាំង ឬ «Super El Niño» ដូចការព្រមានរបស់អ្នកជំនាញមួយចំនួន រលកកម្ដៅអាចក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ញឹកញាប់ជាងមុន និងមានរយៈពេលយូរជាងមុន។

នោះមានន័យថា តម្រូវការប្រើប្រាស់ទឹក និងអគ្គិសនីនឹងកើនឡើង ខណៈហានិភ័យជំងឺពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ដៅក៏នឹងកើនឡើងផងដែរ។ សម្រាប់ប្រទេសដែលកំពុងអភិវឌ្ឍដូចកម្ពុជា ការកើនឡើងនៃសម្ពាធលើប្រព័ន្ធសុខាភិបាល ថាមពល និងធនធានទឹក អាចក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំមួយក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
Super El Niño ឆ្នាំ២០២៦ ប្រហែលជាមិនអាចក្លាយជាចំណងជើងព័ត៌មានក្តៅប្រចាំថ្ងៃដូចជាការបោះឆ្នោត សង្គ្រាម ឬវិបត្តិអន្តរជាតិឡើយ។ វាគ្មានរូបភាពរថក្រោះ គ្មានការបាញ់មីស៊ីល និងគ្មានការប្រឈមមុខគ្នានៅលើឆាកនយោបាយពិភពលោកទេ។

ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់របស់វា អាចឈានដល់គ្រប់វិស័យ ចាប់ពីកសិកម្ម ធនធានទឹក សុខភាពសាធារណៈ សន្តិសុខស្បៀងអាហារ រហូតដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

ក្នុងន័យនេះ El Niño មិនមែនជារឿងរបស់អ្នកឧតុនិយមប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជារឿងរបស់កសិករ ដែលពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង។ វាជារឿងរបស់អ្នកនេសាទ ដែលពឹងផ្អែកលើបឹងទន្លេសាប និងទន្លេមេគង្គ។ វាជារឿងរបស់អាជីវករ ដែលរងផលប៉ះពាល់ពីតម្លៃទំនិញ។ ហើយវាក៏ជារឿងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ដែលត្រូវរស់នៅជាមួយអាកាសធាតុនិងដែលកាន់តែមិនអាចព្យាករបាន។

ការគំរាមកំហែងរបស់ El Niño មិនមែនកើតឡើងភ្លាមៗដូចជាគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិមួយនោះទេ។ វាជាវិបត្តិដែលរីករាលដាលយឺតៗ ប៉ុន្តែអាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់។ វាចាប់ផ្តើមពីភ្លៀងធ្លាក់តិច បន្ទាប់មកក្លាយជាបញ្ហាទឹក បញ្ហាកសិកម្ម បញ្ហាស្បៀងអាហារ និងនៅទីបញ្ចប់ អាចក្លាយជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងជីវភាពរស់នៅ។

ខណៈដែលពិភពលោកកំពុងតាមដានលទ្ធភាពនៃការកើតឡើងនៃ Super El Niño មួយដែលអាចក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ខ្លាំងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើប សំណួរសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា មិនមែនថា តើវានឹងមកដែរឬទេនោះទេ។

សំណួរពិតប្រាកដ គឺថា៖ តើកម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួនរួចហើយឬនៅ សម្រាប់វិបត្តិដែលមនុស្សមិនសូវនិយាយអំពីវា ប៉ុន្តែអាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់នោះ?