(ភ្នំពេញ)៖ ជំនួបទ្វេភាគីរវាងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន នៅទីក្រុង «កាហ្សាន» នៃប្រទេសរុស្ស៊ី មិនត្រឹមតែជាជំនួបការទូតធម្មតានោះទេ។ ក្នុងពេលដែលពិភពលោកកំពុងប្រឈមនឹងការប្រែប្រួលភូមិសាស្ត្រនយោបាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស មេដឹកនាំទាំងពីរ បានជ្រើសរើសរំឭកអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ៧០ ឆ្នាំនៃមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ តើមានសារអ្វីខ្លះ ដែលកំពុងលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយប្រសាសន៍របស់មេដឹកនាំទាំងពីរនេះ?

Fresh Exclusive សូមជូនអត្ថបទវិភាគស៊ីជម្រៅដូចតទៅ៖

នៅពេលមេដឹកនាំពិភពលោកជួបគ្នា កិច្ចសន្ទនាជាច្រើន តែងផ្តោតលើសង្គ្រាម ពាណិជ្ជកម្ម ការដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាច។ ប៉ុន្តែនៅទីក្រុង Kazan ប្រទេសរុស្ស៊ី ក្នុងឱកាសកិច្ចប្រជុំកំពូលរំឭកខួបអនុស្សាវរីយ៍អាស៊ាន–រុស្ស៊ី លើកទី៣៥ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន មិនបានចាប់ផ្តើមពីសង្គ្រាម ឬភូមិសាស្ត្រនយោបាយឡើយ។

ផ្ទុយទៅវិញ មេដឹកនាំទាំងពីរបានរំឭកអំពីមន្ទីរពេទ្យ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងជំនួយដែលអតីតសហភាពសូវៀតបានផ្តល់ឱ្យកម្ពុជា បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបប៉ុលពតក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩។

ជិតកន្លះសតវត្សរ៍បានកន្លងផុតទៅហើយ ចាប់តាំងពីកម្ពុជាចាប់ផ្តើមកសាងប្រទេសឡើងវិញពីគំនរផេះនៃសង្គ្រាម។ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាអតីតកាលនោះ នៅតែត្រូវបានលើកឡើងដោយមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦?

ចម្លើយបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងពាក្យសម្តីឆ្លើយឆ្លងគ្នារវាងមេដឹកនាំទាំងពីរក្នុងជំនួប ទ្វេភាគី កាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១៨មិថុនានៅក្នុងទីក្រុង Kazan។

ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីនោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា «តែងតែចងចាំដោយការដឹងគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ» ចំពោះជំនួយ និងការគាំទ្ររបស់អតីតសហភាពសូវៀត បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបប៉ុលពតក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩។ ជាការឆ្លើយតប លោក ពូទីន បានហៅកម្ពុជាថា «មិត្តយូរអង្វែង និងជាដៃគូ» របស់រុស្ស៊ី ហើយបានរំឭកថា ដោយមានជំនួយពីសហភាពសូវៀត កម្ពុជា បានកសាងមន្ទីរពេទ្យធំៗ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗជាច្រើន ដែលនៅតែបម្រើប្រជាជនកម្ពុជារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ប្រសាសន៍របស់មេដឹកនាំទាំងពីរ បង្ហាញថា ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–រុស្ស៊ី មិនមែនជាទំនាក់ទំនងដែលកើតឡើងដោយសារកាលៈទេសៈនយោបាយបច្ចុប្បន្ននោះទេ។ វាត្រូវបានកសាងឡើងតាមរយៈការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្ររួម, ការគាំទ្រក្នុងគ្រាដែលកម្ពុជាជួបការលំបាកបំផុត និងស្នាដៃអភិវឌ្ឍន៍ដែលនៅតែឈរជាសាក្សីរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ ដូច្នេះ ពាក្យ «តែងតែចងចាំដោយការដឹងគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ» របស់សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងពាក្យ «មិត្តយូរអង្វែង» របស់លោក ពូទីន គឺជាការបំពេញអត្ថន័យឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ មួយបង្ហាញពីការដឹងគុណចំពោះអតីតកាល ខណៈមួយទៀតបង្ហាញពីការទទួលស្គាល់ថា មិត្តភាពនោះនៅតែមានតម្លៃក្នុងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។

*តម្លៃមិត្តភាពដែលនៅតែអាចមើលឃើញបាន
ប្រហែលជាចំណុចដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍បំផុតក្នុងប្រសាសន៍របស់លោក ពូទីន មិនមែនស្ថិតនៅត្រង់ពាក្យ «មិត្តភក្តិយូរអង្វែង» នោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅត្រង់អ្វីដែលលោកបានលើកឡើងជាភស្តុតាងជាក់ស្តែងនៃមិត្តភាពនោះ។

នៅក្នុងជំនួបទ្វេភាគីជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ពូទីន បានរំលឹកថា ដោយមានជំនួយពីអតីតសហភាពសូវៀត កម្ពុជា បានកសាងមន្ទីរពេទ្យធំៗ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា គម្រោងថាមពល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកសិកម្ម ប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ កំពង់ផែ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនជាច្រើន។ លោកបានបញ្ជាក់ថា «ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងនេះមួយចំនួន នៅតែបន្តបម្រើប្រជាជនកម្ពុជារហូតដល់សព្វថ្ងៃ។»

ការលើកឡើងនេះ មិនមែនជាការរំលឹកអំពីជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ធម្មតានោះទេ។ វាជាការរំលឹកអំពីដំណាក់កាលមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា នៅពេលប្រទេសកម្ពុជា ទើបងើបចេញពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ និងកំពុងប្រឈមមុខនឹងការខ្វះខាតស្ទើរគ្រប់វិស័យ ចាប់ពីធនធានមនុស្ស ការអប់រំ សុខាភិបាល រហូតដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធមូលដ្ឋាន។

*ស្នាដៃដែលនៅតែឈរជាសាក្សីនៃមិត្តភាព៧០ឆ្នាំ
បន្ទាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៩ កម្ពុជា មិនត្រឹមតែត្រូវការសន្តិភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការការកសាងរដ្ឋ និងសង្គមឡើងវិញស្ទើរតែពីចំណុចសូន្យ។ ប្រព័ន្ធអប់រំ សុខាភិបាល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងធនធានមនុស្ស សុទ្ធតែទទួលរងការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយការដួលរលំនៃរបបប៉ុលពត។

នៅក្នុងបរិបទនោះ សហភាពសូវៀត បានក្លាយជាដៃគូដ៏សំខាន់មួយក្នុងការជួយកម្ពុជា កសាងស្ថាប័នរដ្ឋឡើងវិញ បណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ផ្តល់អាហារូបករណ៍ និងគាំទ្រគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន ដែលបានក្លាយជាគ្រឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសក្នុងទសវត្សរ៍បន្តបន្ទាប់។

ចំណុចនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលមិនអាចបំភ្លេចបាននេះហើយ ទើបសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងទៅកាន់លោក ពូទីន ថា៖
«ប្រាំពីរទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ កម្ពុជាបានយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះមិត្តភាពប្រពៃណី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយូរអង្វែងជាមួយរុស្ស៊ី»។

ក្នុងចំណោមសមិទ្ធផលដែលតែងតែត្រូវបានរំលឹក មានការកសាងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេស «តិចណូ» Institute of Technology of Cambodia ដែលបានបណ្តុះបណ្តាលវិស្វករ និងអ្នកជំនាញបច្ចេកទេសជាច្រើនជំនាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រមទាំងការគាំទ្រក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ថាមពល កសិកម្ម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈផ្សេងៗទៀត។

សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនជំនាន់ សមិទ្ធផលទាំងនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាអគារ ឬគម្រោងសំណង់នោះទេ។ វាជានិមិត្តរូបនៃការងើបឡើងវិញរបស់ប្រទេសមួយ ដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់សោកនាដកម្មដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។

និយាយម្យ៉ាងទៀត មិត្តភាពដែលលោកប្រធានាធិបតី ពូទីន កំពុងរំលឹក មិនមែនជាមិត្តភាពដែលមានតែនៅក្នុងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រនោះទេ។ វាជាមិត្តភាពដែលអាចមើលឃើញបាននៅក្នុងសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ វិទ្យាស្ថាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

ប្រហែលជានេះហើយដែលជាមូលហេតុទាំងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោក ពូទីន សុទ្ធតែរំលឹកអំពីអតីតកាលដូចគ្នា។ ព្រោះសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ អតីតកាលនោះមិនទាន់ក្លាយជាការចងចាំដែលនៅឆ្ងាយពីបច្ចុប្បន្ននៅឡើយទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វានៅតែរស់នៅក្នុងស្ថាប័ន សមិទ្ធផល និងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនកម្ពុជារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

*ពីអតីតកាល ទៅអនាគត
ទោះបីជាកិច្ចសន្ទនារវាងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន បានផ្តោតយ៉ាងខ្លាំងលើប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការចងចាំរួមក៏ដោយ មេដឹកនាំទាំងពីរ មិនបានសម្លឹងទៅអតីតកាលតែមួយមុខនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ មេដឹកនាំទាំងពីរក៏កំពុងសម្លឹងទៅអនាគតនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–រុស្ស៊ីផងដែរ។

ក្នុងជំនួបនោះ លោក ពូទីន បានបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ កំពុងបន្តអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីនៅចុងឆ្នាំ២០២៥ បានកើនឡើងប្រមាណ ២ភាគរយ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកក៏បានទទួលស្គាល់ដែរថា កម្រិតពាណិជ្ជកម្មបច្ចុប្បន្ន នៅមិនទាន់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសក្តានុពលពិតប្រាកដដែលប្រទេសទាំងពីរមាននៅឡើយទេ។

ការលើកឡើងនេះ បង្ហាញថា ទោះបីជាកម្ពុជា និងរុស្ស៊ី មានមូលដ្ឋានទំនាក់ទំនងនយោបាយ និងប្រវត្តិសាស្ត្ររឹងមាំក៏ដោយ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនៅតែជាផ្នែកដែលអាចពង្រីកបានច្រើនថែមទៀត។

លោកប្រធានាធិបតី បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី កំពុងធ្វើការយ៉ាងសកម្មដើម្បីជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ លោកក៏បានរំលេចពីការចាប់អារម្មណ៍របស់រុស្ស៊ី ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងសហគមន៍ធុរកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរ។

ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ីធំៗមកកម្ពុជា កាលពីឆ្នាំ២០២៥ និងការចូលរួមរបស់គណៈប្រតិភូកម្ពុជា នៅក្នុងវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ St. Petersburg បង្ហាញថា ភាគីទាំងពីរកំពុងព្យាយាមបម្លែងមិត្តភាពប្រពៃណី ឱ្យទៅជាឱកាសសេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែង។

ការអញ្ជើញរបស់លោកប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី ដើម្បីឱ្យក្រុមហ៊ុនកម្ពុជា ចូលរួមក្នុង «វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចភាគខាងកើត» និង «សប្តាហ៍ថាមពលរុស្ស៊ី» ក៏ជាសញ្ញាមួយបង្ហាញថា រុស្ស៊ី ចង់ឃើញការចូលរួមរបស់កម្ពុជា កាន់តែសកម្មនៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនាពេលអនាគត។

ក្រៅពីវិស័យសេដ្ឋកិច្ច លោក ពូទីន ក៏បានលើកឡើងពីវិស័យវប្បធម៌ និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ដែលជាសសរស្តម្ភមួយទៀតនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–រុស្ស៊ី។

ការរៀបចំ «ទិវាវប្បធម៌រុស្ស៊ី» នៅទីក្រុងភ្នំពេញ កាលពីខែមីនា និងកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ដែលបន្តផ្តល់ឱកាសដល់និស្សិតកម្ពុជា សុទ្ធតែបង្ហាញថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ មិនត្រូវបានកំណត់ត្រឹមកម្រិតរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងភ្ជាប់ទៅដល់កម្រិតប្រជាជន និងប្រជាជនផងដែរ។

ជាក់ស្តែង ពលរដ្ឋកម្ពុជាជាង ៨,០០០នាក់ បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅប្រទេសរុស្ស៊ីរួចហើយ ខណៈនិស្សិតកម្ពុជាជាច្រើនទៀត កំពុងបន្តសិក្សាក្រោមកម្មវិធីអាហារូបករណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី។

នៅចុងបញ្ចប់ លោក ពូទីន បានបង្ហាញក្តីរីករាយចំពោះការរីកចម្រើននៃទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយបញ្ជាក់ថា៖ «យើងមានទំនាក់ទំនងយូរអង្វែង។ បរិមាណនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់យើងកំពុងកើនឡើង ហើយយើងមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយយ៉ាងខ្លាំង»។ កិច្ចសន្ទនារវាងមេដឹកនាំទាំងពីនៅទីក្រុងកាហ្សាន មិនមែនគ្រាន់តែរំលឹកអំពីអតីតកាលទេ ប៉ុន្តែជាការស្វែងរកជំពូកថ្មីមួយសម្រាប់ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–រុស្ស៊ី ក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១នេះដែរ។

*សារទៅកាន់ពិភពលោក
ក្នុងពេលដែលរុស្ស៊ី កំពុងប្រឈមមុខនឹងការដាក់សម្ពាធ និងការដាក់ទណ្ឌកម្មពីបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច ហើយប្រព័ន្ធអន្តរជាតិកំពុងឆ្ពោះទៅរកការប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងរវាងមហាអំណាច, ជំនួបរវាងសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន មានអត្ថន័យលើសពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីធម្មតា។

អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ គឺសុន្ទរកថារបស់មេដឹកនាំទាំងពីរ មិនបានផ្តោតលើការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងប្លុកនយោបាយ ឬការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាចនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេបានផ្តោតលើមិត្តភាពប្រវត្តិសាស្ត្រ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ ការអប់រំ ពាណិជ្ជកម្ម និងការតភ្ជាប់រវាងប្រជាជននិងប្រជាជន។

សម្រាប់កម្ពុជា នេះគឺជាការបញ្ជាក់ជាថ្មីម្តងទៀតអំពីគោលនយោបាយការបរទេសដែលផ្អែកលើមិត្តភាពជាមួយគ្រប់ប្រទេស ការគោរពអធិបតេយ្យភាព និងការរក្សាតុល្យភាពក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។ កម្ពុជា មិនចង់ឱ្យទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនជាមួយប្រទេសណាមួយ ត្រូវបានកំណត់ដោយការប្រកួតប្រជែងរវាងមហាអំណាចនោះទេ ប៉ុន្តែដោយផលប្រយោជន៍ជាតិ និងផលប្រយោជន៍រួមទៅវិញ។

ចំណែករុស្ស៊ីវិញ ជំនួបនេះ ក៏ជាឱកាសមួយដើម្បីបង្ហាញថា ទោះបីជាកំពុងប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធពីលោកខាងលិចក៏ដោយ ក៏ខ្លួននៅតែរក្សាបាននូវទំនាក់ទំនង និងភាពជាដៃគូជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងកម្ពុជា ដែលជាមិត្តភក្តិយូរអង្វែងមួយផងដែរ។

ក្នុងន័យនេះ ជំនួបនៅទីក្រុងកាហ្សាន មិនមែនគ្រាន់តែជាការរំឭកខួប ៧០ ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរនោះទេ។ វាក៏ជាសារមួយទៅកាន់ពិភពលោកថា ទោះបីជាបរិយាកាសភូមិសាស្ត្រនយោបាយសកលកំពុងប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័សក៏ដោយ កម្ពុជា និងរុស្ស៊ី នៅតែជឿជាក់ថា ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ អាចត្រូវបានកសាងលើមូលដ្ឋាននៃការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្ររួម និងផលប្រយោជន៍ដែលអាចចែករំលែកគ្នាបាន។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ប្រសាសន៍របស់សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលបានហៅរុស្ស៊ីថា «ដៃគូគួរឱ្យទុកចិត្ត» ខណៈប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន បានហៅកម្ពុជាវិញថា «មិត្តភក្តិយូរអង្វែង និងជាដៃគូ» មិនមែនជាពាក្យសុជីវធម៌ការទូតធម្មតានោះទេ។

សារដែលមេដឹកនាំទាំងពីរកំពុងផ្ញើទៅគ្នាទៅវិញទៅមក គឺថា ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–រុស្ស៊ី មិនត្រូវបានវាស់វែងត្រឹមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ការទូត ឬតួលេខពាណិជ្ជកម្មប៉ុណ្ណោះឡើយ។ វាត្រូវបានវាស់វែងតាមរយៈប្រវត្តិសាស្ត្ររួម ការគាំទ្រក្នុងគ្រាលំបាក ការកសាងធនធានមនុស្ស និងសមិទ្ធផលអភិវឌ្ឍន៍ដែលបានបន្សល់ទុកជាងប្រាំពីរទសវត្សរ៍មកហើយ។

ពីមន្ទីរពេទ្យ និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា រហូតដល់អាហារូបករណ៍ ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនាពេលបច្ចុប្បន្ន ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ បានឆ្លងផុតពីកម្រិតនៃការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ ទៅជាផ្នែកមួយនៃការអភិវឌ្ឍជាក់ស្តែង។

សម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ អតីតកាលមិនមែនគ្រាន់តែជាអ្វីដែលត្រូវចងចាំនោះទេ ប៉ុន្តែជាគ្រឹះដែលកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ ដើម្បីកសាងជំពូកថ្មីនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា–រុស្ស៊ី ក្នុងពិភពលោកដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

និយាយម្យ៉ាងទៀត មិត្តភាព ៧០ ឆ្នាំរវាងកម្ពុជា និងរុស្ស៊ី មិនមែនគ្រាន់តែមានវត្តមាននៅក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រនោះទេ។ វានៅតែមានជីវិតនៅក្នុងស្ថាប័នដែលបានកសាងរួមគ្នា នៅក្នុងចំណេះដឹង ដែលបានបណ្តុះបណ្តាលដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ និងនៅក្នុងសមិទ្ធផលដែលប្រជាជនកម្ពុជានៅតែប្រើប្រាស់រៀងរាល់ថ្ងៃ។ អ្វីទាំងនេះហើយ គឺជាអត្ថន័យពិតប្រាកដនៃមិត្តភាពយូរអង្វែងមួយ ដែលមិនត្រឹមតែត្រូវបានចងចាំប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅតែអាចមើលឃើញ និងបន្តរស់នៅក្នុងបច្ចុប្បន្ន និងតទៅអនាគត៕