(ភ្នំពេញ)៖ អនុវត្តតាមអនុសាសន៍របស់លោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុនម៉ាណែត អនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍កាកបាទក្រហមកម្ពុជា, នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ កាកបាទក្រហមកម្ពុជា បានរៀបចំបើកបាឋកថាស្តីពី «គុណធម៌ និងចរិយាធម៌» ជូនដល់មន្ត្រី-បុគ្គលិក ទីប្រឹក្សាយុវជន និងយុវជនកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ក្រោមអធិបតីភាពលោក ពិត ចំណាន សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាលកាកបាទក្រហមកម្ពុជា និងអញ្ជើញផ្តល់បាឋកថាដោយលោក ជួន កក្កដា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធម្មការ និងសាសនា។

ពិធីនេះប្រព្រឹត្តទៅក្នុងទម្រង់ Hybrid ដែលចូលរួមផ្ទាល់នៅទីស្នាក់ការកណ្តាលកាកបាទក្រហមកម្ពុជា សម្រាប់មន្ត្រីបុគ្គលិក ទីប្រឹក្សាយុវជន និងយុវជនកាកបាទក្រហមកម្ពុជា សរុបប្រមាណ ២០០នាក់ ព្រមទាំងចូលរួមតាមអនឡាញសម្រាប់មន្ត្រីបុគ្គលិក អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត និងយុវជននៅតាមសាខាកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ទាំង ២៥រាជធានី-ខេត្ត សរុបប្រមាណ​ ៣០០នាក់។

មានប្រសាសន៍បើកកម្មវិធីលោក ពិត ចំណាន បានពាំនាំនូវប្រសាសន៍ផ្តាំផ្ញើសួរសុខទុក្ខ ក្តីនឹករលឹកពីសំណាក់សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ប្រធានកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ជូនចំពោះអង្គពិធីទាំងមូល និងថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះលោក ជួន កក្កដា ដែលបានចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃអញ្ជើញផ្តល់បាឋកថាស្តីពី «គុណធម៌ និងចរិយាធម៌» នាថ្ងៃនេះ។

លោក ពិត ចំណាន បានគូសបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា «នៅក្នុងសតវត្សទី២១នេះ វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា (ជាពិសេស AI) មានការជឿនលឿនយ៉ាងរហ័ស ដែលផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងនូវការគិត របៀបរស់នៅ និងការប្រកបការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្ស។ ជាពិសេសទូរសព្ទដៃបានក្លាយជាវត្ថុចាំបាច់បំផុតក្នុងជីវិត ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់គឺយុវជនត្រូវ «ចេះប្រើប្រាស់វាឱ្យចំគោលដៅ និងត្រូវផ្លូវ» ដើម្បីអភិវឌ្ឍខ្លួន ជៀសវាងការបំផ្លាញខ្លួនឯងដោយមិនដឹងខ្លួន»។

លោកបន្តថាចំណេះដឹងលើមុខវិជ្ជា និងបច្ចេកវិទ្យាគឺជារឿងមួយដែលសំខាន់ ប៉ុន្តែចរិយាធម៌ និងគុណធម៌ក្នុងខ្លួនត្រូវតែមានតម្លៃខ្ពស់ជាង។ មនុស្សដែលខ្វះគុណធម៌ និងចរិយាធម៌ គឺមិនអាចនាំផ្លូវជីវិតទៅរកភាពជោគជ័យពិតប្រាកដបានឡើយ។ ជាក់ស្តែងយុវជនត្រូវចេះប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា (ដូចជាការមើលប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ឬ YouTube) ទៅលើអ្វីដែលជាចំណេះដឹងថ្មីៗ និងមានប្រយោជន៍ជាជាងការចំណាយពេលលើរឿងអត់ប្រយោជន៍ ឬការឈ្លោះប្រកែកគ្នា។

ជាមួយគ្នានេះលោក ពិត ចំណានបានផ្តាំផ្ញើលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកចូលរួមទាំងអស់ ជាពិសេសក្មួយៗយុវជនកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ត្រូវបន្តផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ អភិវឌ្ឍចំណេះដឹងថ្មីៗដែលទទួលបានពីកម្មវិធីនាថ្ងៃនេះ ដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋគំរូ មានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងមានអរិយធម៌ថ្លៃថ្នូរ សមជាកូនចៅជំនាន់ក្រោយរបស់អ្នកកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញ។

នៅក្នុងឱកាសនោះលោក ជួន កក្កដា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានឡើងធ្វើបទបង្ហាញពីប្រធានបទ «គុណធម៌ និងចរិយាធម៌» ជូនមន្ត្រី-បុគ្គលិក ទីប្រឹក្សាយុវជន និងយុវជនកាកបាទក្រហមកម្ពុជា។ លោកបញ្ជាក់ថាពាក្យ «គុណធម៌» គឺជាសេចក្តីល្អដែលមាននៅក្នុងចិត្ត ហើយស្តែងចេញមកក្រៅតាមរយៈកាយ វាចា និងចិត្ត ចំណែកពាក្យ «ចរិយាធម៌» វិញគឺសំដៅលើប្រព័ន្ធនៃគោលការណ៍សីលធម៌របស់មនុស្សកំណត់ថា អ្វីដែលគួរធ្វើ អ្វីដែលមិនគួរធ្វើនៅក្នុងសង្គម។ ដោយសរុបជារួមមក គុណធម៌ និងចរិយាធម៌ចំពោះគ្នា គឺការរស់នៅដោយ យកចិត្តយើងទៅដាក់ក្នុងចិត្តគេ មិនធ្វើបាបអ្នកដទៃដោយសារ ភាពអាត្មានិយម និងព្រមលះបង់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនខ្លះ ដើម្បីក្តីសុខ និងសន្តិភាពក្នុងសង្គមរួមគ្នា។

ទន្ទឹមនឹងនេះអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ក៏បានគូសរំលេចពីយុគសម័យឌីជីថលបច្ចុប្បន្ន ដោយយុវជនទទួលបានការមើលឃើញ និងឥទ្ធិពលពីគ្រប់ទិសទីលើពិភពលោក (ទាំងលោកខាងលិច និងខាងកើត) ជាពិសេសនៅលើបណ្តាញសង្គម (Facebook, TikTok, YouTube) មាតិកាអប់រំ ឬរឿងល្អៗ មិនសូវមានអ្នកគាំទ្រ ឬមើលឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ មាតិកាឡប់ៗ ឆ្កួតៗ ឬការជេរប្រមាថគ្នា បែរជាមានអ្នកមើល (Views) អ្នកចែករំលែក (Share) និងអ្នកចូលចិត្ត (Like) យ៉ាងច្រើនលើសលប់។ ជាងនេះទៀតការពឹងផ្អែកលើ AI ខ្លាំងពេកក្នុងការឆ្លើយសំណួរ ឬជជែកកម្សាន្ត អាចធ្វើឱ្យមនុស្សបាត់បង់សមត្ថភាព និងគុណធម៌ក្នុងការស្វ័យគិត ដោយសារអ្វីៗក៏ឲ្យ AI ធ្វើជំនួស ដែលទាំងអស់នេះធ្វើឱ្យការបញ្ជ្រាបគុណធម៌ និងសីលធម៌បែបខ្មែរជួបការលំបាក និងទាមទារឲ្យមានការរួមគ្នាប្រឹងប្រែងគ្រប់វិធីសាស្ត្រពីថ្នាក់ដឹកនាំ និងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។

ក្នុងឱកាសនេះយុវជនកាកបាទក្រហមកម្ពុជា បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ជាពិសេសលោកជំទាវបណ្ឌិត អនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍កាកបាទក្រហមកម្ពុជា ដែលបានបង្កើតកម្មវិធីដ៏មានតម្លៃនេះឡើង ក្នុងការតម្រង់ទិសយុវជន ហើយសង្ឃឹមថានឹងមានកម្មវិធីបែបនេះជាបន្តបន្ទាប់ទៀត ព្រោះថាវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះបានផ្តល់ចំណេះដឹងថ្មីៗ ដែលផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងជីវិតយុវជន។ គុណធម៌និងចរិយាធម៌គឺជាគ្រឹះដ៏សំខាន់មិនអាចខ្វះបានសម្រាប់និស្សិតក្នុងការសិក្សា ដំណើរការការងារ និងការដើរទៅមុខក្នុងជីវិត។ ជាក់ស្តែងក្នុងសម័យកាលដែលបច្ចេកវិទ្យាកំពុងជឿនលឿន (សតវត្សរ៍ទី២១) យុវជនត្រូវតែខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ បើកចិត្តទទួលយកបទពិសោធន៍ថ្មីៗ និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពខ្លួនឯងជាប្រចាំ ដើម្បីដើរតួនាទីជាកម្លាំងបន្តវេនដ៏រឹងមាំសម្រាប់អភិវឌ្ឍជាតិ។

លើសពីនេះយុវជនកាកបាទក្រហមកម្ពុជា បានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ថាក្រោយបញ្ចប់កម្មវិធី នឹងនាំយកចំណេះដឹងទាំងនេះទៅផ្សព្វផ្សាយបន្តដល់មិត្តភក្តិក្នុងសាកលវិទ្យាល័យ តាមរយៈសកម្មភាពយុវជន (ដូចជាកម្មវិធីមិត្តរួមមិត្ត មិត្តជួយមិត្ត) ក៏ដូចជាចុះទៅតាមសហគមន៍ដើម្បីចែករំលែកដល់ប្អូនៗ និងប្រជាពលរដ្ឋឲ្យបានយល់ដឹង និងអនុវត្តរួមគ្នា៕