* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា គ្មានវិនាទីណា ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលភ្លេចរឿងទឹកដីនោះឡើយ ហើយក៏គ្មានការស៊ីញ៉េកាត់ដីឱ្យគេនោះដែរ។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ណែនាំក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម, ក្រសួងសុខាភិបាល, ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង នេសាទ, អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និង រដ្ឋាករ នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និង ហិរញ្ញវត្ថុ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ត្រូវពិនិត្យឱ្យបានតឹងរ៉ឹងលើការនាំចូលបន្លែ សាច់, និង ការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីផ្សេងៗ ឱ្យបានម៉ត់ចត់ ដើម្បី កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីក ដោយសារម្ហូបអាហារ។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ហាមគ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័នរដ្ឋ មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានវិស័យឯកជនទៅបង្កើតសេវានៅទីតាំងក្រសួង ស្ថាប័នរដ្ឋដែលមានសេវាកម្មដូចគ្នានោះឡើយ។ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រកាសមិនអនុញ្ញាតឱ្យយកសេវាឯកជនដាក់ក្នុងទីតាំងរដ្ឋនោះឡើយ។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ណែនាំឱ្យក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធពិនិត្យឱ្យបានល្អិតល្អន់ការលក់តាមអនឡាញទាំងថ្នាំ ផលិតផលផ្នែកសុខភាព និងផលិតផលសម្រស់។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា មកដល់ពេលនេះ មណ្ឌលសុខភាពនៅទូទាំងប្រទេស បានបើកផ្តល់សេវា២៤ម៉ោង ១០០ភាគរយហើយ។ ដើម្បីផ្តល់សេវានៅមណ្ឌលសុខភាព២៤ម៉ោងនេះ រាជរដ្ឋាភិបាល បានជ្រើសរើសពេទ្យជាឆ្មប និងគិលានុបដ្ឋាកយិកា ៥២២នាក់
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ផ្ដល់ការណែនាំដល់ថ្នាក់ដឹកនាំមន្ត្រីរាជការ និងបុគ្គលិក នៃមន្ទីរពេទ្យហ្លួងម៉ែ ត្រូវបន្តផ្តល់សេវាកម្មផ្អែកលើគោលការណ៍ «អ្នកជំងឺជាចម្បង» ដោយត្រូវពង្រឹងសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានមានប្រសាសន៍ថា ការរៀបចំមន្ទីរពេទ្យហ្លួងម៉ែ ពីពេទ្យធម្មតា ទៅជាមន្ទីរពេទ្យព្យាបាលជំងឺមហារីក គឺមានភាពស្មុគស្មាញ និងមានការគិតគូរល្អិតល្អន់ ដើម្បីបញ្ចៀសការបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗដល់អ្នកជំងឺ។
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែទ បានថ្លែងថា ការសម្ពោធសមិទ្ធផលថ្ងៃនេះ គឺជាការចូលរួមអបអរសាទរការខិតខំរួមគ្នា ក្នុងការបង្កើតសមិទ្ធផលពីរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិមុន ដល់អាណត្តិថ្មី ជាពិសេសការរួមគ្នារបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។
* ទូរទស្សន៍ព័ត៌មាន Fresh News ផ្សាយផ្ទាល់៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោកជំទាវបណ្ឌិត អញ្ជើញសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ «មន្ទីរពេទ្យហ្លួងម៉ែ» មន្ទីរពេទ្យព្យាបាលជំងឺមហារីក
* សម្តេចបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ចេញសារលិខិតអបអរសាទរក្នុងឱកាស «ខួប៣ឆ្នាំ នៃការចុះរមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរ» ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក
* សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អញ្ជើញសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ «មន្ទីរពេទ្យហ្លួងម៉ែ» មន្ទីរពេទ្យព្យាបាលជំងឺមហារីក
* ព្រីតថេន អាមេរិក និងហូឡង់ ព្រមានពីមេរោគស៊ើបការណ៍អ៉ីរ៉ង់ ដែលកំណត់គោលដៅលើសកម្មជន និងអ្នកកាសែត
* WHO៖ ជំងឺអេបូឡានៅកុងហ្គោ ដែលបានសម្លាប់មនុស្សជាង ៣,៤០០នាក់ នៅតែបន្តរាលដាលយ៉ាងលឿន
* Fresh Exclusive: កម្ពុជាប្រើភាសាទន់ ថៃប្រើសម្តីខ្លាំងនៅថ្ងៃបើក UNCLOS៖ តើអ្នកណាមានប្រៀបក្នុងវេទិកាដែលវាស់ដោយច្បាប់ មិនមែនដោយសារសម្តី?
* Reel CoolApp កំពុងក្លាយជាទីកន្លែងមួយដែលផ្តល់ឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាអាចបង្ហោះវិដេអូខ្លីៗដោយសេរី ដើម្បីចែកចាយទៅកាន់មនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ដោយស្មើៗគ្នា !

វិចារណកថា៖ ការការពារសុខភាពរបស់យើង ក្នុងខណៈពេលដែលបាតុភូត អែលនីញ៉ូ (El Niño) កំពុងខិតជិតមកដល់

27-06-2026 10:21

(ភ្នំពេញ)៖ រាល់រដូវកាលនីមួយៗតែងតែនាំមកនូវបញ្ហាប្រឈមរៀងៗខ្លួន ប៉ុន្តែរដូវកាលខ្លះទាមទារឱ្យមានការត្រៀមលក្ខណៈទុកជាមុនឱ្យបានហ្មត់ចត់ជាងរដូវកាលផ្សេងទៀត។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងព្យាករណ៍អំពីការមកដល់នៃបាតុភូត «អែលនីញ៉ូ» (El Niño) ដែលជាបាតុភូតអាកាសធាតុមួយ ជារឿយៗតែងតែនាំមកនូវកម្តៅហួតហែងអូសបន្លាយពេល របបទឹកភ្លៀងធ្លាក់ចុះ គ្រោះរាំងស្ងួត និងការកើនឡើងនូវហានិភ័យនៃគ្រោះភ្លើងឆេះព្រៃ។

ទោះបីជាយើងមិនអាចកែប្រែអាកាសធាតុបានក៏ដោយ ប៉ុន្តែយើងអាចអនុវត្តវិធានការជាក់ស្តែងទាំងឡាយ ដើម្បីការពារសុខភាពខ្លួនឯង ក្រុមគ្រួសារ និងសហគមន៍របស់យើងបាន។

វិធានការដំបូង និងសំខាន់បំផុត គឺការការពារខ្លួនយើងពីអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងហួសប្រមាណ។ សីតុណ្ហភាពខ្ពស់បង្កសម្ពាធ និងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់រាងកាយមនុស្ស។ អាការៈហត់នឿយខ្លាំងដោយសារកម្តៅ (Heat exhaustion) និងគ្រោះថ្នាក់ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលដោយសារកម្តៅ (Heat stroke) អាចកើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាពិសេសចំពោះកុមារ មនុស្សចាស់ជរា ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ កម្មករដែលបម្រើការងារនៅខាងក្រៅ និងអ្នកដែលមានជំងឺប្រចាំកាយ។

ចូរពិសាទឹកស្អាតឱ្យបានច្រើនពេញមួយថ្ងៃ សូម្បីតែមុនពេលមានអារម្មណ៍ថាស្រេកទឹកក៏ដោយ។ គួរតែស្លៀកសម្លៀកបំពាក់រលុងៗ មានពណ៌ស្រាល ជ្រកក្រោមម្លប់នៅពេលណាដែលអាចធ្វើទៅបាន និងចៀសវាងការធ្វើសកម្មភាពធ្ងន់ធ្ងរនៅខាងក្រៅផ្ទះក្នុងអំឡុងពេលដែលមេឃក្តៅខ្លាំងបំផុត ពោលគឺចន្លោះពីចុងព្រឹក រហូតដល់ពាក់កណ្តាលរសៀល។

ការរក្សាសំណើមក្នុងរាងកាយ គឺជារឿងមិនអាចខ្វះបាន។ ក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅ រាងកាយនឹងបាត់បង់ជាតិទឹកយ៉ាងលឿនតាមរយៈការភាយញើស។ ការខ្សោះជាតិទឹកក្នុងរាងកាយអាចបណ្តាលឱ្យមានអាការៈវិលមុខ អស់កម្លាំង ឈឺក្បាល វង្វេងវង្វាន់ ហើយក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ អាចបង្កជាផលវិបាកគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។ ក្រុមគ្រួសារនីមួយៗត្រូវធានាថា សមាជិកគ្រប់រូប ជាពិសេសកុមារ និងមនុស្សចាស់ បានពិសាទឹកគ្រប់គ្រាន់ និងជាប្រចាំ។

សុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ក៏កាន់តែមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងឡើងផងដែរ ក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង។ សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ធ្វើឱ្យបាក់តេរីអាចលូតលាស់ និងរីករាលដាលកាន់តែឆាប់រហ័ស។ អាហារស្រស់ៗត្រូវតែចម្អិនឱ្យបានឆ្អិនល្អ ពិសាភ្លាមៗបន្ទាប់ពីចម្អិន និងរក្សាទុកដាក់ដោយមានសុវត្ថិភាព។ ទឹកសម្រាប់ពិសាត្រូវតែជាទឹកស្អាត និងទទួលបានពីប្រភពដែលមានទំនុកចិត្ត។ ការរក្សាអនាម័យដៃស្អាតជានិច្ច មុនពេលរៀបចំអាហារ ឬមុនពេលពិសាអាហារ នៅតែជាវិធីសាស្ត្រមួយដ៏សាមញ្ញ និងមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតក្នុងការបង្ការជំងឺតម្កាត់ផ្សេងៗ។

គុណភាពខ្យល់អាចនឹងធ្លាក់ចុះដុនដាបក្នុងអំឡុងពេលមានបាតុភូត អែលនីញ៉ូ ដោយសារតែធូលីដី និងផ្សែងដែលភាយចេញពីការឆេះរុក្ខជាតិ ឬភ្លើងឆេះព្រៃ។ ប្រជាពលរដ្ឋគួរតែចៀសវាងការដុតកាកសំណល់ ឬកាកសំណល់កសិកម្ម ព្រោះសកម្មភាពទាំងនេះបង្កើនការបំពុលខ្យល់អាកាស និងអាចជំរុញឱ្យមានជំងឺផ្លូវដង្ហើម។ ចំពោះបុគ្គលដែលមានជំងឺហឺត ជំងឺបេះដូង ឬជំងឺសួតរ៉ាំរ៉ៃ គួរតែកម្រិតការចេញទៅខាងក្រៅផ្ទះក្នុងអំឡុងពេលដែលមានផ្សែង ឬធូលីដីខ្លាំង ហើយត្រូវប្រញាប់ស្វែងរកការពិគ្រោះយោបល់ពីគ្រូពេទ្យ ប្រសិនបើរោគសញ្ញាមានការប្រែប្រួលធ្ងន់ធ្ងរ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ សហគមន៍នានាត្រូវតែលុបបំបាត់ប្រភពទឹកដក់ជុំវិញគេហដ្ឋាន។ ទោះបីជាបាតុភូត អែលនីញ៉ូ ជារឿយៗនាំមកនូវលក្ខខណ្ឌស្ងួតហួតហែងក៏ដោយ ប៉ុន្តែទឹកភ្លៀងដែលធ្លាក់មកម្តងម្កាលអាចបន្សល់ទុកនូវទឹកដក់ ដែលក្លាយជាជម្រកមូស និងដង្កូវទឹក។ ចូររួមគ្នាកម្ទេចសំបកកំប៉ុង ឬវត្ថុដក់ទឹក សម្អាតពាងទឹក គ្របពាងទឹក ឬអាងស្តុកទឹកឱ្យបានជិតល្អ និងថែរក្សាបរិស្ថានជុំវិញឱ្យមានអនាម័យ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺដែលបង្កឡើងដោយមូសខាំ។

សុខភាពផ្លូវចិត្ត ក៏គួរតែទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ស្មើៗគ្នាដែរ។ ការអូសបន្លាយពេលនៃអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង អាចបង្កើនភាពតានតឹង (ស្ត្រេស) ភាពហត់នឿយ អាការៈងាយខឹងឆេវឆាវ និងការព្រួយបារម្ភក្នុងចិត្ត។ ក្រុមគ្រួសារ និងសហគមន៍គួរតែមើលថែគ្នាទៅវិញទៅមក ជាពិសេសអ្នកដែលរស់នៅម្នាក់ឯង ជិតខាងជានិវត្តជនចាស់ជរា និងបុគ្គលងាយរងគ្រោះ។ ការទៅសួរសុខទុក្ខសាមញ្ញមួយ ការទូរស័ព្ទសាកសួរ ឬការផ្តល់ទឹកពិសាដល់គ្នាក្នុងអំឡុងពេលមានរលកកម្តៅ សុទ្ធសឹងតែអាចបង្កើតនូវភាពខុសប្លែកដ៏មានន័យ និងកក់ក្តៅ។

ចំពោះអ្នកដែលត្រូវបម្រើការងារនៅខាងក្រៅ រួមមាន កសិករ កម្មករសំណង់ មន្ត្រីឆ្មាំព្រៃ និងកម្មករអនាម័យ គួរតែឈប់សម្រាកជាប្រចាំនៅក្នុងតំបន់ដែលមានម្លប់ ពិសាទឹកឱ្យបានញឹកញាប់ និងកែសម្រួលកាលវិភាគការងាររបស់ខ្លួននៅពេលណាដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីចៀសវាងការធ្វើការចំពេលដែលមេឃក្តៅខ្លាំងបំផុត។ និយោជកគួរតែផ្តល់អាទិភាពខ្ពស់ដល់សុខភាព និងសុវត្ថិភាពរបស់កម្មករ-និយោជិត ដោយការផ្តល់ទឹកពិសា ទីកន្លែងសម្រាប់សម្រាកដែលមានម្លប់ និងម៉ោងធ្វើការដែលអាចបត់បែនបានក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង

មាតាបិតាគ្រប់រូបត្រូវធានាថា ដាច់ខាតមិនត្រូវទុកកុមារចោលនៅក្នុងរថយន្តដែលចតចោលនោះឡើយ សូម្បីតែក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែពីរបីនាទីក៏ដោយ។ សីតុណ្ហភាពនៅក្នុងរថយន្តអាចកើនឡើងយ៉ាងលឿនបំផុត ដែលបង្កជាលក្ខខណ្ឌគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។

ការការពារសុខភាពមិនមែនជាការទទួលខុសត្រូវផ្តាច់មុខរបស់គ្រូពេទ្យ និងមន្ទីរពេទ្យនោះឡើយ។ វាត្រូវចាប់ផ្តើមចេញពីគ្រប់ខ្នងផ្ទះ និងគ្រប់សហគមន៍។ តាមរយៈការតាមដានព័ត៌មាន ការអនុវត្តទម្លាប់រស់នៅប្រកបដោយសុខភាពល្អ ការយកចិត្តទុកដាក់មើលថែគ្នាទៅវិញទៅមក និងការគាំពារបរិស្ថានរបស់យើង នោះយើងនឹងអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យសុខភាពទាំងឡាយដែលបង្កឡើងដោយបាតុភូត អែលនីញ៉ូ បាន។

ការត្រៀមលក្ខណៈឆ្លើយតបនឹងបាតុភូត អែលនីញ៉ូ ក្នុងន័យខ្លឹមសារពិតប្រាកដ គឺការការពារជីវិតមនុស្ស។ រាល់កែវទឹកស្អាតដែលយើងពិសា រាល់ដើមឈើដែលផ្តល់ម្លប់ រាល់អគ្គិភ័យដែលយើងបង្ការ រាល់អាហារមានជីវជាតិដែលយើងរៀបចំ និងរាល់អ្នកជិតខាងដែលយើងបានជួយជ្រោមជ្រែង សុទ្ធសឹងតែរួមចំណែកដល់ការកសាងសង្គមមួយដែលមានសុខភាពល្អជាងមុន សុវត្ថិភាពជាងមុន និងមានភាពធន់មាំជាងមុន។

អាកាសធាតុខ្លាំងក្លាប្រហែលជាអាចមកសាកល្បងភាពធន់មាំរបស់យើង ប៉ុន្តែវាក៏បានដាស់តឿនយើងឱ្យដឹងអំពីកម្លាំងថាមពលនៃសាមគ្គីភាពក្នុងសហគមន៍ផងដែរ។ នៅពេលដែលយើងរួមគ្នាត្រៀមលក្ខណៈទុកជាមុន យើងមិនត្រឹមតែការពារខ្លួនយើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានការពារដល់អស់អ្នកដែលកំពុងត្រូវការយើងបំផុតទៀតផង។

សុខភាពល្អ គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មហាសាលបំផុតរបស់យើង។ នៅពេលដែលបាតុភូត អែលនីញ៉ូ កំពុងខិតជិតមកដល់ ចូរយើងរួមគ្នាធ្វើឱ្យ «ការបង្ការ ការត្រៀមលក្ខណៈ និងសេចក្តីសប្បុរសចំពោះគ្នា» ក្លាយជាការទទួលខុសត្រូវរួមរបស់យើងទាំងអស់គ្នា៕