(ភ្នំពេញ)៖ ក្រុមអ្នកតារាវិទូ បានសិក្សាភពមួយនៅក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើង ដែលនៅតែបន្តវិលជុំវិញផ្កាយម្ចាស់របស់វា បន្ទាប់ពីផ្កាយនោះបានឈានដល់ទីបញ្ចប់នៃជីវិត និងក្លាយជាសំណល់ស្នូល ដែលគេហៅថា វ៉ាយថ៍ ដ្វហ White Dwarf។
តើការរកឃើញដ៏ចម្លែកនេះ ប្រាប់យើងអ្វីខ្លះអំពីអនាគតរបស់ព្រះអាទិត្យនិងផែនដីរបស់យើង នេះ?

Fresh Exclusive: សូមជូនអត្ថបទស្រាវជ្រាវពិសេសមួយ ស្តីពីដំណើរជីវិត និងទីបញ្ចប់របស់ព្រះអាទិត្យ៖

ស្រមៃមើលថា ព្រឹកមួយ ព្រះអាទិត្យមិនរះឡើងដូចរាល់ថ្ងៃទៀតទេ។ ផែនដីលែងមានពន្លឺ។ លែងមានកម្តៅ។ ហើយជីវិតដែលយើងស្គាល់ ក៏លែងមានដែរ។

សំណួរនេះ ស្តាប់ទៅដូចជារឿងប្រឌិតបែបវិទ្យាសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកតារាវិទូ វាជាសំណួរដែលវិទ្យាសាស្ត្រ បានសិក្សាអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ និងមានចម្លើយផ្អែកលើភស្តុតាង។
ចម្លើយខ្លីរបស់ខ្ញុំដែលផ្អែកតាមការស្រាវជ្រាវរបស់តារាវិទូគឺ៖ ព្រះអាទិត្យរបស់យើង ក៏នឹងស្លាប់ដែរ។

ដូចមនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ ព្រះអាទិត្យក៏មានកំណើត មានវ័យក្មេង មានវ័យចាស់ និងមានទីបញ្ចប់ផងដែរ។ វាមិនអាចបញ្ចេញពន្លឺជារៀងរហូតបានទេ។

ប៉ុន្តែកុំបារម្ភអី។ ថ្ងៃនោះ មិនមែន នឹងកើតឡើងនៅថ្ងៃស្អែក ឬសូម្បីតែក្នុងជីវិតរបស់មនុស្សជាតិឡើយ។ តាមការគណនារបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ព្រះអាទិត្យនៅមានអាយុកាលប្រហែល ៥ ពាន់លានឆ្នាំ ទៀត មុនពេលឈានដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់វា។
ប៉ុន្តែ តើអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដឹងរឿងដែលមិនទាន់កើតឡើងនេះដោយរបៀបណា? ហើយតើអនាគតរបស់ព្រះអាទិត្យ មានន័យយ៉ាងដូចម្តេចសម្រាប់ភពផែនដី និងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើង?

Nut Graf
យោងតាមការស្រាវជ្រាវមួយក្នុងសប្ដាហ៍នេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលប្រើប្រាស់កែវយឺតអវកាស James Webb បានប្រកាសការរកឃើញដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយ។ ពួកគេបានសិក្សាភពយក្សមួយឈ្មោះ WD 1856 b ដែលនៅតែវិលជុំវិញផ្កាយស្លាប់មួយប្រភេទ ហៅថា White Dwarf។

ការរកឃើញនេះ មិនមែនគ្រាន់តែបង្ហាញអំពីប្រព័ន្ធផ្កាយដ៏ចម្លែកមួយនៅចម្ងាយ ៨០ ឆ្នាំពន្លឺ ពីផែនដីប៉ុណ្ណោះទេ។ សម្រាប់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ វាប្រៀបដូចជា បង្អួចមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សជាតិ សម្លឹងមើលទៅកាន់អនាគតរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើង។
ដូច្នេះ មុននឹងស្វែងយល់ថា ភពនេះអាចរស់រានមានជីវិតដោយរបៀបណា ក្រោយផ្កាយម្ចាស់របស់វាស្លាប់នោះ យើងត្រូវចាប់ផ្តើមពីសំណួរមូលដ្ឋានមួយសិន៖ តើព្រះអាទិត្យរបស់យើង ពិតជានឹងស្លាប់ដែរឬទេ?

*ព្រះអាទិត្យរស់ដោយសារអ្វី?
រាល់វិនាទី ព្រះអាទិត្យកំពុងបញ្ចេញថាមពលដ៏មហិមា ដែលបំភ្លឺ និងផ្តល់កម្តៅដល់ភពទាំងអស់ក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ បើគ្មានថាមពលនេះទេ ផែនដីនឹងក្លាយជាពិភពដ៏ត្រជាក់ និងងងឹត ដែលមិនអាចទ្រទ្រង់ជីវិតដូចសព្វថ្ងៃបានឡើយ។

ប៉ុន្តែ តើថាមពលដ៏មហិមានេះ កើតមកពីណា? ចម្លើយស្ថិតនៅក្នុងស្នូលរបស់ព្រះអាទិត្យ ដែលមានសីតុណ្ហភាពប្រហែល ១៥ លានអង្សាសេ។ នៅទីនោះ អាតូមអ៊ីដ្រូសែនរាប់ពាន់លានពាន់លានដង ត្រូវបានសម្ពាធ និងកម្តៅដ៏ខ្លាំង បញ្ចូលគ្នាក្លាយជាអេលីយ៉ូម។ ដំណើរការនេះ គេហៅថា ប្រតិកម្មនុយក្លេអ៊ែររួមបញ្ចូល (Nuclear Fusion)។

នៅពេលអាតូមអ៊ីដ្រូសែនបញ្ចូលគ្នា វាបញ្ចេញថាមពលយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ ថាមពលនេះធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់លំហអវកាស មកដល់ផែនដីក្នុងរយៈពេលប្រហែល ៨ នាទី ២០ វិនាទី។ ពន្លឺដែលយើងមើលឃើញ និងកម្តៅដែលយើងទទួលបានរាល់ថ្ងៃ សុទ្ធតែកើតចេញពីដំណើរការនេះ។
ប៉ុន្តែ ដូចជារថយន្តដែលមិនអាចរត់បានដោយគ្មានប្រេង ឬចង្កៀងដែលមិនអាចភ្លឺបានជារៀងរហូតដោយគ្មានឥន្ធនៈ ព្រះអាទិត្យក៏មិនអាចបញ្ចេញថាមពលជារៀងរហូតដែរ។

នៅថ្ងៃណាមួយ ឥន្ធនៈអ៊ីដ្រូសែននៅក្នុងស្នូលរបស់វានឹងអស់។ នៅពេលនោះ ព្រះអាទិត្យនឹងមិនរលត់ភ្លាមៗទេ ប៉ុន្តែវានឹងចាប់ផ្តើមឈានចូលដំណាក់កាលថ្មីមួយនៃជីវិត ដែលនឹងផ្លាស់ប្តូររូបរាង និងអនាគតនៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យទាំងមូល។

"ដូច្នេះ ជីវិតទាំងអស់នៅលើផែនដី ចាប់ពីមនុស្ស រុក្ខជាតិ រហូតដល់មហាសមុទ្រ សុទ្ធតែពឹងផ្អែកលើប្រតិកម្មនុយក្លេអ៊ែរ ដែលកំពុងកើតឡើងយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ នៅក្នុងស្នូលព្រះអាទិត្យ។"

*តើព្រះអាទិត្យនឹងស្លាប់យ៉ាងដូចម្តេច?
តាមការគណនារបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ប្រហែល ៥ ពាន់លានឆ្នាំ ទៀត ឥន្ធនៈអ៊ីដ្រូសែននៅក្នុងស្នូលព្រះអាទិត្យ នឹងអស់បន្តិចម្តងៗ។ នៅពេលនោះ វានឹងមិនរលត់ភ្លាមៗឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ព្រះអាទិត្យ នឹងចាប់ផ្តើមដំណាក់កាលថ្មីមួយនៃការវិវត្ត។

ដំបូង វានឹងពង្រីកខ្លួនកាន់តែធំ រហូតក្លាយជា ផ្កាយយក្សក្រហម (Red Giant) ដែលមានទំហំធំជាងបច្ចុប្បន្នរាប់រយដង។ កម្តៅដ៏ខ្លាំងរបស់វា អាចលេបបញ្ចូលភពពុធ និងភពសុក្រ ខណៈជោគវាសនារបស់ភពផែនដី នៅតែជាប្រធានបទដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងសិក្សា និងពិភាក្សានៅឡើយ។

បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលនេះ ព្រះអាទិត្យ នឹងបញ្ចេញស្រទាប់ខាងក្រៅរបស់ខ្លួនទៅក្នុងលំហអវកាស បង្កើតជាពពកឧស្ម័ន និងធូលីដ៏ស្រស់ស្អាត។ អ្វីដែលនៅសល់ គឺស្នូលដ៏តូចមួយ ប៉ុន្តែមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់បំផុត ដែលគេហៅថា White Dwarf ឬ សំណល់ស្នូលរបស់ផ្កាយ។

ទោះបីព្រះអាទិត្យលែងផលិតថាមពលតាមរយៈប្រតិកម្មនុយក្លេអ៊ែរទៀតក៏ដោយ សំណល់ស្នូលរបស់ផ្កាយ White Dwarf នេះ នឹងនៅតែបញ្ចេញកម្តៅ ដែលសល់ពីអតីតកាល ហើយត្រជាក់ចុះយឺតៗ អស់រយៈពេលរាប់ពាន់លានឆ្នាំទៅមុខទៀត។

*តើកែវយឹត James Webb បានរកឃើញអ្វី?
ភព WD 1856 b ត្រូវបានអ្នកតារាវិទូរកឃើញតាំងពីឆ្នាំ ២០២០ មកម្ល៉េះ។ ប៉ុន្តែអាថ៌កំបាំងដ៏ធំបំផុត គឺគ្មាននរណាអាចពន្យល់បានថា ហេតុអ្វីភពនេះនៅតែអាចវិលជុំវិញផ្កាយម្ចាស់របស់វា បន្ទាប់ពីផ្កាយនោះបានឈានដល់ទីបញ្ចប់នៃជីវិត។

ដើម្បីស្វែងរកចម្លើយ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានប្រើកែវយឺតអវកាស James Webb វាស់ស្ទង់បរិយាកាស សីតុណ្ហភាព ម៉ាស និងសមាសធាតុគីមីរបស់ភពនេះ។ ទិន្នន័យថ្មីៗបានបង្ហាញថា ភពយក្សមួយ អាចបន្តស្ថិតស្ថេរ បន្ទាប់ពីផ្កាយម្ចាស់របស់វាស្លាប់ ហើយអាចផ្លាស់ទីពីគន្លងដើម មកវិលនៅជិតសំណល់ស្នូលរបស់ផ្កាយវិញ ក្រោយការឈានចូលដំណាក់កាល ចុងក្រោយរបស់ផ្កាយនោះ។

ការសិក្សានេះបានផ្លាស់ប្តូរការយល់ដឹងរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចំពោះវដ្តជីវិតរបស់ប្រព័ន្ធផ្កាយ។ វាបង្ហាញថា ការស្លាប់របស់ផ្កាយ មិនមែនមានន័យថា ប្រព័ន្ធភពទាំងមូលត្រូវបាត់បង់នោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ភពធំៗខ្លះអាចបន្តវិលជុំវិញ White Dwarf ដែលជាសំណល់ស្នូលរបស់ផ្កាយ ហើយបន្តវិវត្តអស់រាប់ពាន់លានឆ្នាំទៀត។

ហេតុនេះហើយ ទើបអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចាត់ទុកប្រព័ន្ធ WD 1856 ថាជា បង្អួចមួយទៅកាន់អនាគត។ តាមរយៈការសិក្សាប្រព័ន្ធផ្កាយដែលស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៨០ ឆ្នាំពន្លឺ ពួកគេអាចស្រមៃ និងសាកល្បងទ្រឹស្តីអំពីអ្វីដែលអាចកើតឡើងចំពោះប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់យើង នៅថ្ងៃដែលព្រះអាទិត្យឈានដល់ទីបញ្ចប់នៃជីវិត។

*ហេតុអ្វី បានជាការរកឃើញនេះសំខាន់?
ពេលនេះ មានសំណួរមួយបានលេចឡើង៖ តើអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាចដឹងអនាគតរបស់ព្រះអាទិត្យ ដោយរបៀបណា បើវានឹងកើតឡើងក្រោយរយៈពេលប្រហែល ៥ ពាន់លានឆ្នាំ ទៀត? ចម្លើយគឺ ពួកគេមិនចាំបាច់រង់ចាំរហូតដល់ថ្ងៃនោះឡើយ។

ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រើប្រព័ន្ធផ្កាយផ្សេងៗនៅក្នុងសកលលោក ជា បង្អួចទៅកាន់អនាគត។ ដោយសង្កេតមើលផ្កាយដែលបានឆ្លងកាត់វដ្តជីវិតរួចហើយ ពួកគេអាចប្រៀបធៀបជាមួយទ្រឹស្តីរូបវិទ្យា និងសាកល្បងការគណនារបស់ខ្លួន។

ប្រព័ន្ធ WD 1856 គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏កម្រមួយ។ វាបង្ហាញថា ទោះបីផ្កាយម្ចាស់របស់វាបានក្លាយជា White Dwarf ក៏ដោយ ភពយក្សមួយ នៅតែអាចបន្តវិលជុំវិញវាបាន។ នេះបានជួយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកែលម្អការយល់ដឹងអំពីរបៀបដែលប្រព័ន្ធភពអាចបន្តវិវត្ត បន្ទាប់ពីផ្កាយឈានដល់ទីបញ្ចប់នៃជីវិត។

និយាយម្យ៉ាងទៀត ការសិក្សាប្រព័ន្ធផ្កាយ ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយរាប់សិបឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី មិនមែនគ្រាន់តែដើម្បីយល់អំពីផ្កាយមួយនៅទីនោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីស្វែងយល់អំពីអនាគតរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ និងទីកន្លែងរបស់មនុស្សនៅក្នុងសកលលោក។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖
ប្រសិនបើថ្ងៃមួយ ព្រះអាទិត្យក្លាយជា White Dwarf ឬសំណល់ស្នូលរបស់ផ្កាយ, ជីវិតនៅលើផែនដីប្រហែលជាមិនអាចបន្តមានទៀតឡើយ។ ប៉ុន្តែ នោះមិនមែនជាទីបញ្ចប់នៃប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យទាំងមូលទេ។ ភពយក្សធំៗ ដូចជា ភពព្រហស្បតិ៍ (Jupiter) និង ភពសៅរ៍ (Saturn) អាចនៅតែបន្តវិលជុំវិញសំណល់ស្នូលរបស់ព្រះអាទិត្យ អស់រាប់ពាន់លាន ឬសូម្បីតែរាប់លានលានឆ្នាំទៅមុខទៀត។

ប៉ុន្តែ អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងគេ មិនមែនស្ថិតនៅត្រង់ថា ព្រះអាទិត្យនឹងស្លាប់ឬអត់នោះទេ។ អ្វីដែលអស្ចារ្យជាងនេះ គឺមនុស្សតូចម្នាក់ ដែលរស់នៅលើភពតូចមួយក្នុងជ្រុងមួយនៃសកលលោក អាចសម្លឹងមើលទៅកាន់ផ្កាយ ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ ៨០ ឆ្នាំពន្លឺ ហើយប្រើវាដើម្បីស្វែងយល់ពីអនាគតរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យរបស់ខ្លួន។

នោះហើយជាអំណាចដ៏អស្ចារ្យបំផុតរបស់វិទ្យាសាស្ត្រ។ វាមិនត្រឹមតែឆ្លើយសំណួររបស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងពង្រីកការយល់ដឹង អំពីទីកន្លែងរបស់មនុស្សនៅក្នុងសកលលោកដ៏ធំធេង និងរំលឹកយើងថា ទោះបីយើងតូចប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏យើងនៅតែអាចយល់អំពីសកលលោកដ៏ធំនេះបាន តាមរយៈការសង្កេត ការសួរសំណួរ និងការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ។

ពិតណាស់ សកលលោក មិននិយាយជាមួយយើងដោយពាក្យសម្ដីទេ។ វានិយាយតាមរយៈពន្លឺ ដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់លំហអវកាសរាប់លាន និងរាប់ពាន់លានឆ្នាំ។ ហើយភារកិច្ចរបស់វិទ្យាសាស្ត្រ គឺត្រូវរៀនអាននូវពន្លឺនោះ៕