(រតនគិរី)៖ ប្រភេទសត្វត្មាតផេះ ដែលជាប្រភេទសត្វស្លាបកម្រជិតផុតពូជបំផុតនៅលើពិភពលោក បានវិលត្រឡប់មករស់នៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់វិញហើយ បន្ទាប់ពីបានបាត់មុខអស់រយៈពេលជិតមួយទសវត្សរ៍។ វត្តមានឡើងវិញនៃសត្វត្មាតផេះនេះ ត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តរតនគិរី ភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា កាលពីអំឡុងពេលធ្វើជំរឿនសត្វត្មាតទូទាំងប្រទេស ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅនេះ។

ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើជំរឿន អ្នកជំនាញបានកត់ត្រាឃើញត្មាតផេះចំនួន ០២ក្បាល ដែលនេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានបង្ហាញថា វត្តមានរបស់វា នៅតំបន់នេះកំពុងមានសញ្ញាកើនឡើងវិញ និងជាលទ្ធផលនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្សដែលបានស្តារប្រភេទនេះឱ្យមានការរស់នៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ នេះជាលើកទីមួយហើយដែលប្រភេទបក្សីដ៏កម្រនេះបានបង្ហាញខ្លួនឡើងវិញក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ ក្រោយពីការបាត់ខ្លួនតាំងពីឆ្នាំ២០១៦។

លោក ប៊ូ វរសក្ស នាយកអង្គការជីវិតធម្មជាតិនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការធ្វើជំរឿនក៏បានកត់ត្រាវត្តមានសត្វត្មាតភ្លើងចំនួន ៥ក្បាលផងដែរ ក្នុងនោះមានកូនត្មាតចំនួន ២ក្បាល ដែលបញ្ជាក់ពីភាពជោគជ័យនៃការបន្តពូជនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃនេះ។ ការវិលត្រឡប់របស់សត្វត្មាតផេះ គឺជាសមិទ្ធផលដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ការអភិរក្សសត្វត្មាតនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ និងជានិមិត្តសញ្ញានៃក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ការស្តារប្រភេទសត្វនេះឡើងវិញ។

លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យនៃក្រសួងបរិស្ថាន បានមានប្រសាសន៍ថា សត្វត្មាតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ ដែលមានតួនាទីដ៏សំខាន់ក្នុងការសម្អាតបរិស្ថាន និងការការពារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ ការវិលត្រឡប់របស់វាបន្ទាប់ពីអវត្តមាន ១០ឆ្នាំ មិនត្រឹមតែជាសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់ការអភិរក្សជីវចម្រុះនៅកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានន័យសំខាន់សម្រាប់ការការពារប្រភេទសត្វដែលកំពុងប្រឈមនឹងការផុតពូជ។

ជាមួយគ្នានេះ វត្តមានត្មាតផេះជាថ្មីនៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បង្ហាញអំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្សរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន សហការជាមួយអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។

ក្រសួងបរិស្ថានក៏ដូចជាអង្គការជីវិតធម្មជាតិនៅកម្ពុជា បន្តលើកទឹកចិត្តការចូលរួមបន្ថែមទៀតក្នុងការការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសអភិរក្សប្រភេទជីវៈចម្រុះកម្រលើពិភពលោក ដើម្បីធានាបាននូវការរស់រានមានជីវិតយូរអង្វែងរបស់ពួកវា។ គួរបញ្ជាក់ថា លទ្ធផលជំរឿនត្មាតនៅតាមទីតាំងអាហារដ្ឋានត្មាតទូទាំងប្រទេស កត់ត្រាបានត្មាត (ត្មាតត្នោត ត្មាតភ្លើង និងត្មាតផេះ) សរុបចំនួន ១៦៣ក្បាល នៅឆ្នាំ២០២៥៕