(ភ្នំពេញ)៖ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា អត្រាពន្ធបដិកាថ្មីដែលសហរដ្ឋអាមេរិក បានដាក់មកលើកម្ពុជា និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត ក្នុងអត្រាចាប់ពី ១០% ទៅ ១២.៥% មិនមែនបណ្តាលមកពីប្រទេសទាំងនោះ ប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំនោះទេ។

លោកបានចាត់ទុកថា នេះអាចជាលេសរបស់អាមេរិក ដើម្បីប្រមូលពន្ធតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន ដូចមុនពេលដែលតុលាការកំពូលអាមេរិក បានច្រានចោលការដំឡើងពន្ធរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ។

​ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពី «អត្រាពន្ធគយថ្មី ក្នុងការនាំចូលពីកម្ពុជា ទៅសហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតអនុលោមភាព នៃមាត្រា ៣០១ ច្បាប់ពាណិជ្ជកម្ម សហរដ្ឋអាមេរិក» កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីស្តីការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនមានការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំនោះទេ ហើយក៏មិនបានទិញវត្ថុធាតុដើមពីប្រទេស ដែលប្រើកម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំដែរ។ ​

លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានលើកឧទាហរណ៍ថា សូម្បីតែប្រទេសជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងសហភាពអឺរ៉ុប ដែលសុទ្ធតែជាប្រទេសមិនប្រើកម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំ ក៏ត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ពន្ធ ១២.៥% ដែរ។ នេះបង្ហាញថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងស្វែងរកនីតិវិធី ឬលេសផ្សេងៗ តាមរយៈមាត្រា ៣០១ នៃច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន ដើម្បីដំឡើងពន្ធលើប្រទេសនានា ក្នុងគោលបំណងប្រមូលពន្ធឱ្យបាន ១៩% តាមកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មបដិកាដែលបានចុះហត្ថលេខា។​

សូមរំលឹកថា ​ទាក់ទងនឹងការកំណត់ពន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ឡើងកាន់ដំណែងមកមានការប្រែប្រួលជាបន្តបន្ទាប់។​ នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ដូណាល់ ត្រា បានកំណត់បដិកាលើការនាំចូលទំនិញពីកម្ពុជាក្នុងអត្រា៤៩%។ ក្រោយពីកម្ពុជាបានចរចាជាច្រើនលើក នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ អត្រាពន្ធបដិកា ត្រូវបានកំណត់ជាថ្មីក្នុងអត្រា១៩%។ តែយ៉ាងណាមិញអត្រាពន្ធដែលបានកំណត់នេះ ត្រូវបានតុលាការកំពូលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានសម្រេចលុបចោលពន្ធដោយសារខុសច្បាប់ នៅថ្ងៃ២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។

យ៉ាងនេះក្តីតាមច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក ក្នុងមាត្រា ១២២ បានអនុញ្ញាតឱ្យប្រធានាធិបតីអាចមានសិទ្ធិដាក់ពន្ធពី ១០% រហូតដល់១៥% ក្នុងរយៈពេល១៥០ថ្ងៃ។ ដូច្នេះហើយ លោកដូណាល់ត្រាំបានសម្រេចដាក់ ១០%ទៅលើគ្រប់បណ្តា​ប្រទេសទាំងអស់។ ពន្ធនេះត្រូវបាន​អនុវត្តចប់នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦​ ដោយជំនួសមកវិញដោយពន្ធលើមាត្រា ៣០១។

តាមរយៈមាត្រា ៣០១​នេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានស៊ើបអង្កេតទៅប្រទេសចំនួន៦០ លើ២ចំណុច Force Labor (ការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំ ឬទិញសម្ភារពីប្រទេស ដែលប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មដោយបង្ខំ) និង Excess Capacity (ការផលិតបានច្រើនលើសអ្វីៗដែលផលិត ហើយមានការចូលរួមឧបត្ថម្ភធន ទៅដល់ក្រុមហ៊ុនដើម្បីផលិតបានច្រើនលក់ទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយមានការប្រកួតប្រជែងត្រឹមត្រូវ)។ ក្រោយការស៊ើបអង្កេត សហរដ្ឋអាមេរិក បានកំណត់ពន្ធថ្មី ក្នុងអត្រាចាប់ពី១០%ទៅ១២.៥% បូក MFN។ ដូច្នេះ ប្រទេសទាំង៦០ ដែលនាំចូលទំនិញទៅសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវអនុវត្តពន្ធថ្មី ដែលបានកំណត់ដោយ លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់​ ត្រាំ​ ដោយកម្ពុជា រួមនឹងប្រទេស២ទៀត រួមមាន​ ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូនេស៊ី នឹងត្រូវអនុវត្តពន្ធបដិកា១០% បូក MFN​ ខណៈប្រទេស៣៨ទៀត រួមមានថៃ វៀតណាម ត្រូវអនុវត្ត ១២.៥% បូក MFN៕