(ភ្នំពេញ)៖ អ្នកតាមដានស្ថានភាពនយោបាយកម្ពុជា លោក យឿន យឿត បានគូសបញ្ជាក់ថា សេចក្តីសម្រេចរបស់ UNESCO នេះគឺជា «ខែលការពារផ្លូវច្បាប់ដ៏រឹងមាំបន្ថែមទៀត» ក្នុងការប្រឆាំងនឹងអំពើរំលោភបំពាន ឬការប៉ុនប៉ងបំផ្លាញសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិពីសំណាក់កម្លាំងខាងក្រៅ ហើយថា សេចក្តីសម្រេចនេះ គឺជាជំហានដ៏មានឥទ្ធិពលមួយក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងសន្តិភាព និងការអភិរក្សវប្បធម៌ពិភពលោក។

នៅក្នុងសម័យប្រជុំផ្លូវការ នាពេលថ្មីៗនេះ គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៃអង្គការ UNESCO បានសម្រេចអនុម័តសេចក្តីសម្រេចចិត្តជាប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដោយ«ថ្កោលទោសយ៉ាងដាច់អហង្ការ» ចំពោះរាល់សកម្មភាពបំផ្លិចបំផ្លាញបង្កការខូចខាត ឬការគំរាមកំហែងដល់ «សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក»(World Heritage Sites)ដែលបង្កឡើងដោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធនិងសង្គ្រាម។ អង្គការ UNESCO បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីចំណុចគន្លឹះសំខាន់ៗចំនួន៣ ក្នុងសេចក្តីសម្រេចចិត្តនេះ៖

១៖ ការថ្កោលទោស និងការការពារជាសកលUNESCO បានរំលឹកឡើងវិញនូវអនុសញ្ញាក្រុងឡាអេឆ្នាំ ១៩៥៤ (1954 Hague Convention)ស្តីពីការការពារទ្រព្យសម្បត្តិវប្បធម៌ ក្នុងករណីមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ដោយបញ្ជាក់ថា សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក គឺជាមរតកដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមរបស់មនុស្សជាតិទាំងមូល។ រាល់ការវាយប្រហារ ការប្រើប្រាស់តំបន់បេតិកភណ្ឌជាសមរភូមិយោធា ឬការបង្កការខូចខាតដោយចេតនានិងអចេតនា គឺជាអំពើរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើច្បាប់អន្តរជាតិ។

២៖ ការទាមទារឱ្យមាន «ការទទួលខុសត្រូវ» ផ្នែកច្បាប់សេចក្តីសម្រេចចិត្តនេះ បានដាក់ចេញនូវវិធានការម៉ឺងម៉ាត់ដោយតម្រូវឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះមុខច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំងការស្តារឡើងវិញ និងការប៉ះប៉ូវការខូចខាតដែលបានកើតមានឡើង។ អង្គការ UNESCO ក៏បានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ រួមគ្នាកត់ត្រាភស្តុតាង និងប្រមូលទិន្នន័យដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនបេតិកភណ្ឌដែលរងការបំផ្លាញ។

៣៖ សារសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងសកលលោកសម្រាប់កម្ពុជា ដែលជាប្រទេសធ្លាប់មានបទពិសោធន៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងតែងតែឈរមុខគេក្នុងការការពារតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោក (ដូចជា ប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទព្រះវិហារ និងប្រាសាទកោះកេរ) សេចក្តីសម្រេចរបស់ UNESCO នេះគឺជា «ខែលការពារផ្លូវច្បាប់ដ៏រឹងមាំបន្ថែមទៀត» ក្នុងការប្រឆាំងនឹងអំពើរំលោភបំពាន ឬការប៉ុនប៉ងបំផ្លាញសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិពីសំណាក់កម្លាំងខាងក្រៅ។

លោក យឿន យឿត បានបន្ថែមថា សេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់គណៈកម្មាធិការ UNESCO គឺជាជំហានដ៏មានឥទ្ធិពលមួយ ក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងសន្តិភាព និងការអភិរក្សវប្បធម៌ពិភពលោក។ វាជាការព្រមានយ៉ាងចាស់ដៃទៅកាន់ពិភពលោកថា «វប្បធម៌ និងបេតិកភណ្ឌ មិនមែនជាផ្ទាំងស៊ីបនៃសង្គ្រាមឡើយ» ហើយអ្នកដែលបំផ្លាញមរតកមនុស្សជាតិ ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខប្រវត្តិសាស្ត្រ និងច្បាប់អន្តរជាតិជាដាច់ខាត៕