(ភ្នំពេញ)៖ ជាងបួនឆ្នាំមកហើយ សង្គ្រាមរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន នៅតែបន្ត ខណៈមនុស្សស្លាប់ និងរបួសកើនឡើងទាំងសងខាង។ ប៉ុន្តែ ហេតុអ្វីរុស្ស៊ី មិនទាន់អាចយកឈ្នះអ៊ុយក្រែនបាន? ហើយហេតុអ្វីអ៊ុយក្រែន ក៏មិនអាចរុញកងទ័ពរុស្ស៊ីចេញពីទឹកដីដែលត្រូវបានកាន់កាប់បានដែរ?

Fresh Exclusive មានអត្ថបទវិភាគស៊ីជម្រៅមួយ ពិនិត្យមើលមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យសង្គ្រាមអូសបន្លាយជាង៤ឆ្នាំមកនេះ នៅតែជាប់គាំងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ៖

នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ កងទ័ពរុស្ស៊ីបានបើកការវាយលុកទ្រង់ទ្រាយធំចូលអ៊ុយក្រែន។ នៅពេលនោះ មនុស្សជាច្រើនបានព្យាករថា រដ្ឋធានីកៀវអាចដួលរលំក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានថ្ងៃ ឬប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ។

ប៉ុន្តែ ជាងបួនឆ្នាំក្រោយមក រដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែននៅតែឈរជើង កងទ័ពរបស់ខ្លួននៅតែប្រយុទ្ធ ហើយរុស្ស៊ី មិនទាន់អាចសម្រេចគោលដៅនយោបាយដំបូងរបស់ខ្លួន ក្នុងការបង្ខំឱ្យអ៊ុយក្រែនចុះចាញ់ ឬផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំបានឡើយ។

ទន្ទឹមគ្នានោះ អ៊ុយក្រែនក៏មិនទាន់អាចសម្រេចគោលដៅរបស់ខ្លួន ក្នុងការរុញកងទ័ពរុស្ស៊ីចេញពីទឹកដីដែលត្រូវបានកាន់កាប់ទាំងអស់បានដែរ។ រុស្ស៊ីនៅតែគ្រប់គ្រងតំបន់ភាគច្រើននៃ Luhansk ផ្នែកធំៗនៃ Donetsk និង Zaporizhzhia ព្រមទាំងតំបន់ Crimea ដែលខ្លួនបានដាក់បញ្ចូលតាំងពីឆ្នាំ២០១៤។

សង្គ្រាមដែលមនុស្សខ្លះធ្លាប់គិតថា នឹងបញ្ចប់យ៉ាងលឿន បានក្លាយជាសង្គ្រាមអូសបន្លាយ ដែលគ្មានភាគីណាមួយអាចទទួលជ័យជម្នះដាច់ខាត។

ស្ថានភាពនេះបង្កើតសំណួរយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់មួយ៖ បន្ទាប់ពីជាងបួនឆ្នាំនៃការប្រយុទ្ធ ហេតុអ្វីបានជារុស្ស៊ី ដែលមានទំហំប្រទេស ប្រជាជន និងធនធានយោធាធំជាង មិនទាន់អាចយកឈ្នះអ៊ុយក្រែនបាន? ហើយហេតុអ្វីអ៊ុយក្រែន ដែលទទួលបានការគាំទ្រពីលោកខាងលិច ក៏មិនអាចរុញរុស្ស៊ីចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួនបានដែរ?

*រុស្ស៊ីមានអំណាចធំ ប៉ុន្តែមិនអាចបំបែកខ្សែការពារអ៊ុយក្រែនបាន
រុស្ស៊ីមានប្រជាជន សេដ្ឋកិច្ច កម្លាំងយោធា និងឧស្សាហកម្មផលិតអាវុធធំជាងអ៊ុយក្រែន។ ប៉ុន្តែភាពធំជាង មិនមានន័យថា អាចទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងងាយស្រួលឡើយ។

បន្ទាប់ពីការបរាជ័យក្នុងការដណ្តើមកៀវនៅដំណាក់កាលដំបូង រុស្ស៊ីបានផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រ មកផ្តោតលើតំបន់ភាគខាងកើត និងភាគខាងត្បូង។ កងទ័ពរុស្ស៊ី បានបន្តរុញទៅមុខ ប៉ុន្តែភាគច្រើនជាការឈានទៅមុខយឺតៗ ក្នុងតម្លៃមនុស្ស និងសម្ភារៈយោធាខ្ពស់។
ការវិភាគរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាអឺរ៉ុបខាងកើត OSW បង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំទីបួននៃសង្គ្រាម, រុស្ស៊ីនៅតែរក្សាគំនិតផ្តួចផ្តើមលើសមរភូមិ និងដណ្តើមបានទឹកដីខ្លះៗ ប៉ុន្តែមិនអាចបម្លែងការឈានទៅមុខកម្រិតយុទ្ធវិធីទៅជាជ័យជម្នះកម្រិតប្រតិបត្តិការ ឬការបំបែកខ្សែការពារអ៊ុយក្រែនបានទេ។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណរបស់ស្ថាប័ននេះ រុស្ស៊ីដណ្តើមបានប្រហែល ៤,៣០០ ទៅ ៤,៨០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ ស្មើប្រហែល ០.៧ភាគរយនៃទឹកដីអ៊ុយក្រែន។

នៅដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ការវាយតម្លៃរបស់ Institute for the Study of War ក៏បានបង្ហាញថា ការឈានទៅមុខរបស់រុស្ស៊ី បានថយល្បឿន ខណៈអ៊ុយក្រែនទទួលបានជោគជ័យកម្រិតយុទ្ធវិធីមួយចំនួន។ អង្គការនេះ បានវាយតម្លៃថា ក្នុងខែមេសា និងឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ អ៊ុយក្រែន រំដោះបានទឹកដីច្រើនជាងទឹកដីដែលរុស្ស៊ីដណ្តើមបាន ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា។

ភស្ថុតាង នេះបង្ហាញថា រុស្ស៊ី មិនបានបាត់បង់សមត្ថភាពវាយលុកទេ ប៉ុន្តែមិនអាចប្រើប្រាស់ភាពលើសលប់របស់ខ្លួន ដើម្បីបង្កើតការដួលរលំយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃខ្សែការពារអ៊ុយក្រែនបានឡើយ។

មូលហេតុសំខាន់ គឺការវាយលុកនៅក្នុងសង្គ្រាមសម័យទំនើប ពិបាកជាងការការពារ។ ដ្រូនស៊ើបការណ៍ ផ្កាយរណប មីន ប្រព័ន្ធកាំភ្លើងធំ និងឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា ធ្វើឱ្យចលនារបស់កងទ័ព និងរថពាសដែក ត្រូវបានរកឃើញយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ កងទ័ពដែលចេញពីទីតាំងការពារ ដើម្បីវាយលុក តែងក្លាយជាគោលដៅងាយរងការវាយប្រហារ។

ដូច្នេះ រុស្ស៊ីអាចដណ្តើមភូមិ ឬទីតាំងខ្លះៗ ប៉ុន្តែការបំបែកខ្សែការពាររាប់រយគីឡូម៉ែត្រ និងឈានចូលជ្រៅទៅក្នុងអ៊ុយក្រែន គឺជាកិច្ចការដែលត្រូវចំណាយកម្លាំង និងសម្ភារៈយោធាដ៏ធំ។

*អ៊ុយក្រែនអាចទប់ទល់ ប៉ុន្តែមិនមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់រំដោះទឹកដីទាំងអស់
ការដែលអ៊ុយក្រែន មិនដួលរលំ មិនមានន័យថា អ៊ុយក្រែន មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីវាយបក និងរំដោះទឹកដីទាំងអស់ឡើយ។

ការការពារទឹកដី និងការវាយលុកដណ្តើមទឹកដីត្រឡប់មកវិញ គឺជាកិច្ចការខុសគ្នា។ អ្នកការពារ អាចប្រើលេណដ្ឋាន មីន ដ្រូន និងទីតាំងលាក់ខ្លួន ដើម្បីបន្ថយល្បឿនរបស់គូប្រជែង។ ប៉ុន្តែអ្នកវាយលុក ត្រូវការកម្លាំងមនុស្សច្រើន រថពាសដែក កាំភ្លើងធំ ការការពារតាមអាកាស និងឃ្លាំងសម្ភារៈដែលមានស្ថិរភាព។

អ៊ុយក្រែនប្រឈមបញ្ហាធំបី គឺកង្វះកម្លាំងមនុស្ស កង្វះគ្រាប់រំសេវ និងការពឹងផ្អែកលើជំនួយពីក្រៅប្រទេស។
នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំរបស់រុស្ស៊ីលើតំបន់កៀវ បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ១៧នាក់ និងធ្វើឱ្យរបួសជាច្រើននាក់។ តាមសេចក្តីរាយការណ៍ អ៊ុយក្រែនមិនអាចបាញ់ទម្លាក់មីស៊ីលបាលីស្ទិកណាមួយក្នុងការវាយប្រហារនោះបានទេ ដោយសារខ្វះគ្រាប់ស្ទាក់ចាប់សម្រាប់ប្រព័ន្ធ Patriot។

ករណីនេះបង្ហាញថា ទោះអ៊ុយក្រែនមានប្រព័ន្ធការពារទំនើបក៏ដោយ ប្រព័ន្ធនោះនឹងបាត់បង់ប្រសិទ្ធភាព ប្រសិនបើគ្មានគ្រាប់មីស៊ីលគ្រប់គ្រាន់។
ចំណែកការវាយលុកដើម្បីរំដោះទឹកដីវិញ អ៊ុយក្រែនត្រូវប្រឈមនឹងខ្សែការពាររុស្ស៊ីដែលមានលេណដ្ឋានជាច្រើនជាន់ ចម្ការមីន កាំភ្លើងធំ និងដ្រូនរាប់ពាន់គ្រឿង។ ការវាយបកឆ្នាំ២០២៣ បានបង្ហាញថា អាវុធទំនើបពីលោកខាងលិច មិនអាចធានាជ័យជម្នះបានទេ ប្រសិនបើគ្មានអំណាចអាកាស និងគ្រាប់រំសេវក្នុងបរិមាណគ្រប់គ្រាន់។

ដូច្នេះ អ៊ុយក្រែនគ្រាន់តែអាចមានសមត្ថភាពធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីបង់តម្លៃខ្ពស់ និងរារាំងមិនឱ្យរុស្ស៊ីសម្រេចជ័យជម្នះ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានភាពលើសលប់ដែលត្រូវការ ដើម្បីបំបែកខ្សែការពារ និងរុញរុស្ស៊ីចេញពីទឹកដីទាំងអស់បានឡើយ។

*ដ្រូនបានផ្លាស់ប្តូរសង្គ្រាម ប៉ុន្តែមិនទាន់អាចជំនួសកម្លាំងដីគោកបាន
សង្គ្រាមរុស្ស៊ី–អ៊ុយក្រែន បានក្លាយជាមន្ទីរពិសោធន៍ធំបំផុតមួយ សម្រាប់សង្គ្រាមដ្រូនសម័យទំនើប។

ដ្រូនតម្លៃរាប់រយ ឬរាប់ពាន់ដុល្លារ អាចបំផ្លាញរថក្រោះ ឃ្លាំងគ្រាប់រំសេវ ប្រព័ន្ធរ៉ាដា ឬមូលដ្ឋានយោធា ដែលមានតម្លៃរាប់លានដុល្លារ។ ដ្រូនបានធ្វើឱ្យសមរភូមិមានតម្លាភាពជាងមុន ព្រោះចលនារបស់ទាហាន និងយានយន្ត អាចត្រូវបានមើលឃើញ និងវាយប្រហារស្ទើរតែភ្លាមៗ។
អ៊ុយក្រែន បានប្រើដ្រូនជំនួសកង្វះកាំភ្លើងធំ និងមីស៊ីល ហើយអាចវាយប្រហារចូលជ្រៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី លើឃ្លាំងប្រេង មូលដ្ឋានយោធា រោងចក្រ និងបណ្តាញដឹកជញ្ជូន។ រុស្ស៊ីវិញ ក៏បង្កើនការផលិត និងប្រើប្រាស់ដ្រូនទ្រង់ទ្រាយធំ ដើម្បីវាយប្រហារទីក្រុង ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល និងទីតាំងយោធារបស់អ៊ុយក្រែន។

នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ មានសេចក្តីរាយការណ៍ថា ប្រធានាធិបតី Vladimir Putin បានកែសម្រួលមេបញ្ជាការយោធា និងបង្កើតសាខាយោធាថ្មីមួយសម្រាប់សង្គ្រាមដ្រូន ខណៈការឈានទៅមុខរបស់រុស្ស៊ីនៅភាគខាងកើត បានថយល្បឿន។
ប៉ុន្តែ ដ្រូនមានដែនកំណត់។ វាអាចបំផ្លាញគោលដៅ និងរារាំងចលនារបស់គូប្រជែង ប៉ុន្តែមិនអាចចូលកាន់កាប់ទីក្រុង ឈរជើងនៅលើដី ឬគ្រប់គ្រងប្រជាជនបានទេ។ ទឹកដីនៅតែត្រូវការទាហានថ្មើរជើង។

ហេតុដូច្នេះហើយ ដ្រូនកំពុងធ្វើឱ្យភាគីទាំងពីរពិបាកវាយលុក ប៉ុន្តែមិនបានផ្តល់ឱ្យភាគីណាមួយនូវឧបករណ៍ដែលអាចបញ្ចប់សង្គ្រាមបានឡើយ។ ដ្រូនគ្រាន់តែជួយពង្រឹងស្ថានភាពដែលជាប់គាំង ជាជាងបំបែកវា។

*សង្គ្រាមនេះគឺជាការប្រកួតរវាងឧស្សាហកម្ម និងសម្ព័ន្ធមិត្ត
នៅក្នុងសង្គ្រាមអូសបន្លាយ អ្នកឈ្នះមិនចាំបាច់ជាភាគីដែលមានអាវុធល្អបំផុតនៅថ្ងៃដំបូងទេ ប៉ុន្តែអាចជាភាគីដែលផលិត ជួសជុល និងផ្គត់ផ្គង់អាវុធបានយូរជាង។

រុស្ស៊ីបានផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ឱ្យគាំទ្រការផលិតយោធា បង្កើនការផលិតគ្រាប់កាំភ្លើងធំ មីស៊ីល និងដ្រូន។ រុស្ស៊ីក៏ទទួលបានជំនួយពីប្រទេសជាដៃគូ។ នៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ Reuters បានរាយការណ៍ដោយយោងតាមចារកម្មយោធាអ៊ុយក្រែនថា អង្គភាពមីស៊ីលកូរ៉េខាងជើង មួយក្រុម កំពុងដាក់ពង្រាយក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ី ហើយកូរ៉េខាងជើងបានផ្គត់ផ្គង់មីស៊ីលបាលីស្ទិក ឱ្យរុស្ស៊ីជាច្រើនរួចមកហើយ។

រីឯអ៊ុយក្រែនវិញ ត្រូវពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើសហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប និងសម្ព័ន្ធមិត្តផ្សេងទៀត។ ជំនួយនេះ បានជួយឱ្យអ៊ុយក្រែននៅតែអាចប្រយុទ្ធ ប៉ុន្តែវាក៏បង្កើតភាពងាយរងគ្រោះដែរ។ ការពន្យារពេលនៃការអនុម័តថវិកា ការផលិតយឺត ឬការប្រែប្រួលនយោបាយនៅប្រទេសម្ចាស់ជំនួយ អាចបង្កការប៉ះពាល់ភ្លាមៗដល់សមត្ថភាពរបស់អ៊ុយក្រែននៅលើសមរភូមិ។

ទោះជាយ៉ាងណា អឺរ៉ុបកំពុងព្យាយាមបង្កើនតួនាទីរបស់ខ្លួន។ គិតត្រឹមខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ សហភាពអឺរ៉ុប និងរដ្ឋសមាជិក បានប្រមូលជំនួយយោធា និងការពារជាតិដល់អ៊ុយក្រែនប្រមាណ ៨១.៩ពាន់លានអឺរ៉ូ។ សហភាពអឺរ៉ុប ក៏បានបង្កើនសមត្ថភាពផលិតគ្រាប់រំសេវរបស់ឧស្សាហកម្មខ្លួនប្រមាណ ៤០ភាគរយ និងបានបណ្តុះបណ្តាលទាហានអ៊ុយក្រែនប្រមាណ ៩៥,០០០នាក់។

បន្ថែមពីនេះ សហភាពអឺរ៉ុបបានបង្កើតកញ្ចប់គាំទ្រ ៩០ពាន់លានអឺរ៉ូ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦–២០២៧ ក្នុងនោះប្រហែល ៦០ពាន់លានអឺរ៉ូត្រូវបានគ្រោងសម្រាប់ជំនួយយោធា។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦ មានជំនួយរហូតដល់ ២៨.៣ពាន់លានអឺរ៉ូ ដែលផ្តោតលើសមត្ថភាពឧស្សាហកម្មការពារជាតិរបស់អ៊ុយក្រែន។

ភស្ថុតាង ទាំងនេះបង្ហាញថា សង្គ្រាមនេះមិនមែនជាការប្រកួតរវាងទីក្រុងមូស្គូ និងកៀវតែប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាការប្រកួតរវាងបណ្តាញផ្គត់ផ្គង់ ឧស្សាហកម្មការពារជាតិ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ភាគីទាំងពីរ។

*តើហេតុអ្វីការចរចា មិនទាន់អាចបញ្ចប់សង្គ្រាម?
នៅលើទ្រឹស្តី សង្គ្រាមអូសបន្លាយ ដែលគ្មានអ្នកឈ្នះដាច់ខាត គួរតែជំរុញឱ្យភាគីទាំងពីរចូលចរចា។ ប៉ុន្តែបញ្ហាគឺ រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែននៅតែមានទស្សនៈខុសគ្នាយ៉ាងជ្រៅអំពីអ្វីដែលហៅថា «សន្តិភាព»។

រុស្ស៊ីចង់ឱ្យអ៊ុយក្រែន ទទួលស្គាល់ស្ថានភាពទឹកដី និងកម្រិតទំនាក់ទំនងសន្តិសុខជាមួយលោកខាងលិច។ អ៊ុយក្រែនវិញមើលថា ការទទួលស្គាល់ការកាន់កាប់ដោយកម្លាំង នឹងបង្កើតគំរូគ្រោះថ្នាក់ និងអាចអនុញ្ញាតឱ្យរុស្ស៊ី វាយប្រហារជាថ្មីនៅថ្ងៃក្រោយ។

នៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ មេដឹកនាំអង់គ្លេស បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ រួមជាមួយប្រធានាធិបតី Volodymyr Zelenskyy បានគាំទ្រឱ្យមានបទឈប់បាញ់ពេញលេញ ប៉ុន្តែបានកំណត់ថា ខ្សែបន្ទាត់ប្រយុទ្ធបច្ចុប្បន្នគួរតែជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការចរចា មិនមែនជាការទទួលស្គាល់ព្រំដែនថ្មីឡើយ។ ពួកគេក៏ទាមទារឱ្យមានការធានាសន្តិសុខដែលមានកម្លាំងច្បាប់សម្រាប់អ៊ុយក្រែន។

ដូច្នេះ ឧបសគ្គធំបំផុតមិនមែនការខ្វះតុចរចាទេ ប៉ុន្តែជាការខ្វះចំណុចដែលភាគីទាំងពីរអាចទទួលយកបាន។

រុស្ស៊ីនៅតែជឿថា ពេលវេលាអាចធ្វើឱ្យអ៊ុយក្រែន និងលោកខាងលិចនឿយហត់។ អ៊ុយក្រែនវិញនៅតែជឿថា ការបន្តទប់ទល់ និងការគាំទ្រពីសម្ព័ន្ធមិត្ត អាចរារាំងរុស្ស៊ី មិនឱ្យសម្រេចគោលដៅរបស់ខ្លួន។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
បន្ទាប់ពីជាងបួនឆ្នាំ ភាគីទាំងពីរនៅតែមិនទាន់ចាញ់ ប៉ុន្តែក៏មិនទាន់មានភាគីណាមួយសម្រេចជ័យជម្នះដាច់ខាតដែរ។ រុស្ស៊ីមិនទាន់ចាញ់ ព្រោះនៅតែកាន់កាប់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនមួយផ្នែក និងមានសមត្ថភាពបន្តសង្គ្រាម។ ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីក៏មិនទាន់ឈ្នះ ព្រោះមិនអាចបំបាក់រដ្ឋអ៊ុយក្រែន ឬបង្ខំកៀវឱ្យទទួលយកគោលដៅរបស់មូស្គូបានដែរ។

អ៊ុយក្រែនមិនទាន់ចាញ់ ព្រោះនៅតែអាចការពាររដ្ឋ និងទប់ទល់រុស្ស៊ីបាន។ ប៉ុន្តែអ៊ុយក្រែនក៏មិនទាន់ឈ្នះ ព្រោះមិនអាចរំដោះទឹកដី ដែលត្រូវបានកាន់កាប់ទាំងអស់បានដែរ។

បើគ្មានការប្រែប្រួលធំលើសមរភូមិ ឬក្នុងនយោបាយអន្តរជាតិទេ សង្គ្រាមនេះទំនងជាមិនបញ្ចប់ដោយជ័យជម្នះដាច់ខាតរបស់ភាគីណាមួយឡើយ។

ចំណុចសំខាន់គឺ៖ រុស្ស៊ីមិនអាចយកឈ្នះ ព្រោះអ៊ុយក្រែនមានសមត្ថភាពការពារ និងជំនួយពីសម្ព័ន្ធមិត្ត។ អ៊ុយក្រែន មិនអាចរុញរុស្ស៊ីចេញ ព្រោះខ្វះកម្លាំងមនុស្ស អាវុធ និងអំណាចអាកាស។ ដូច្នេះ អ្នកឈ្នះ អាចជាភាគីដែលមានសមត្ថភាពបន្តប្រយុទ្ធបានយូរជាងគូប្រជែង៕