(ភ្នំពេញ)៖ «ស្លឹកឈើមានទំហំតូចល្មមអាចកាន់ក្នុងដៃបាន ប៉ុន្តែវាមានភាពអស្ចារ្យគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើការងារជាមួយពន្លឺព្រះអាទិត្យ»។ ស្លឹកឈើអាចមើលទៅហាក់ដូចជាសាមញ្ញ៖ គ្រាន់តែជាបន្ទះស្តើងពណ៌បៃតងបក់រវិចៗតាមកម្លាំងខ្យល់។ ប៉ុន្តែនៅខាងក្នុងនោះ គឺមានរចនាសម្ព័ន្ធដ៏អស្ចារ្យដែលចាប់យកពន្លឺ ផ្លាស់ប្តូរឧស្ម័ន បញ្ជូនទឹក និងជួយឱ្យរុក្ខជាតិផលិតអាហារបាន។ ស្លឹកឈើ គឺជាចំណុចប្រសព្វដ៏ប្រណីតរវាងមាតុភូមិផែនដី និងផ្ទៃមេឃ។

ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើរស្មីសំយោគ ជាតិក្លរ៉ូភីល (Chlorophyll) និងសារធាតុពណ៌ដទៃទៀត ជួយឱ្យរុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ថាមពលពន្លឺ ដើម្បីបំប្លែងឧស្ម័នកាបូនិក និងទឹកឱ្យទៅជាជាតិស្ករ។ ជាតិស្ករទាំងនោះជួយទ្រទ្រង់ដល់ការលូតលាស់ និងការជួសជុលកោសិកា។ ឧស្ម័នអុកស៊ីសែនក៏ត្រូវបានបញ្ចេញមកក្រៅក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះដែរ។ ដំណើរការនេះអាចប្រែប្រួលទៅតាមប្រភេទរុក្ខជាតិ និងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ប៉ុន្តែវាជាគ្រឹះទ្រទ្រង់នៃបណ្តាញអាហារស្ទើរតែទាំងអស់នៅលើផែនដី។

ស្លឹកឈើក៏ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរជាតិទឹកជាមួយខ្យល់អាកាស តាមរយៈរន្ធតូចៗដែលហៅថា «ស្តូម៉ាត» (Stomata)។ ទឹកដែលស្រូបពីឫស អាចហួតចេញពីផ្ទៃស្លឹក តាមរយៈដំណើររំភាយចំហាយទឹក (Transpiration)។ ចលនានេះជួយដឹកជញ្ជូនសារធាតុចិញ្ចឹមពាសពេញដើមរុក្ខជាតិ ហើយថែមទាំងអាចជួយបង្កើនសំណើម និងកាត់បន្ថយកម្ដៅនៅតំបន់ជុំវិញផងដែរ។

មិនមែនស្លឹកឈើទាំងអស់សុទ្ធតែមានរាងធំ ឬមានពណ៌បៃតងពេញមួយឆ្នាំនោះឡើយ។ ស្លឹកស្រួចដូចម្ជុល ស្លឹកក្រាស់នៅតំបន់វាលខ្សាច់ ស្លឹកអណ្តែតលើទឹក និងស្លឹកដែលផ្លាស់ប្តូរតាមរដូវកាល សុទ្ធតែឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបន្ស៊ាំខ្លួនខុសៗគ្នា។ រុក្ខជាតិខ្លះជ្រុះស្លឹកក្នុងរដូវប្រាំង ឬរដូវត្រជាក់ដើម្បីសន្សំសំចៃធនធាន រីឯរុក្ខជាតិខ្លះទៀតរក្សាស្លឹកបានយូរជាង។ ភាពចម្រុះទាំងនេះបង្ហាញឱ្យឃើញនូវដំណោះស្រាយជាច្រើនក្នុងការរស់រានមានជីវិត។

ស្លឹកឈើផ្តល់ចំណីលើសពីដើមរុក្ខជាតិរបស់ខ្លួនទៅទៀត។ ដង្កូវ និងសត្វដទៃទៀតអាចស៊ីវាជាអាហារ។ ស្លឹកឈើជ្រុះផ្តល់ជម្រកដល់ភាវៈរស់តូចៗ និងបញ្ជូនសារធាតុចិញ្ចឹមត្រឡប់ទៅដីវិញនៅពេលវារលួយ។ ស្លឹកឈើដែលត្រូវសត្វល្អិតស៊ីបំផ្លាញខ្លះ មិនមែនប្រែក្លាយជាស្លឹកឈើឥតប្រយោជន៍ដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះឡើយ ព្រោះវាប្រហែលជាកំពុងចូលរួមចំណែកនៅក្នុងបណ្តាញខ្សែច្រវាក់អាហារ។

ដូច្នេះហើយ យើងគួរតែសង្កេតឱ្យបានច្បាស់លាស់សិន មុននឹងសម្រេចចិត្តធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ។ ការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដោយខ្វះការយល់ដឹង អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សត្វល្អិតដែលមានប្រយោជន៍ ភាវៈរស់ក្នុងដី ទឹក ឬប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស។ ការថែទាំរុក្ខជាតិគួរតែធ្វើឡើងតាមការណែនាំដ៏គួរឱ្យទុកចិត្ត និងជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រណាដែលមានប្រសិទ្ធភាព ប៉ុន្តែបង្កផលប៉ះពាល់តិចតួចបំផុត។

ស្លឹកឈើផ្តល់មេរៀនដល់យើងក្នុងការចេះទាញយកប្រយោជន៍ពីអ្វីដែលមានស្រាប់។ វាមិនដែលត្អូញត្អែរថា ពន្លឺព្រះអាទិត្យចាំងមកម្តងមួយកាំរស្មីនោះឡើយ។ វាទទួលយកអ្វីដែលកត្តាធម្មជាតិផ្តល់ឱ្យ ហើយប្រែក្លាយវាឱ្យទៅជាជីវិត។ យើងក៏ដូចគ្នាដែរ យើងអាចទាញយកឱកាសតូចៗ ដើម្បីរៀនសូត្រ និងធ្វើការងារបម្រើប្រយោជន៍រួម។

ចូរសាកល្បងរើសស្លឹកឈើដែលជ្រុះមកកាន់ក្នុងដៃកុំបេះស្លឹកឈើស្រស់ដែលកំពុងលូតលាស់ល្អ គ្រាន់តែដើម្បីយកមកសាកល្បងនោះឡើយ។ ចូរសង្កេតមើលទ្រនុងស្លឹក គែម ពណ៌ និងសាច់របស់វា។ វត្ថុតូចមួយនេះ ធ្លាប់បានជួយកសាងដើមឈើធំមួយពីខ្យល់អាកាស ទឹក ពន្លឺ និងសារធាតុរ៉ែ។ ការស្ញប់ស្ញែង និងកោតសរសើរ គឺជាអារម្មណ៍ដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតក្នុងការឆ្លើយតប។

នៅពេលដែលស្លឹកឈើរាប់លានសន្លឹកធ្វើការរួមគ្នា ទេសភាពធម្មជាតិនឹងរីកស្រស់បំព្រង វដ្តខ្យល់ និងទឹកត្រូវបានសម្រួល ហើយជីវិតរាប់មិនអស់ត្រូវបានចិញ្ចឹមបីបាច់។ តូច មិនមែនមានន័យថាគ្មានតម្លៃនោះឡើយ។ ជួនកាល អនាគតនៃព្រៃឈើទាំងមូល ត្រូវបានចារឹកនៅលើផ្ទៃស្លឹកដែលស្តើងជាងក្រដាសទៅទៀត។

យើងអាចពាំនាំការយល់ដឹងនេះមកអនុវត្តក្នុងជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនបាន។ ការអានសៀវភៅមួយទំព័រ ការចោទសួរសំណួរមួយ ឬការធ្វើអំពើល្អដដែលៗមួយ ប្រហែលជាមើលទៅតូចដូចជាស្លឹកឈើមួយសន្លឹកអញ្ចឹងដែរ។ ប៉ុន្តែនៅពេលរួមផ្សំជាមួយនឹងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អ្នកដទៃ វានឹងជួយកសាងវប្បធម៌នៃចំណេះដឹង និងការយកចិត្តទុកដាក់ដ៏រឹងមាំមួយ។

ការពិចារណាតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា សតិ ជួយបើកបង្ហាញឱ្យឃើញនូវភាពស៊ីជម្រៅនៃអ្វីៗដែលយើងតែងតែមើលរំលង។ ស្លឹកឈើមួយសន្លឹក បង្ហាញអំពីហេតុ និងបច្ច័យដែលធ្វើការរួមគ្នា៖ ពន្លឺព្រះអាទិត្យតែមួយមុខគឺមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ ហើយទឹក ខ្យល់ ឬដីតែមួយមុខ ក៏មិនអាចទៅរួចដែរ។ បញ្ញាញាណ គឺការមើលឃើញនូវទំនាក់ទំនងដែលផ្សារភ្ជាប់គ្នា ជាជាងការសរសើរលើហេតុផលតែមួយមុខ។

ការពិចារណាសម្រាប់ថ្ងៃនេះ តើផ្នែកណានៃធម្មជាតិដែលមើលទៅធម្មតា តែការពិតគឺមិនធម្មតា នៅពេលខ្ញុំយល់ដឹងពីដំណើរការដំណើរការការងាររបស់វា?

សកម្មភាពសម្រាប់ថ្ងៃនេះ ប្រៀបធៀបស្លឹកឈើជ្រុះចំនួនពីរប្រភេទ។ គូរគំនូសព្រាងនៃរាង និងទ្រនុងរបស់វា រួចរៀនស្វែងយល់ការពិតមួយចំណុច ថាតើហេតុអ្វីបានជាស្លឹកឈើមានលក្ខណៈខុសៗគ្នា។

ការប្តេជ្ញាចិត្តសម្រាប់ថ្ងៃនេះ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងពិនិត្យមើលឱ្យបានដិតដល់ រៀនសូត្រដោយអត់ធ្មត់ និងផ្តល់តម្លៃដល់ដំណើរការតូចៗដែលជួយទ្រទ្រង់ជីវិត។ «នៅពេលយើងការពារធម្មជាតិ គឺយើងកំពុងការពារសព្វសត្វទាំងអស់ រួមទាំងខ្លួនយើងផងដែរ»៕