(ភ្នំពេញ)៖ កម្ពុជា តែងប្រារព្ធបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ដែលជាប្រពៃណីដ៏សំខាន់មួយរបស់ជាតិ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីធ្វើបុណ្យ និងរំឭកដល់បុព្វបុរស។ ប៉ុន្តែ តើមានតែកម្ពុជាទេឬ ដែលមានពិធីបែបនេះ? ហើយតើប្រទេសណាខ្លះនៅលើពិភពលោក មានពិធីរំឭកបុព្វបុរសស្រដៀងនឹងភ្ជុំបិណ្ឌកម្ពុជា?

សូមតាមដានអត្ថបទស្រាវជ្រាវវប្បធម៌របស់ Fresh Exclusive ដូចតទៅ៖

រៀងរាល់ឆ្នាំ នៅរដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ប្រជាជនខ្មែរជាច្រើនធ្វើដំណើរទៅវត្ត ជួបជុំគ្រួសារ ធ្វើបុណ្យ និងឧទ្ទិសកុសលដល់ឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា និងញាតិសន្តានដែលបានចែកឋាន។

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាប្រពៃណីដ៏សំខាន់មួយរបស់ខ្មែរ ដែលភ្ជាប់ជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនា ការដឹងគុណចំពោះបុព្វបុរស និងការជួបជុំគ្រួសារ។

ប៉ុន្តែ តើមានតែកម្ពុជាទេឬ ដែលមានពិធីរំឭក និងគោរពបុព្វបុរស? តើប្រទេស និងអរិយធម៌ផ្សេងទៀតនៅលើពិភពលោក មានប្រពៃណីស្រដៀងគ្នាដែរឬទេ?

ចម្លើយគឺ មាន។ នៅតំបន់ជាច្រើននៃពិភពលោក មានពិធីរំឭក និងគោរពបុព្វបុរស ដែលមានគោលគំនិតមួយចំនួនស្រដៀងនឹងបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌរបស់កម្ពុជា ទោះបីជាឈ្មោះ ប្រភពសាសនា ជំនឿ និងរបៀបប្រារព្ធមានភាពខុសគ្នាក៏ដោយ។

*កម្ពុជា៖ ភ្ជុំបិណ្ឌ—ពីការឧទ្ទិសកុសលដល់ការរក្សាអត្តសញ្ញាណខ្មែរ
សម្រាប់កម្ពុជា បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌមិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីរំឭកអ្នកដែលបានចែកឋាននោះទេ ប៉ុន្តែជាប្រពៃណីដែលភ្ជាប់ ជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនា ការដឹងគុណបុព្វបុរស ចំណងគ្រួសារ និងអត្តសញ្ញាណខ្មែរ ទៅក្នុងពិធីតែមួយ។

ក្នុងរយៈពេលកាន់បិណ្ឌ និងភ្ជុំបិណ្ឌ ប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើរទៅវត្ត យកចង្ហាន់ និងទេយ្យទានទៅប្រគេនព្រះសង្ឃ ធ្វើបុណ្យ និងឧទ្ទិសកុសលដល់ឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា និងញាតិសន្តានដែលបានចែកឋាន។ តាមរយៈពិធីនេះ ការចងចាំអ្នកស្លាប់ត្រូវបានបន្តដោយអ្នករស់ ហើយត្រូវបានបញ្ជូនពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់។

ទន្ទឹមនឹងអត្ថន័យខាងសាសនា ភ្ជុំបិណ្ឌ ក៏មានតួនាទីសំខាន់ខាងគ្រួសារ និងសង្គម។ សមាជិកគ្រួសារដែលរស់នៅឆ្ងាយមានឱកាសត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត ជួបឪពុកម្តាយ និងសាច់ញាតិ ខណៈវត្តអារាមក្លាយជាទីកន្លែងដែលសាសនា គ្រួសារ និងសហគមន៍ជួបគ្នា។

ហេតុនេះ ភ្ជុំបិណ្ឌ អាចត្រូវបានមើលឃើញថា មានចលនាពី អតីតកាលមកបច្ចុប្បន្ន៖ បុព្វបុរសត្រូវបានរំឭកដោយកូនចៅ ហើយកូនចៅបន្តបង្រៀនប្រពៃណីនោះទៅជំនាន់ក្រោយ។

ន័យនេះធ្វើឱ្យភ្ជុំបិណ្ឌមានតួនាទីលើសពីពិធីសាសនា។ វាជាយន្តការវប្បធម៌មួយដែលជួយរក្សា ការចងចាំរួម ចំណងគ្រួសារ និងអត្តសញ្ញាណខ្មែរ ឱ្យបន្តរស់នៅក្នុងសង្គម។ ហើយយើងអាចសង្ខេបខ្សែទំនាក់ទំនងនេះថា៖ ព្រះពុទ្ធសាសនា → ការឧទ្ទិសកុសល → បុព្វបុរស → គ្រួសារ → ការបន្តប្រពៃណី → អត្តសញ្ញាណខ្មែរ។

*នៅជប៉ុន៖ Obon—ការវិលត្រឡប់ទៅរកគ្រួសារ និងការចងចាំបុព្វបុរស
ប្រទេសជប៉ុនមានពិធីមួយហៅថា Obon ដែលមានឫសគល់ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះពុទ្ធសាសនា និងប្រពៃណីគោរពបុព្វបុរស។ ពិធីនេះជាទូទៅប្រារព្ធរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃ ដោយតំបន់ភាគច្រើនប្រារព្ធនៅអំឡុង ថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ខណៈតំបន់ខ្លះប្រារព្ធនៅខែកក្កដា ឬតាមពេលវេលាដែលកំណត់ដោយប្រពៃណីក្នុងតំបន់។

ក្នុងអំឡុងពិធី Obon ប្រជាជនជប៉ុនជាច្រើនធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត ដើម្បីជួបជុំគ្រួសារ សម្អាត និងគោរពផ្នូរបុព្វបុរស ធ្វើតង្វាយ និងរំឭកសាច់ញាតិដែលបានចែកឋាន។

តាមប្រពៃណី មានជំនឿថា ក្នុងអំឡុងពេល Obon វិញ្ញាណបុព្វបុរសត្រឡប់មកជួបគ្រួសារជាបណ្តោះអាសន្ន។ នៅតំបន់ខ្លះ គេអុជភ្លើង ឬបំភ្លឺគោមជានិមិត្តរូបនៃការទទួលវិញ្ញាណបុព្វបុរសនៅដើមពិធី និងជូនដំណើរនៅពេលបញ្ចប់។ ចំណែកពិធីរាំប្រពៃណី Bon Odori ក៏ជាផ្នែកដ៏ល្បីមួយនៃការប្រារព្ធ Obon នៅតំបន់ជាច្រើនផងដែរ។

ប៉ុន្តែ Obon មិនមានអត្ថន័យត្រឹមតែការរំឭកអ្នកស្លាប់នោះទេ។ វាក៏ជាពេលដែលមនុស្សជាច្រើនដែលរស់នៅឆ្ងាយ ត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត ជួបឪពុកម្តាយ និងសាច់ញាតិ។ ក្នុងន័យនេះ ការរំឭកអ្នកដែលបានចែកឋាន ក៏ក្លាយជាឱកាសពង្រឹងចំណងរវាងអ្នកដែលកំពុងរស់នៅ។

ទោះបី Obon និងភ្ជុំបិណ្ឌមានប្រវត្តិ ជំនឿ និងរបៀបប្រារព្ធខុសគ្នាក៏ដោយ ក៏ពិធីទាំងពីរមានចំណុចប្រសព្វសំខាន់មួយ៖ ការរំឭកបុព្វបុរស ការជួបជុំគ្រួសារ និងការបន្តការចងចាំពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់។

ដូច្នេះ បើភ្ជុំបិណ្ឌកម្ពុជាភ្ជាប់ សាសនា → ការឧទ្ទិសកុសល → បុព្វបុរស → គ្រួសារ → អត្តសញ្ញាណខ្មែរ នោះ Obon ក៏បង្ហាញខ្សែទំនាក់ទំនងមួយដែរ៖ បុព្វបុរស → ការចងចាំ → ការត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត → ការជួបជុំគ្រួសារ → ការបន្តប្រពៃណីជប៉ុន។

ចិន៖ «ឆេងម៉េង» Qingming និង Ghost Festival—ការចងចាំបុព្វបុរសពីផ្នូរដល់តង្វាយ
ប្រទេសចិនមានប្រពៃណីគោរព និងរំឭកបុព្វបុរសជាច្រើន ដែលបានបន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់។ ក្នុងចំណោមនោះ ពិធីដែលគេស្គាល់ទូលំទូលាយមាន Qingming (ឆេងម៉េង) ឬ Tomb-Sweeping Day និង Ghost Festival។ ពិធីទាំងពីរមានពេលវេលា និងទំនៀមទម្លាប់ខុសគ្នា ប៉ុន្តែសុទ្ធតែបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងអ្នករស់ និងការចងចាំអ្នកដែលបានចែកឋាន។

Qingming ជាទូទៅធ្លាក់នៅដើមខែមេសា។ នៅថ្ងៃនោះ គ្រួសារជាច្រើនធ្វើដំណើរទៅកាន់ផ្នូរបុព្វបុរស ដើម្បីសម្អាតទីបញ្ចុះសព ដកស្មៅ រៀបចំផ្នូរ និងធ្វើការគោរព។ អាហារ ផ្លែឈើ ផ្កា និងតង្វាយផ្សេងៗអាចត្រូវបានរៀបចំ ដើម្បីបង្ហាញការគោរព និងការចងចាំចំពោះអ្នកដែលបានចែកឋាន។

ទិដ្ឋភាពនេះធ្វើឱ្យ Qingming មានអត្ថន័យលើសពីការទៅសម្អាតផ្នូរ។ កូនចៅដែលកំពុងរស់នៅត្រឡប់ទៅកន្លែងដែលបុព្វបុរសរបស់ខ្លួនសម្រាក ហើយការទៅផ្នូរនោះក្លាយជាវិធីមួយសម្រាប់ ភ្ជាប់គ្រួសារបច្ចុប្បន្នទៅនឹងឫសគល់របស់ខ្លួន។

ចិនក៏មានពិធីមួយទៀតដែលគេស្គាល់ថា Ghost Festival ដែលជាទូទៅពាក់ព័ន្ធនឹងថ្ងៃទី១៥ នៃខែទី៧ តាមចន្ទគតិចិន។ តាមជំនឿប្រពៃណី ពេលនេះត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាអំឡុងពេលដែលវិញ្ញាណអ្នកស្លាប់អាចមកកាន់ពិភពអ្នករស់។ គ្រួសារ និងសហគមន៍មួយចំនួនរៀបចំអាហារ អុជធូប និងធ្វើតង្វាយផ្សេងៗ ដើម្បីរំឭកបុព្វបុរស និងធ្វើតង្វាយដល់វិញ្ញាណ។

បើមើលពីខាងក្រៅ Ghost Festival អាចធ្វើឱ្យយើងនឹកឃើញដល់ធាតុមួយចំនួននៃភ្ជុំបិណ្ឌកម្ពុជា ជាពិសេសការធ្វើតង្វាយ និងជំនឿពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកដែលបានចែកឋាន។ ប៉ុន្តែគេក៏មិនអាចសន្និដ្ឋានថា ពិធីទាំងពីរដូចគ្នានោះទេ ព្រោះប្រភពជំនឿ អត្ថន័យសាសនា និងរបៀបអនុវត្ត មានភាពខុសគ្នា។

អ្វីដែលពិធីចិនទាំងនេះ មានចំណុចប្រសព្វជាមួយភ្ជុំបិណ្ឌ គឺ អ្នកស្លាប់នៅតែជាផ្នែកមួយនៃការចងចាំរបស់អ្នករស់។ កូនចៅមិនត្រឹមតែរំឭកឈ្មោះបុព្វបុរសទេ ប៉ុន្តែបង្ហាញការគោរពតាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង—ការទៅផ្នូរ ការរៀបចំតង្វាយ និងការជួបជុំគ្រួសារ។

ដូច្នេះ បើភ្ជុំបិណ្ឌកម្ពុជាភ្ជាប់ សាសនា → ការឧទ្ទិសកុសល → បុព្វបុរស → គ្រួសារ → អត្តសញ្ញាណខ្មែរ ហើយ Obon ជប៉ុនភ្ជាប់ការចងចាំទៅនឹងការវិលត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត នោះប្រពៃណីចិនអាចបង្ហាញខ្សែទំនាក់ទំនងមួយទៀត៖ បុព្វបុរស → ផ្នូរ និងតង្វាយ → ការចងចាំ → កាតព្វកិច្ចរបស់កូនចៅ → ឫសគល់គ្រួសារ → ការបន្តប្រពៃណី។

*វៀតណាម៖ Vu Lan—ការដឹងគុណឪពុកម្តាយ និងការឧទ្ទិសកុសលដល់បុព្វបុរស
ប្រទេសវៀតណាម មានពិធី Vu Lan ដែលមានឫសគល់ទាក់ទងនឹងព្រះពុទ្ធសាសនា និងការដឹងគុណចំពោះឪពុកម្តាយ និងបុព្វបុរស។ ពិធីនេះជាទូទៅប្រារព្ធនៅ ថ្ងៃទី១៥ នៃខែទី៧ តាមចន្ទគតិ ដែលភាគច្រើនធ្លាក់ក្នុងខែសីហា ឬកញ្ញា តាមប្រតិទិនសកល។

អត្ថន័យសំខាន់របស់ Vu Lan ភ្ជាប់ទៅនឹងរឿងព្រះមោគ្គលាន Maudgalyayana ដែលក្នុងប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសិស្សដ៏សំខាន់មួយរូបរបស់ព្រះពុទ្ធ។ តាមរឿងប្រពៃណី លោកបានព្យាយាមជួយម្តាយ ដែលកំពុងរងទុក្ខក្រោយស្លាប់ ហើយបានស្វែងរកជំនួយតាមរយៈការធ្វើបុណ្យ និងសហគមន៍ព្រះសង្ឃ។ រឿងនេះបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃ កតញ្ញូកតវេទិតា—ការដឹងគុណ និងតបស្នងគុណឪពុកម្តាយ។

នៅថ្ងៃ Vu Lan ប្រជាជនវៀតណាមជាច្រើនទៅវត្ត ធ្វើបុណ្យ ប្រគេនទាន និងបួងសួងឧទ្ទិសកុសលដល់ឪពុកម្តាយ និងបុព្វបុរសដែលបានចែកឋាន។ ប៉ុន្តែពិធីនេះមិនផ្តោតតែទៅលើអ្នកស្លាប់ទេ។ វាក៏រំឭកឱ្យកូនចៅបង្ហាញការស្រឡាញ់ និងការដឹងគុណចំពោះឪពុកម្តាយដែលនៅមានជីវិតផងដែរ។

ប្រពៃណីមួយដែលគេស្គាល់ទូលំទូលាយក្នុងពិធី Vu Lan គឺ ការពាក់ផ្កាកុលាប។ ជាទូទៅ ផ្កាកុលាបពណ៌ក្រហម តំណាងឱ្យសេចក្តីរីករាយដែលនៅមានឪពុកម្តាយ ខណៈផ្កាពណ៌សរំឭកដល់ឪពុកម្តាយដែលបានចែកឋាន។ ផ្កាតូចមួយនេះធ្វើឱ្យ Vu Lan មិនត្រឹមតែជាពិធីសាសនា ប៉ុន្តែក៏ជាពេលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗសួរខ្លួនឯងថា៖ តើយើងបានធ្វើអ្វីខ្លះ ដើម្បីតបស្នងគុណឪពុកម្តាយ ខណៈពួកគាត់នៅជាមួយយើង?

ត្រង់នេះ Vu Lan មានចំណុចប្រសព្វគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាមួយភ្ជុំបិណ្ឌកម្ពុជា។ ពិធីទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងជាមួយព្រះពុទ្ធសាសនា ការធ្វើបុណ្យ និងការឧទ្ទិសកុសលទៅដល់អ្នកដែលបានចែកឋាន។ ប៉ុន្តែប្រវត្តិ ប្រពៃណី និងរបៀបប្រារព្ធមានភាពខុសគ្នា ហើយ Vu Lan ផ្តោតយ៉ាងច្បាស់លើ កតញ្ញូកតវេទិតាចំពោះឪពុកម្តាយ ទាំងអ្នកដែលនៅរស់ និងអ្នកដែលបានចែកឋាន។

ដូច្នេះ បើភ្ជុំបិណ្ឌកម្ពុជាភ្ជាប់ សាសនា → ការឧទ្ទិសកុសល → បុព្វបុរស → គ្រួសារ → អត្តសញ្ញាណខ្មែរ នោះ Vu Lan អាចបង្ហាញខ្សែទំនាក់ទំនងមួយថា៖ ព្រះពុទ្ធសាសនា → កតញ្ញូកតវេទិតា → ឪពុកម្តាយ → ការធ្វើបុណ្យ និងឧទ្ទិសកុសល → បុព្វបុរស → ការបន្តគុណតម្លៃក្នុងគ្រួសារ។

*កូរ៉េខាងត្បូង៖ Chuseok—ពីការអរគុណផលប្រមូលផលទៅការគោរពបុព្វបុរស
នៅកូរ៉េខាងត្បូង បុណ្យឈូសក់ Chuseok គឺជាបុណ្យប្រពៃណីដ៏សំខាន់មួយ ដែលភ្ជាប់ ការជួបជុំគ្រួសារ ការអរគុណចំពោះផលប្រមូលផល និងការគោរពបុព្វបុរស។ ពិធីនេះប្រារព្ធនៅថ្ងៃទី១៥ នៃខែទី៨ តាមចន្ទគតិកូរ៉េ ដែលជាពេលព្រះចន្ទពេញវង់ ហើយជាទូទៅធ្លាក់ក្នុងខែកញ្ញា ឬតុលា។

ក្នុងឱកាស Chuseok ប្រជាជនកូរ៉េជាច្រើនធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត ដើម្បីជួបឪពុកម្តាយ និងសាច់ញាតិ។ ការធ្វើដំណើរដ៏ច្រើននេះបង្ហាញថា Chuseok មិនត្រឹមតែជាថ្ងៃឈប់សម្រាកទេ ប៉ុន្តែជាពេលដែលសមាជិកគ្រួសារដែលរស់នៅបែកគ្នា ត្រឡប់មកជួបគ្នាវិញ។

គ្រួសារមួយចំនួនធ្វើពិធីគោរពបុព្វបុរសដែលហៅថា «ឆារ្យេ» Charye ដោយរៀបចំអាហារ និងធ្វើការគោរពតាមប្រពៃណី។ មនុស្សជាច្រើនក៏ទៅផ្នូរបុព្វបុរស សម្អាតទីបញ្ចុះសព និងបង្ហាញការគោរពចំពោះអ្នកដែលបានចែកឋាន។

អាហារដែលមាននិមិត្តរូបសំខាន់មួយក្នុងពិធី Chuseok គឺ «នំសុងព្យន» Songpyeon ដែលជានំអង្ករ រាងដូចព្រះចន្ទពាក់កណ្តាល មានស្នូលផ្សេងៗ ហើយសមាជិកគ្រួសារអាចជួបជុំគ្នាធ្វើនំនេះសម្រាប់ពិធីបុណ្យ។ ដូច្នេះ អាហារក៏ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃការបន្តប្រពៃណីពីមនុស្សជំនាន់មុនទៅកាន់ជំនាន់ក្រោយ។

បើប្រៀបធៀបជាមួយភ្ជុំបិណ្ឌកម្ពុជា Chuseok មានប្រភព និងអត្ថន័យខុសគ្នា។ ភ្ជុំបិណ្ឌមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយព្រះពុទ្ធសាសនា ការធ្វើបុណ្យ និងការឧទ្ទិសកុសល ខណៈ Chuseok មានទំនាក់ទំនងខ្លាំងជាមួយរដូវប្រមូលផល គ្រួសារ និងប្រពៃណីគោរពបុព្វបុរស។

ប៉ុន្តែពិធីទាំងពីរមានចំណុចប្រសព្វគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ៖ មនុស្សចាកចេញពីទីក្រុង ឬកន្លែងធ្វើការ ត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត ជួបគ្រួសារ និងរំឭកដល់អ្នកដែលបានមកមុនខ្លួន។ ក្នុងន័យនេះ ការត្រឡប់ទៅផ្ទះមិនមែនគ្រាន់តែជាការធ្វើដំណើរតាមភូមិសាស្ត្រទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការត្រឡប់ទៅរក ឫសគល់របស់គ្រួសារ ផងដែរ។

ដូច្នេះ Chuseok អាចបង្ហាញខ្សែទំនាក់ទំនងមួយថា៖ ផលប្រមូលផល → ការដឹងគុណ → បុព្វបុរស → ការត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត → ការជួបជុំគ្រួសារ → ការបន្តប្រពៃណីកូរ៉េ។

*ម៉ិកស៊ិក៖ Día de los Muertos—អ្នកស្លាប់នៅតែរស់ក្នុងការចងចាំរបស់គ្រួសារ
នៅម្ខាងទៀតនៃពិភពលោក ប្រទេសម៉ិកស៊ិក មានពិធីដ៏ល្បីមួយហៅថា Día de los Muertos — Day of the Dead ឬ «ទិវានៃអ្នកស្លាប់»។ ពិធីនេះជាទូទៅប្រារព្ធនៅ ថ្ងៃទី១ និងទី២ ខែវិច្ឆិកា ជាពេលដែលគ្រួសាររំឭក និងគោរពសាច់ញាតិដែលបានចែកឋាន។

ក្នុងអំឡុងពិធី គ្រួសារជាច្រើនរៀបចំកន្លែងតង្វាយដែលហៅថា ofrenda ដោយដាក់រូបថតអ្នកស្លាប់ ទៀន ផ្កា អាហារ ភេសជ្ជៈ និងវត្ថុដែលមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ធ្លាប់ចូលចិត្តនៅពេលនៅរស់។ គ្រួសារខ្លះក៏ទៅសម្អាត និងតុបតែងផ្នូរ ហើយចំណាយពេលនៅទីនោះ ដើម្បីរំឭកដល់អ្នកដែលបានចែកឋាន។

ផ្កាដែលគេឃើញញឹកញាប់ក្នុងពិធីនេះ គឺផ្កាពណ៌ទឹកក្រូច «ម៉ារីហ្គោឡាដ» marigold ដែលត្រូវបានប្រើតុបតែងកន្លែងតង្វាយ និងផ្នូរ។ រូបលលាដ៍ក្បាលដែលមានពណ៌ចម្រុះ ទៀន និងការតុបតែងដ៏រស់រវើក ក៏បានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាដែលមនុស្សជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោកស្គាល់ Day of the Dead។

ប៉ុន្តែទិដ្ឋភាពដែលមានលលាដ៍ក្បាល និងការតុបតែងចម្រុះពណ៌ មិនមានន័យថាពិធីនេះផ្តោតលើភាពភ័យខ្លាចនៃសេចក្តីស្លាប់នោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ សម្រាប់គ្រួសារជាច្រើន វាជាពេលសម្រាប់ រំឭកជីវិតរបស់អ្នកដែលបានចែកឋាន និងរក្សាពួកគេឱ្យនៅក្នុងការចងចាំរបស់គ្រួសារ។

ត្រង់នេះ Day of the Dead មានចំណុចប្រសព្វគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាមួយភ្ជុំបិណ្ឌកម្ពុជា។ ទម្រង់ពិធី សាសនា ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងជំនឿមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងច្បាស់ ប៉ុន្តែពិធីទាំងពីរបង្កើតពេលវេលាពិសេសមួយដែលអ្នករស់ ងាកត្រឡប់ទៅរកអ្នកដែលបានចែកឋាន តាមរយៈការចងចាំ ការធ្វើតង្វាយ និងគ្រួសារ។

អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងនេះគឺ ពិធីមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងពិធីមួយនៅអាមេរិកឡាទីន ស្ថិតនៅឆ្ងាយពីគ្នារាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រ និងកើតចេញពីប្រវត្តិសាស្ត្រខុសគ្នា ប៉ុន្តែបង្ហាញសារមនុស្សធម៌មួយដែលមានភាពស្រដៀងគ្នា៖ មនុស្សម្នាក់អាចបាត់បង់ជីវិត ប៉ុន្តែមិនចាំបាច់បាត់ពីការចងចាំរបស់មនុស្សដែលស្រឡាញ់ពួកគេឡើយ។

ដូច្នេះ Día de los Muertos អាចបង្ហាញខ្សែទំនាក់ទំនងមួយថា៖ អ្នកស្លាប់ → រូបថត និងតង្វាយ → ការរំឭកជីវិត → គ្រួសារ → ការចងចាំ → ការបន្តអត្តសញ្ញាណ និងប្រពៃណី។

សន្និដ្ឋាន៖ តើអ្វីធ្វើឱ្យភ្ជុំបិណ្ឌមានលក្ខណៈពិសេសសម្រាប់កម្ពុជា?
ការដែលប្រទេសផ្សេង មានពិធីរំឭកបុព្វបុរស មិនធ្វើឱ្យភ្ជុំបិណ្ឌបាត់បង់អត្តសញ្ញាណខ្មែរទេ។ ភាពពិសេសរបស់ភ្ជុំបិណ្ឌ គឺការភ្ជាប់ ព្រះពុទ្ធសាសនា ការធ្វើបុណ្យ និងឧទ្ទិសកុសល បុព្វបុរស វត្តអារាម និងការជួបជុំគ្រួសារ ទៅក្នុងប្រពៃណីតែមួយ។

ពី Obon នៅជប៉ុន ដល់ Day of the Dead នៅម៉ិកស៊ិក របៀបប្រារព្ធខុសគ្នា ប៉ុន្តែមានសាររួមមួយ៖ មនុស្សចង់រក្សាអ្នកដែលបានចែកឋាន ឱ្យនៅក្នុងការចងចាំរបស់អ្នករស់។

នោះហើយជាខ្សែដែលភ្ជាប់អរិយធម៌ខុសៗគ្នា៖ យើងចងចាំមនុស្សជំនាន់មុន ហើយបញ្ជូនការចងចាំនោះទៅមនុស្សជំនាន់ក្រោយ៕