(ភ្នំពេញ)៖ «ព្រៃកោងកាងឈរនៅក្នុងទឹកដែលចល័តជានិច្ច ហើយភ្ជាប់ពិភពពីរ ឱ្យរស់នៅក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នា»។ព្រៃកោងកាង គឺជាសហគមន៍ដើមឈើ និងរុក្ខជាតិដែលបានសម្របខ្លួនទៅនឹងបរិស្ថានទឹកប្រៃតាមតំបន់ឆ្នេរ ក្នុងតំបន់ត្រូពិច និងអនុត្រូពិច។

ឫសរបស់វាខ្លះដុះងើបឡើង ខ្លះកោងចេញ និងខ្លះលាតសន្ធឹងឆ្លងកាត់ភក់ និងទឹក បង្កើតជាព្រៃដ៏ពិសេសមួយ នៅកន្លែងដែល ដី ទន្លេ និងសមុទ្រមកជួបគ្នា។

ប្រភេទកោងកាងផ្សេងៗគ្នា មានវិធីសម្របខ្លួនទៅនឹងអំបិលខុសៗគ្នា។ ប្រភេទខ្លះអាចទប់ស្កាត់អំបិលមួយភាគធំមិនឱ្យចូលតាមឫស ខណៈប្រភេទខ្លះទៀតអាចបញ្ចេញអំបិលចេញ ឬរក្សាទុកវានៅក្នុងជាលិកា។ ឫសដែលមានលក្ខណៈពិសេស ក៏ជួយឱ្យរុក្ខជាតិទទួលបានអុកស៊ីសែន នៅក្នុងដីលិចទឹកដែលមានខ្យល់តិច។

រចនាសម្ព័ន្ធឫសដ៏ស្មុគស្មាញរបស់ព្រៃកោងកាង ជួយបន្ថយល្បឿនទឹក និងចាប់សំណល់ដីល្បាប់។ នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌសមស្រប ព្រៃកោងកាងអាចជួយបន្ថយថាមពលរលក និងការហូរច្រោះឆ្នេរ ដោយរួមចំណែកការពារតំបន់ឆ្នេរ និងសហគមន៍។ ប៉ុន្តែព្រៃកោងកាង មិនមែនជាជញ្ជាំងដែលអាចទប់ទល់នឹងព្យុះគ្រប់ប្រភេទដោយគ្មានដែនកំណត់នោះទេ។

កម្រិតនៃការការពារអាស្រ័យលើទទឹង និងស្ថានភាពរបស់ព្រៃ លក្ខណៈឆ្នេរ និងកម្លាំងនៃព្យុះ ឬរលកដែលកើតឡើង។ ឫសកោងកាងបង្កើតទាំងទីជម្រក និងកន្លែងរកអាហារ សម្រាប់ត្រី ក្តាម បង្គា សត្វមានសំបក បក្សី សត្វល្មូន និងសត្វជាច្រើនប្រភេទទៀត។ សត្វទឹកខ្លះប្រើព្រៃកោងកាងជាកន្លែងចិញ្ចឹម និងលូតលាស់នៅវ័យក្មេង មុននឹងផ្លាស់ទីទៅកាន់វាលស្មៅសមុទ្រ ផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹក ទន្លេ ឬផ្ទៃទឹកបើកចំហ។

ដីនៅក្នុងព្រៃកោងកាង អាចស្តុកកាបូនបានក្នុងបរិមាណច្រើន ជាពិសេសនៅក្រោមផ្ទៃដី។ នៅពេលព្រៃត្រូវបានកាប់បំផ្លាញ ឬដីត្រូវបានរំខាន កាបូនដែលបានស្តុកទុកអាចត្រូវបានបញ្ចេញមកវិញ។ ដូច្នេះ ការការពារព្រៃកោងកាង អាចរួមចំណែកដល់ការការពារជីវចម្រុះ ធនធានជលផល អាកាសធាតុ និងភាពធន់របស់តំបន់ឆ្នេរ។

មនុស្សជាច្រើនពឹងផ្អែកលើព្រៃកោងកាង សម្រាប់អាហារ ឈើ ជីវភាពរស់នៅ ទេសចរណ៍ វប្បធម៌ និងការការពារតំបន់ឆ្នេរ។ ហេតុនេះ ការអភិរក្សគួរគោរពសិទ្ធិរបស់សហគមន៍ លើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយចីរភាព និងធានាឱ្យមានការចែករំលែកផលប្រយោជន៍ដោយសមធម៌។ ការដកសហគមន៍មូលដ្ឋានដែលធ្លាប់ថែរក្សាធនធានចេញពីប្រព័ន្ធ ដោយមិនផ្តល់ជម្រើសសមស្រប អាចបង្កការលំបាកដល់ជីវភាព និងធ្វើឱ្យការការពារព្រៃកាន់តែខ្សោយ។

ការគំរាមកំហែងដល់ព្រៃកោងកាង រួមមានការបម្លែងដី ការបំពុល ការផ្លាស់ប្តូរលំហូរទឹក ការប្រមូលផលលើសកម្រិត ការអភិវឌ្ឍតំបន់ឆ្នេរ និងការកើនឡើងនៃកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ។ នៅពេលកម្ពស់ទឹកសមុទ្រផ្លាស់ប្តូរ ព្រៃកោងកាងខ្លះអាចផ្លាស់ទីបន្តចូលទៅខាងក្នុងដី ប៉ុន្តែផ្លូវថ្នល់ អគារ ឬសំណង់រឹងផ្សេងៗ អាចរារាំងផ្លូវនៃការសម្របខ្លួននេះ។

ការស្តារព្រៃកោងកាង មិនមែនគ្រាន់តែជាការយកកូនឈើទៅដាំឱ្យបានច្រើននោះទេ។ ដើម្បីឱ្យព្រៃអាចរស់ និងស្តារខ្លួនបាន ត្រូវមានលំហូរជំនោរទឹកសមស្រប កម្ពស់ដីត្រឹមត្រូវ ដីល្បាប់ ប្រភេទរុក្ខជាតិសមស្រប និងទីធ្លាគ្រប់គ្រាន់។ នៅកន្លែងខ្លះ ការស្តារចលនាទឹកឱ្យត្រឡប់ទៅជាធម្មតាវិញ អាចជួយឱ្យព្រៃកោងកាងដុះស្តារឡើងដោយធម្មជាតិ មានប្រសិទ្ធភាពជាងការដាំកូនឈើរាប់ពាន់ដើម។

ព្រៃកោងកាងបង្រៀនយើងឱ្យចេះការពារ តំបន់អន្តរកាល។ តម្លៃរបស់វាមិនមែនមាន ទោះបីវាស្ថិតនៅចន្លោះដី និងសមុទ្រក៏ដោយផ្ទុយទៅវិញ វាមានតម្លៃខ្លាំង ព្រោះវាស្ថិតនៅចន្លោះពិភពទាំងពីរនេះឯង។ ឫសដែលប្រទាក់ក្រឡាគ្នារបស់វា គឺជារូបភាពដែលយើងអាចមើលឃើញនៃពាក្យថា «ទំនាក់ទំនង»។

សូមឈរនៅគែមព្រៃកោងកាងដែលមានសុវត្ថិភាព ហើយស្តាប់សំឡេងភក់ ទឹក ស្លឹកឈើ បក្សី និងសកម្មភាពរបស់មនុស្ស។ នៅទីនោះ ពិភពពីរមិនមែនកំពុងប៉ះទង្គិចគ្នាទេ។
ពិភពទាំងពីរ កំពុងរួមគ្នាបង្កើតពិភពទីបីជាពិភពនៃជីវិតដែលកើតឡើងពីការជួបគ្នារវាងដី និងទឹក។

ពិភពទីបីនេះ ពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើលំហូរទឹក។ ព្រៃកោងកាងដែលត្រូវបានផ្តាច់ចេញពីជំនោរសមុទ្រ ឬលំហូរទឹកសាប អាចចាប់ផ្តើមចុះខ្សោយ ទោះបីដើមឈើមួយចំនួននៅតែឈរបានមួយរយៈក៏ដោយ។ ដូច្នេះ ការស្តារព្រៃកោងកាង ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការយល់ដឹងអំពីជលសាស្ត្រ ចលនា និងពេលវេលានៃទឹក មុននឹងផ្តោតតែលើចំនួនកូនឈើដែលត្រូវដាំ។ លំហតាមតំបន់ឆ្នេរក៏មានសារៈសំខាន់ដែរ។

ប្រសិនបើកម្ពស់ទឹកសមុទ្រកើនឡើង ខណៈសំណង់រឹងរារាំងការផ្លាស់ទីចូលទៅខាងក្នុងដី ព្រៃកោងកាងអាចដុះចង្អៀតនៅចន្លោះទឹក និងជញ្ជាំង។ ការរៀបចំផែនការទុកលំហឱ្យព្រៃអាចផ្លាស់ទី និងសម្របខ្លួនបាន គឺជាការការពារទាំងព្រៃដែលមាននៅថ្ងៃនេះ និងព្រៃដែលត្រូវរស់នៅថ្ងៃអនាគត។

ការពិចារណាតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា មនុស្សយើងជាញឹកញាប់ចង់បែងចែកអ្វីៗឱ្យដាច់ពីគ្នានេះជាដី នោះជាទឹក; នេះជារបស់មួយ នោះជារបស់មួយទៀត។ ប៉ុន្តែប្រាជ្ញា ជួយឱ្យយើងមើលឃើញតម្លៃនៃអ្វីដែលរស់នៅ ចន្លោះព្រំដែនទាំងនោះ។

ព្រៃកោងកាងអាចរីកលូតលាស់បាន ដោយសារការសម្របខ្លួន និងការរស់នៅក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយបរិស្ថានជុំវិញ។ វារំឭកយើងថា ភាពបត់បែន មិនមែនជាភាពទន់ខ្សោយទេពេលខ្លះ វាគឺជាកម្លាំងដែលធ្វើឱ្យជីវិតអាចបន្តទៅមុខបាន។

ការពិចារណាសម្រាប់ថ្ងៃនេះ តើអត្ថប្រយោជន៍ណាមួយរបស់ព្រៃកោងកាង ដែលកើតឡើងដោយផ្ទាល់ ព្រោះវាស្ថិតនៅចន្លោះដី និងសមុទ្រ?

សកម្មភាពសម្រាប់ថ្ងៃនេះ សូមគូររូបកាត់ទទឹងនៃព្រៃកោងកាងមួយ ដោយបង្ហាញ ជំនោរទឹក ឫស ដីល្បាប់ ត្រី បក្សី មនុស្ស និងផ្លូវទឹកដែលភ្ជាប់ទៅសមុទ្របើកចំហ។

ការប្តេជ្ញាចិត្តសម្រាប់ថ្ងៃនេះ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងចូលរួមការពារឆ្នេររស់នៃធម្មជាតិ ដែលភ្ជាប់ដី ទន្លេ សហគមន៍ និងសមុទ្រ ឱ្យរស់នៅក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នា។ នៅពេលយើងការពារធម្មជាតិ យើងក៏កំពុងការពារជីវិតទាំងអស់រួមទាំងជីវិតរបស់យើងផ្ទាល់ផងដែរ៕